برگردان به زبان ساده
هفت چیز از خسرو عالم همی نازد به هم
دین و ملک و تاج و تخت و رایت و تیغ و قلم
هوش مصنوعی: هفت چیز وجود دارد که شاه جهانی به آنها افتخار میکند: دین، حکومت، تاج، تخت، پرچم، شمشیر و قلم.
آن خداوندی که مغرب دارد او زیر نگین
وان شهنشاهی که مشرق دارد او زیر علم
هوش مصنوعی: خدای بزرگی که در غرب قرار دارد، تحت فرمان است و آن شاهی که در شرق است، در زیر پرچم و علم او میباشد.
سایهٔ یزدان ملک شاه آنکه اندر ملک خویش
بندگان دارد چو افریدون و ذوالقرنین و جم
هوش مصنوعی: سایهٔ خدا بر شاه است و آنکس که در کشور خودش، بندگان را مانند افریدون، ذوالقرنین و جم، در اختیار دارد.
تا که او گیتی گشاد و بست بر شاهی کمر
قیمت شاهی فزود و کاست از گیتی ستم
هوش مصنوعی: با آمدن او، دنیای گستردهتری به وجود آمد و بر قدرت پادشاهی افزوده و ظلم دنیا کاهش یافت.
همچنان کارایش سیارگان است آفتاب
نام او آرایش خطبه است و دینار و درم
هوش مصنوعی: آفتاب به نوعی مانند ستارهها به فعالیتها و زیباییهای خود ادامه میدهد. نام او در واقع نمایانگر زیبایی و جلال است، به گونهای که مانند خطبهای است که ارزشها و معیارها را به نمایش میگذارد، همانند سکههای طلا و نقره که نماد ثروت و قدرت هستند.
آورد جودش ولی را از عدم سوی وجود
افکند تیغش عدو را از وجود اندر عدم
هوش مصنوعی: بخشش پروردگار، وجود را از عدم به وجود آورد و با قدرتش دشمن را از وجود به عدم فرستاد.
موسی عمران مگر بگرفت تیغش را به کف
عیسی مریم مگر پرورد جودش را به دم
هوش مصنوعی: موسى ابن عمران چطور میتواند شمشیرش را به دست گیرد، در حالی که عیسی، پسر مریم، عطا و بخشش را با نفسش به ارمغان میآورد؟
حاجت پیغمبران و حجت پیغمبری
گر ندیدی شو نگه کن دین و عدلش را به هم
هوش مصنوعی: اگر نیازهای پیامبران و دلیل رسالت آنها را ندیدهای، نگاهی به دین و عدل آنها بینداز.
عدل او از حاجت پیغمبران دارد نشان
دین او از حجت پیغمبران دارد رقم
هوش مصنوعی: عدالت خداوند به نیازهای پیامبران مرتبط است و نشانهای از دین او به وسیله دلایل و دلایل قانعکنندهای که پیامبران ارائه دادهاند، مشخص میشود.
تا نه بس مدت به دولت کرد خواهد شهریار
رومیان را همچو حاج و روم را همچون حرم
هوش مصنوعی: به مدت طولانی، شهریار رومیان مانند حاجی میخواهد بر اوضاع حکومت کند و روم را همچون یک مکان مقدس و امن در نظر میگیرد.
در چلیپاخانهٔ قیصر بسی مدت نماند
تا نهد سیپاره قرآن را و بردارد صنم
هوش مصنوعی: در مکان مقدس قیصر، زمان زیادی نگذشت که قرآن را به قطعات سیتکه تقسیم کرد و بت را برداشت.
از شجاعت وز سخا نازند میران عرب
وز فتوت وز کرم نازند شاهان عجم
هوش مصنوعی: بزرگان عرب از شجاعت و بخشندگی خود به خود میبالند و پادشاهان عجم نیز به خاطر جوانمردی و نیکخواهی خود افتخار میکنند.
گو بیایید و بیاموزید از این فرخنده شاه
هم شجاعت هم سخاوت هم فتوت هم کرم
هوش مصنوعی: بیایید و از این پادشاه نیکو اخلاق بیاموزید؛ هم شجاعت او را، هم بخشش او را، هم ادب و جوانمردیاش و هم سخاوتش.
تا بود درچرخ دور و تابود در مهر نور
تا بود در بحر موج و تا بود در ابر نم
هوش مصنوعی: تا زمانی که در عالم وجود و چرخش روزگار و همچنین در تابش آفتاب نور وجود دارد، تا زمانی که در دریا موج و در آسمان ابر و باران هست، زندگی و هستی ادامه خواهد داشت.
هرکجا شادی است با شه باد و غم با دشمنان
جفت شادی پادشاه و دشمنانش جفت غم
هوش مصنوعی: هرجا که شادی وجود دارد، باید به استقبال آن برویم و غم را به دشمنان گره بزنیم. شادی مانند پادشاه است و دشمنانش، غم را به همراه دارند.
ملک چون افزون بود بدخواه کم باشد بلی
ملک او هر ساعت افزون باد و بدخواهانش کم
هوش مصنوعی: هر چه مقام یا جایگاه شخص بالاتر باشد، دشمنان و بدخواهان او کمتر خواهند بود. بنابراین، امیدواریم که مقام او همیشه بیشتر و بیشتر شود و بدخواهانش نیز کم و کمتر شوند.
