برگردان به زبان ساده
تو را که گفت کز احباب روی برتابی
بعمد بی گناهانرا بقتل بشتابی
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که کسی به تو گفته که اگر از دوستانت روی برگردانی، به عمد بیگناهان را به کشتن خواهی فرستاد. در واقع، اشاره به عواقب ناخوشایند و ناپسند بیمحبتی و دوری از دوستان دارد.
بکوی دوست اگر تیغ بارد از اطراف
نه مردیست که روی از مصاف برتابی
هوش مصنوعی: اگر در راه دوست، دشمنان حمله کنند و شمشیرها فرود آیند، دیگر مردی نیست که از نبرد روی بگرداند.
میان قافله من چون جرس بناله و تو
میان محمل زرین بناز در خوابی
هوش مصنوعی: در میان گروه من، صدای زنگ مانند زنگ صدا میزند و تو در عین حال در خواب و در حال تجمل، در محملی طلایی به خود میبالید.
مجاهدان بغزا خون خصم مینوشند
تو را چه رفت که تشنه بخون احبابی
هوش مصنوعی: مجاهدان در میدان نبرد خون دشمن را مینوشند، حالا تو چرا اینطور شدهای که برای خون دوستانت تشنهای؟
ببست گر در دیر و حرم برهمن و شیخ
چه احتیاج که تو قبله گاه اصحابی
هوش مصنوعی: اگر تو در دیر و معبد، برهمن و شیخ را ببندی، چه نیازی به این کار است وقتی تو خود قبلهگاه یاران من هستی؟
چو دید آتش دل گفت مردم چشمم
بیا بیا که بر آتش فشانمت آبی
هوش مصنوعی: وقتی آتش عشق را در دل خود احساس کرد، گفت: ای مردم، به چشمم بیا و بر این آتش آب بریز که خاموش شود.
اگر زشمع شکایت کنی تو پروانه
برو برو که بدعوی عشق کذابی
هوش مصنوعی: اگر از شمع گله و شکایت داری، ای پروانه، برو و دور شو؛ چون عشق تو دروغین است.
حکیم گفت که الاقصر احسن آشفته
ولی زقصه زلفش سزاست اطنابی
هوش مصنوعی: حکیم میگوید که گاهی کوتاهی و اختصار بهتر از طول و تفصیل است، چرا که در مورد زیباییهای ظاهری، زیبایی زلفهای آشفته او را نمیتوان به کلمات طولانی و پیچیده بیان کرد.
به بیهده در جنت طلب مکن اعظ
اگر زکوی مغانت گشاده شد بابی
هوش مصنوعی: به دنبال خواستههای بیهوده در بهشت نباش، زیرا اگر درب خوشیها و لذتها از سمت دوستان مغان به رویت باز شود، واقعاً فرصتهای ارزشمندی در اختیار خواهی داشت.
به هر کجا که شوم خاک میروم به نجف
که هست حب علی زر تو خود چو سیمابی
هوش مصنوعی: هرجا که بروم، سرانجام به خاک نجف میرسم، زیرا عشق علی برای من مانند زر و نقره ارزشمند است.