برگردان به زبان ساده
ای سعد سپهر دین کجایی
کاثار سعادتت نهانست
هوش مصنوعی: ای سعد، ستارهٔ آسمان دین! کجایی که سرچشمهٔ خوشبختی و سعادت تو در خفا و پنهان است؟
بازم ز زمانه کم گرفتی
وین هم ز کیادت زمانست
هوش مصنوعی: دوباره از زمانه چیزی کم گرفتی و این نیز به خاطر بیخبری تو از زمانه است.
این عادت قلةالمبالات
آیین کدام دوستانست
هوش مصنوعی: این رفتار بیتوجهی و بیخیالی، نشانهی کدام دوستان است؟
زین گونه بضاعت مودت
در حمل کدام کاروانست
هوش مصنوعی: این محبت و دوستی که داریم، چه بار و محمولهای را میتواند با خود به دنبال بیاورد و به کجا منتقل کند؟
ما را باری غم تو هر شب
همخوابهٔ مغز استخوانست
هوش مصنوعی: غم تو برای ما همچون چیزی است که هر شب به عمق وجود و جان ما نفوذ میکند و ما را تسخیر میکند.
زان روی که روزی از فراقت
با سال تمام توامانست
هوش مصنوعی: از آن رو که روزی دراز و سخت به خاطر جداییات میگذرد.
سالیست که دیدهٔ پر آبم
بر طرف دریچه دیدبانست
هوش مصنوعی: مدت زیادی است که چشمانم پر از اشک است و به سوی دریچهای که نظارهگر است، خیره شدهام.
رخسارهٔ کاهرنگم از اشک
در هجر تو راه کهکشانست
هوش مصنوعی: صورت من که به رنگ کاه درآمده، اشکهایم در فراق تو به اندازهٔ راهی به کهکشان میرسد.
روزم سیهست از آنکه چشمم
از آتش سینه پر دخانست
هوش مصنوعی: روزهای من سیاه است زیرا چشمانم از غم و درد در سینهام پر از دود و آتش شده است.
خود صحبت اندساله بگذار
گو مرد غریب ناتوانست
هوش مصنوعی: خودت را مشغول حرف و حدیث نکن، چون مردم ناآشنا و ضعیف نمیتوانند در این امور وارد شوند.
گرچه زدهٔ سپهر پیرست
آخر نه چو بخت ما جوانست
هوش مصنوعی: هرچند زمان و شرایط به ما ضربه میزنند و ما را تحت فشار قرار میدهند، اما هنوز هم مانند بختی که داریم، جوان و پرانرژی هستیم.
برخیزم و بنگرم که حالش
در حبس تکبر از چه سانست
هوش مصنوعی: زمانی که از جا بلند شوم و نگاه کنم، ببینم که حال او در حال غرور و خودبزرگبینی چگونه است.
از دست مشو ز سقطهٔ من
پای تو اگرچه در میانست
هوش مصنوعی: در حالتی که کلمات من ممکن است موجب ناراحتی یا اذیت تو شود، از خودت دور نشو و با من در ارتباط بمان. حتی اگر مشکلاتی بین ما وجود داشته باشد، باید همدیگر را فراموش نکنیم.
سری دارم که گر بگویم
گویی بحقیقت آن چنانست
هوش مصنوعی: من سروی دارم که اگر دربارهاش صحبت کنم، گویی که حقیقتاً چنین است.
آن شب که دو عالم از حوادث
گویی که دو محنت آشیانست
هوش مصنوعی: آن شب، انگار که دنیا به دو قسمت تقسیم شده بود و در هر یک، مشکلات و سختیها خانه کرده بودند.
و اجرام نحوس را به یکبار
در طالع عافیت قرانست
هوش مصنوعی: اجرام آسمانی منفی به طور ناگهانی در سرنوشت خوشبختی قرار گرفتهاند.
وز عکس شفق هوای گیتی
یک معرکه لمعهٔ سنانست
هوش مصنوعی: از بازتاب غروب آفتاب، جو زمین مانند میدان نبردی است که در آن نور مانند تیغی درخشان میزند.
گفتم که چو شب گرانرکابست
تدبیر می سبک عنانست
هوش مصنوعی: گفتم وقتی شب با سنگینیاش برشما سایه میاندازد، باید با تدبیر و احتیاط جلو بروی تا از بار آن کم کنی.
مهمان تو آمدیم یالیت
یالیتم از آن دو میهمانست
هوش مصنوعی: به مهمانی تو آمدهایم، ای کاش به ما نیز نگاهی بیندازی، زیرا ما از مهمانان تو هستیم.
تا از در مجلست که خاکش
همتای بهشت جاودانست
هوش مصنوعی: تا زمانی که در های مجلس تو برای من گشوده است و خاک آن مکان بهشت ابدی را میماند.
سر در کردم اشارتت گفت
در صدر نشین که جایت آنست
هوش مصنوعی: من به اشاره تو وارد شدم و گفتی که در جای خود بنشین، زیرا مکان تو در آنجا است.
من نیز به حکم آنکه حکمت
بر جان و روان من روانست
هوش مصنوعی: به علت اینکه حکمت در وجودم جریان دارد، من نیز همینطور عمل میکنم.
بنشستم و گفتم ارچه صدر اوست
عیبی نبود که میزبانست
هوش مصنوعی: نشستم و گفتم که اگر چه او در جایگاه بالایی نشسته، اما این ایرادی ندارد چون او میزبان است.
القصه چو جای خود بدیدم
کز منطقه نیک بر کرانست
هوش مصنوعی: به هر حال وقتی دیدم که مکان من در بالاتر از منطقه خوب قرار دارد،
با خود گفتم که انوری هی
هرچند که خانهٔ فلانست
هوش مصنوعی: با خودم فکر کردم که انوری، هرچند خانهاش در جایی خاص است، اما باز هم ارزش چندانی ندارد.
لیکن به حضور او که حدش
حاضر شدن همه جهانست
هوش مصنوعی: ولی حضور او به گونهای است که همه جهان در آن حاضر میشود.
دانی که تصدری بدین حد
نه حد تو خام قلتبانست
هوش مصنوعی: میدانی که داشتن این مقام و جایگاه، فراتر از توان توست و به تو نخواهد آمد.
فیالجمله ز خود خجل شدم نیک
خود موجب خجلتم عیانست
هوش مصنوعی: به طور کلی، از خودم شرمنده شدم و به خوبی میدانم که خودم دلیل این شرمندگیام است.
اندازهٔ رسم دانی من
داند آن کس که رسم دانست
هوش مصنوعی: کسی که تجربه و دانش کافی دارد، به خوبی میتواند نیکو و درست رفتار کند و به اصول و قواعد آگاهی پیدا کند.
بر پای نشستم آخرالامر
چونان که گمان همگنانست
هوش مصنوعی: وقتی به پایان کار رسیدم، بر روی پاهایم ایستادم و این حالت مرا به مانند آنچه دیگران تصور میکنند، نشان میدهد.
پی کورکنان حریف جویان
زانگونه که هیچکس ندانست
هوش مصنوعی: به دنبال کسانی که در جستجوی حریف هستند، به گونهای که هیچکس از آن خبر نداشته باشد.
گفتم که چو شب سبکترک شد
اکنون گه ساغر گرانست
هوش مصنوعی: گفتم که حالا که شب کمکم روشنتر میشود، زمان نوشیدن شراب فرارسیده است.
چون تو به سه گانه دست بردی
برجستم و این سخن نشانست
هوش مصنوعی: زمانی که تو به سه موضوع اشاره کردی، من نیز تلاش کردم و این جمله نشانه آن است.
از گوشهٔ طارمت که سمکش
معیار عیار آسمانست
هوش مصنوعی: از لبهٔ آسمان که پرچم نیلگونش نشاندهندهٔ برتری و زیبایی است.
بر خاک درت نثار کردم
شخصی که برو نثار جانست
هوش مصنوعی: من جانم را در راه درگاه تو تقدیم کردم، چرا که جایگاه تو برای من بسیار ارزشمند است.
یعنی که گرم ز روی تمکین
بر سدرهٔ منتهی مکانست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که زیبایی و جذابیت خاصی به دلیل وقار و اعتماد به نفس شخص، به او افزوده شده است. در واقع این شخص به خاطر روحیهاش، به مرتبهای عالی و خاص دست یافته است.
درگاه سپهر صورتت را
تا حشر سرم بر آستانست
هوش مصنوعی: یعنی من همیشه در برابر زیبایی و وجود تو خضوع و ادب دارم و این حالت تا روز قیامت ادامه خواهد داشت.