برگردان به زبان ساده
حسام دولت و دین ای خدای داده ترا
جمال احمد و جود علی و نام حسین
هوش مصنوعی: ای خدا، تو به حسام (سلاح) دین و دولت جمال احمد (پیامبر) و بخشندگی علی (امام علی) و نام حسین (امام حسین) را عطا کردهای.
نهاد آدم لفظ و تو چون مراد از لفظ
سواد عالم عین و تو چون سواد از عین
هوش مصنوعی: انسان واژه را به وجود آورد و تو مانند معنا هستی. واژه نشاندهنده حقیقتی عمیق است و تو همچون این حقیقت، از واقعیت عینی سرچشمه میگیری.
عنایت ازلی صورت تو چون بنگاشت
نوشت نسخهٔ روشن ز حاصل کونین
هوش مصنوعی: محبت و توجه الهی به چهرهٔ تو، مانند یک نوشتهٔ واضح و روشن، سرنوشت عالم وجود را رقم زده است.
سعادت فلکی طینت تو چون بسرشت
نمود از دل و دست تو مجمعالبحرین
هوش مصنوعی: سعادت آسمانی و خوشبختی تو به گونهای است که از دل و دست تو به وجود آمده و نمایان شده است. تو به نوعی مجموع دو دریا هستی که نامت را از این خوبیها و ویژگیها میگیرد.
رخ تو آب حیاتست و تشنهتر هر روز
به دیدن تو خداوند صد چو ذوالقرنین
هوش مصنوعی: چهرهی تو برای من همچون آب حیات است و هر روز بیشتر از دیروز به دیدن تو نیازمندم؛ زیرا تو برای من از هر چیز دیگری مهمتر و با ارزشتر هستی.
چو ذکر جاه تو کردند آسمان من هو
چو عرض قدر تو دادند اختران من این
هوش مصنوعی: وقتی که نام و مقام تو را به یاد میآورند، آسمان من روشن میشود و همچنین وقتی که ستارهها در مورد ارزش تو صحبت میکنند، من نیز احساس افتخار میکنم.
ز حسب حال در این قطعه رمزکی بشنو
چنان که بینک رفتست دی پریر، وبین
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به حال و شرایطی است که در این قطعه به تصویر کشیده شده است. به گونهای که میتوان خواب و خیال دیروز را دید و متوجه حال و روز امروز شد.
مرا که طوطی نظمم در این چنین وحلی
چو چوژه پای به گل درنباشد آخر شین
هوش مصنوعی: من، مثل طوطی که در قفسی محبوس است، در این وضعیت چنین غمگین و ناتوان هستم که حتی اگر پای خود را در گلی فرو کنم، باز هم شادی و آرامش به دست نخواهم آورد.
اگرچه بط و همایم کند کرامت تو
بچه به زیور مسحی و زینت رانین
هوش مصنوعی: اگرچه من پرندهای آزاد هستم و در آسمان پرواز میکنم، اما بزرگی و شرافت تو باعث میشود که من به زیبایی و زینت نازک شما توجه کنم.
شوم چو هیات کبک دری سراسر زیب
شوم چو پیکر طاوس نر سراسر زین
هوش مصنوعی: چون کبک دری زیبا میشوم و همچون طاووس نر با زینت و زرخیزی کامل میشوم.
کنم چو فاخته در گردن از سپاس تو طوق
از آنکه هست درین گردن آفرین تو دین
هوش مصنوعی: من به مانند فاخته، برای سپاسگزاری از تو طوقی به گردن میآورم؛ زیرا تو به دلیل وجودت، شایستهی تحسینی هستی که در این دنیا وجود دارد.
سرایمت همه جایی به شکر بلبلوار
وگرنه نایبهکش بادم از غرابالبین
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به زیبایی و لذت شکفتن در زندگی اشاره میکند. او میگوید که به خاطر شکرگزاری و شادی مثل بلبل در خانهاش خوشحال است. اما اگر این شادی و زیبایی نبود، حتی در زندگیاش احساس ناخوشی و اندوه میکرد. به طور کلی، شاعر به اهمیت زیبایی و خوشی در زندگی اشاره دارد.
بقات باد بخوبی و خرمی چندان
که ابجدش ننهد بار جز به منزل غین
هوش مصنوعی: باد را به خوبی و خوشی به قدری که دیگر حروف الفبا نمیتوانند بار سنگینتری بر دوش آن بگذارند، جز در جایگاه خویش.
حسود جاه ترا آن الم که در همه عمر
حنین او نکند کم علاجهای حنین
هوش مصنوعی: حسود به تو حسادت میکند، اما او در تمام عمر خود نتوانسته است از درد حسی که دارد رهایی یابد.
