برگردان به زبان ساده
در همه آفاق طاقی در همه عالم تمامی
صبح عیدی شام وصلی ماه خاصی شمع عامی
هوش مصنوعی: در تمام جهان، به نوعی، نشانهای از زیبایی و شکوه وجود دارد. در هر صبح، مانند عیدی تازه، و در هر شام، پیوندی خاص و دوستداشتنی میان همه چیز برقرار است. شمعی که نورش به همه میتابد، مسألهای عمومی و جهانی است.
همچو کیفیت به طبعی همچو مینایی به چشمی
چون روان جاری به جسمی ذوقسان مضمر به کامی
هوش مصنوعی: مانند حالتی طبیعی که به سلیقهای خاص وابسته است، همچون درخشندگی رنگی زیبا به چشمی جذاب، چون روحی که به آرامی در تن جاری است، و نیز مانند لذتی نهان که در دل یک آرزو پنهان است.
در همه صورت بدیعی در همه معنی لطیفی
در همه چشمی قبولی در همه خویی تمامی
هوش مصنوعی: در هر شکلی زیبایی وجود دارد، در هر مفهومی لطافت و شگفتی دیده میشود، در هر نگاهی پذیرش و قبول وجود دارد و در هر خصوصیتی کمال و تمامیت حس میشود.
عاجزم اندر صفاتت تا چه خواهد بود ذاتت
نور محضی جان صرفی یا ملک یا مه کدامی
هوش مصنوعی: من در توصیف ویژگیهایت ناتوانم و نمیدانم ذات تو چیست، آیا تو نوری خالص هستی، روحی خالص یا فرشتهای یا ماه، کدام یک از اینها هستی؟
همچو نشئه در شرابی نای مطرب را نوایی
گلبن و سروی به بستان آفتاب و مه به نامی
هوش مصنوعی: در یک حالت سرخوشی شبیه به مستی، صدای نای موزون و دلنشینی را میشنویم که مانند نغمهای از گلها و درختان سرو در باغ، در تابش آفتاب و در نور ماه به گوش میرسد.
رند مستی پارسایی مطربی مانی نوایی
ساقیای در بزم مستان یا که صهبا یا که جامی
هوش مصنوعی: در اینجا به توصیف حالتی از شادی و سرمستی پرداخته شده است. شخصی در حال لذت بردن از زندگی است و به دنبال زیبایی و شادی در جمع مستان است. او در جستوجوی آن است که چه چیزی او را بیشتر به حال خوش میآورد، آیا آن شراب است یا جامی دیگر. این حالت نمایانگر عشق به زندگی و زیباییهای آن است.
چون دُهُل اندر خروشی خُمصفت دایم بجوشی
زآتش می پخته کن خود را تو ای صوفی که خامی
هوش مصنوعی: وقتی که صدای طبل به گوش میرسد، مانند یک کاسهی پرشور همیشه در حال جوش و خروش است. ای صوفی، برای اینکه خود را از خامی نجات دهی، باید مثل میای که در آتش پخته میشود، دچار تغییر و تحول شوی.
نیکنامی در طریق عشق بدنامی است خوش باش
گر تو بدنامی به عشق آشفته آخر نیکنامی
هوش مصنوعی: در راه عشق، داشتن نام نیک به معنای بدنام بودن است. اگر تو هم بدنام هستی، خوشحال باش، زیرا در نهایت عشق و آشفتگی آن باعث میشود که نام نیک به تو تعلق بگیرد.
خدمتت آرد فرشته هم غلام تست غلمان
گر به خیل بندگان حیدر صفدر غلامی
هوش مصنوعی: اگر فرشتهها هم به خدمتت بیایند، باز هم غلام تو هستم. حتی اگر در جمع بندگان حیدر (علی) قرار بگیرم، همچنان خادم تو خواهم بود.