برگردان به زبان ساده
خسروا می خور که خرم جشن افریدون رسید
باغ پیروزی شکفت و صبح بهروزی دمید
هوش مصنوعی: بیا می بخور که جشن شادی و پیروزی آغاز شده است. باغی از موفقیت شکوفا شده و صبحی پرامید در حال طلوع است.
در چنین صد جشن فرخ شادباش و شاه باش
کایزد از بهر تو این شاهی و شادی آفرید
هوش مصنوعی: در این روز پرخوشی و جشن بزرگ، خوشحال باش و در کنار شاه بمان، زیرا خداوند به خاطر تو این سلطنت و شادمانی را فراهم کرده است.
ملک گیتی دولت عالی تورا دادست و بس
چون تو شاهی را ز شاهان دولتی چونین سزد
هوش مصنوعی: دنیا به تو دولت و اقتدار بزرگی عطا کرده است و همین کافی است، زیرا شایستگی شاهی چون تو وجود دارد.
برگزیدی عدل و دینداری و جستی نام نیک
لاجرم یزدان تو را از خلق عالم برگزید
هوش مصنوعی: تو عدالت و دیانت را برگزیدی و به دنبال کسب نام نیک رفتی، بنابراین حتماً خداوند تو را از میان مردم دنیا انتخاب کرده است.
هر اثر کز شهریاران در هزاران سال بود
از تو در ده سال شاها بیش از آن آمد پدید
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که هر作品 یا دستاوردی که از پادشاهان در طول هزاران سال به وجود آمده، تو توانستهای در عرض ده سال بیشتر از آن را خلق کنی.
سروران را سر به نام تو همی باید فراشت
خسروان را می به یاد تو همی باید کشید
هوش مصنوعی: باید سرها را به نام تو گرامی داشت و برای پادشاهان باید به یاد تو نوشید.
پایهٔ تخت تو را بر سر همی باید نهاد
نعرهٔ کوس تو را با جان همی باید شنید
هوش مصنوعی: باید پایهٔ تخت تو را بلند و محکم قرار داد و صدای نعرهٔ تو را با تمام وجود باید شنید.
ای بسا شهرا که بگشادند شاهان پیش ازین
بخت تو بگشاد و شمشیر تو بود آن را کلید
هوش مصنوعی: بسیاری از شهرها را پیش از این شاهان فتح کردند، اما موفقیت و پیروزی تو از آنِ خودت است و سلاح تو کلید این پیروزی بود.
اژدها کردار شمشیر تو تا آشفته گشت
سامری کردار بدخواه تو از دنیا رمید
هوش مصنوعی: وقتی شمشیر تو مانند اژدهایی هولناک رفتار کرد، بدخواهیهای سامری باعث شد که دنیا از تو بترسد و فرار کند.
نامور بنمای شاهی را که با تو رزم جست
جانور بنمای خصمی را که با تو سرکشید
هوش مصنوعی: شاها، بزرگی را به نمایش بگذار که در میدان جنگ با تو روبهرو شده و دشمنی را نشان بده که با تو به نبرد پرداخته است.
آنکه با تو رزم جست از دست تو برد آنچه برد
وانکه با تو سرکشید از تیغ تو دید آنچه دید
هوش مصنوعی: کسی که با تو جنگید، هر چه را که از تو دریافت کرد، از دستش رفت. و کسی که به تو نافرمانی کرد، هر چه را که از شمشیر تو دید، به چشم خود مشاهده کرد.
تا نهاد اقبال تو بر گردن گردون لگام
ملک بیآرام توسن رامگشت و آرمید
هوش مصنوعی: وقتی که سرنوشت و خوشبختی تو بر گردن آسمان کنترل و مهار شد، ملک بیقرار به مانند یک اسب آرام و قرار گرفت و آرامش یافت.
با نهنگ از امن تو ماهی به آب اندر بخفت
با پلنگ از عدل تو آهو به دست اندر چرید
هوش مصنوعی: با وجود اینکه نهنگ در دریا قرار دارد، ماهی به آرامش تو پناه میآورد و در زیر آب مخفی میشود. همچنین، آهو به خاطر عدالت تو با وجود پلنگ، به راحتی در دشت گام برمیدارد.
نه کسی از طاعت و فرمان تو یارَدْ گریخت
نهکسی با ناچَخ و زوبین تو یارد چَخید
هوش مصنوعی: هیچکس از اطاعت و فرمان تو فرار نکرد و هیچکس هم با نیرنگ و فریب تو نتوانست به چالشی بپردازد.
خصم تو شاها همی بیهوده جوید تخت و تاج
کش به جای تخت تابوتی همی باید خرید
هوش مصنوعی: دشمن تو، ای پادشاه، بیهوده در تلاش است تا تخت و تاجی به دست آورد؛ اما باید به جای تخت، تابوتی تهیه کند.
گر شکار او همی شیرست در خَمّ کمند
پیش تخت تو به خدمت چون کمان خواهد خمید
هوش مصنوعی: اگر ش猎 شکار او هم شیر باشد، در دام کمند تو، پیش روی تو به خدمت خواهد آمد و چون کمان خم خواهد شد.
نامه بسیاری رسید از دولت تو سوی تو
نامه آن نامهاست کز دولت کنون خواهد رسید
هوش مصنوعی: بسیاری از نامهها از سوی دولت تو به تو رسیده است، و آن نامهای است که اکنون به دولت خواهد رسید.
من رهی از آفرین تو معانی پرورم
زانکه عالی دولت تو من رهی را پرورید
هوش مصنوعی: من به خاطر زیباییهای تو پرورش یافتهام، چون که مقام بلند تو به من هم توجه کرده و مرا رشد داده است.
تا بهسان چهرهٔ خوبان و روی عاشقان
سرخ باشد ارغوان و زرد باشد شنبلید
هوش مصنوعی: اگر طبیعت به زیبایی چهرهٔ معشوقان و عشقورزان باشد، پس گلهای ارغوانی و زرد، شبیه به آنها خواهند شد.
بر تو فرخ باد و میمون نوبهار و مهرگان
کز تو اندر هفت کشور نوبهاری بشکفید
هوش مصنوعی: برای تو سالی پر برکت و خوشایند آرزو دارم و روزهای بهاری و پاییزی که از وجود تو در هفت کشور شکوفا شود.
بزم و مال و نوش را تا جاودان درخور تویی
بزم ساز و مال بخش و نوش کن جام نبید
هوش مصنوعی: همواره به جشن و خوشی، ثروت و نوشیدنی نیاز داری. پس بیفروز جشن را، ثروت را تقسیم کن و با شراب لذت ببر.