برگردان به زبان ساده
بتی که او نسب از لعبتان چین دارد
به روز پاک بر از شب هزار چین دارد
هوش مصنوعی: شخصیتی که از دختران زیبا و دلربای چین نسب و ریشه دارد، در روزی خجسته و روشن، برتری و زیباییاش از هزار شب تاریک و غمگین بیشتر است.
شب سیاه نباشد قرین روز سفید
بس او چگونه شب و روز را قرین دارد
هوش مصنوعی: شب تیره و سیاه نمیتواند با روز روشن و سفید همنشین باشد. چگونه ممکن است شب و روز را با هم در یک جا جمع کند؟
به زلف و جعد همه سال پرخم و شکن است
خم و شکن همه بر عارض و جبین دارد
هوش مصنوعی: زلف و حالت موی او همیشه پر از پیچ و خم است و این پیچ و خمها بر روی صورت و پیشانیاش نمایان است.
ز درد حرمان پشت مرا چنان دارد
ز داغ هجران روی مرا چنین دارد
هوش مصنوعی: درد جدایی به قدری مرا افکنده که از شدت غم و غصه، حالت جسمی و روحیام سخت دچار مشکل شده است.
عقیق بارم بر زر ز عشق آن صنمی
که زیر لعل درون لؤلؤ ثَمین دارد
هوش مصنوعی: عقیق و زری که به خاطر عشق آن محبوب به دست آمده، به زیبایی در دل لؤلؤ باارزش قرار دارد.
به زعفران بر کافور دارم ارغم از آنک
بنفشه رشته بر اطراف یاسمین دارد
هوش مصنوعی: من زعفران را بر کافور ترجیح میدهم، چرا که بنفشه دور یاسمن را زینت میبخشد.
ز هجر او بگدازم چو موم و این نه عجب
ز بهر آنکه لبش طعم انگبین دارد
هوش مصنوعی: از دوری محبوب مانند موم ذوب میشوم و این امر عجیب نیست؛ زیرا لبانش طعمی شیرین و دلپذیر دارند.
میان او ز سرینش بهرنج بینم از آنک
میان خویش نه اندر خور سرین دارد
هوش مصنوعی: در میانهی کارهایش، نشانههایی از رنج و زحمت را میبینم، زیرا خود او به گونهای نیست که در خور آن زحمتها باشد.
یکیگداخته دارد میان تار قصب
یکی چو تَلّ گل و تلّ یاسمین دارد
هوش مصنوعی: موجودی در میان تار و پود نی، همچون تلی از گل و یاسمن، در دل خود دارد.
به چهره ماه زمین است و عاقلان دانند
که اصل حسن و ملاحت مه زمین دارد
هوش مصنوعی: چهرهٔ ماه به زیبایی زمین شباهت دارد و افراد خردمند میدانند که منبع اصلی زیبایی و دلربایی در این زمین نهفته است.
چنانکه اصل سخاوت امیر عزالملک
حسین بن رضی میر مؤمنین دارد
هوش مصنوعی: سخاوت و بخشش، ویژگی برجسته و با ارزشی است که به امیر عزالملک حسین بنرضی نسبت داده میشود.
بزرگ بارخدایی که روز مجلس و بار
جمال معتصم و فرّ مُستَعین دارد
هوش مصنوعی: خداوند بزرگ، روزی را در نظر دارد که مجلس و زیبایی معتصم و شکوه مستعین را به نمایش بگذارد.
سخن چو حلقهٔ انگشتری شناس و بدان
که او ز عقل در انگشتری نگین دارد
هوش مصنوعی: سخن مانند حلقهای از انگشتری است، و بدان که در انگشتری، نیلی از عقل جای دارد.
ز روزگار بترس و خلاف او مسگال
که با مخالف او روزگار کین دارد
هوش مصنوعی: از زمانه بترس و از رفتار مخالف آن پرهیز کن، زیرا زمانه با کسی که با آن مخالفت کند، دشمنی میکند.
اگرچه صورت او ایدرست همت او
قدم ز مرتبه بر چرخ هفتمین دارد
هوش مصنوعی: هرچند که شکل و ظاهر او اینجاست، اما تلاش و ارادهاش از مرتبهای بالاتر و فراتر از آسمان هفتم است.
فلک ندارد کاری جز آنکه اسب ظفر
همیشه پیش وثاقش به زیر زین دارد
هوش مصنوعی: آسمان هیچکاری جز این ندارد که اسب پیروزی همیشه به زیر زین خود داشته باشد.
به دعوی هنر اندر میان اهل هنر
خدای حجت و برهان او مبین دارد
هوش مصنوعی: در بین هنرمندان، خداوند دلیلی واضح و روشن برای اثبات هنر خود دارد.
ید موید او جود بیکران دارد
دل منوّر او وهم دوربین دارد
هوش مصنوعی: دست برکت او سخاوتی نا محدود دارد و دل من روشن است و او دارای تصورات و بینش عمیق میباشد.
یقین اهل جهان استگر به مجلس شاه
قبول دولت عالی عَلیالیَقین دارد
هوش مصنوعی: اگر کسی در مجلس شاه حضور یابد و نعمتهای بزرگ او را ببیند، به یقین به خوبی میفهمد که او در مقام و فرخندگی بالایی قرار دارد.
ز حادثات زمین عزم او نفرساید
که عزم خویش چو قطب فلک متین دارد
هوش مصنوعی: از حوادث دنیا نگران نشوید، زیرا اراده او به استحکام قطب آسمان است.
سپهر بر دل بدخواه او زنحس زحل
هزار بار به یک دم زدن کمین دارد
هوش مصنوعی: آسمان بر دل کسی که آرزوی بدی در دل دارد، مانند زحل هر لحظه هزاران بار در کمین است.
چو روز رزم بود در یسار دارد یُسر
چو روز بزم بود یُمن در یَمین دارد
هوش مصنوعی: در روز نبرد، سمت چپ براساس آسانی و راحتی عمل میکند، و در روز جشن و شادی، سمت راست نشانهی خوشبختی و نیکوکاری دارد.
دو دست او سبب نور وگوهرست مگر
دو آفتاب و دو دریا در آستین دارد
هوش مصنوعی: دستهای او باعث روشنایی و ارزش هستند، اما او همچون دو آفتاب و دو دریا در آستین خود دارد.
بزرگوارا گردون به قدر جاه و شرف
تو را ستارهٔ نسل قوام دین دارد
هوش مصنوعی: ای بزرگوار، آسمان به اندازهی مقام و عظمت تو، ستارهای از نسل کسانی که دین را پایدار نگه داشتهاند، دارد.
معین و ناصر تو ایزدست و هر مهتر
به جاه و مال تو را ناصر و معین دارد
هوش مصنوعی: خداوند ناصر و پشتیبان توست و هر بزرگمردی در مقام و ثروت، حامی و یاریدهنده تو به شمار میآید.
یکی خزانه نهادست کردگار از عقل
بر آن خزانه ضمیر تو را امین دارد
هوش مصنوعی: خداوند یک گنجینه از عقل را قرار داده و تو را به عنوان نگهبان و امین این گنجینه درونی خود انتخاب کرده است.
درست شد که تو داری سعادت ابدی
جو قدرتِ ازلی عالم آفرین دارد
هوش مصنوعی: به درستی میتوان گفت که تو به دنبال خوشبختی همیشگی هستی و قدرت بیزوال خالق جهان را داری.
لطافت سخن و فر خجسته طلعت تو
به مهر تو همه ساله دلم رهین دارد
هوش مصنوعی: لطافت حرفهای تو و زیبایی چهرهات چنان است که دل من هر سال به مهر و محبت تو وابسته و اسیر آن میشود.
هر آن قصیده که در مدح تو بگویم من
جمال و مرتبت عقد حور عین دارد
هوش مصنوعی: هر شعری که در ستایش تو بگویم، همانند زیبایی و مقام حوریان بهشتی است.
به مجلس تو چو دریاست طبع من لیکن
به جای درّ و گهر مدح و آفرین دارد
هوش مصنوعی: طبع من مانند دریا است که در محفل تو حضور دارد، اما به جای اینکه جواهرات و الماس بیاورد، فقط گلها و ستایشها به همراه دارد.
همیشه تا که جهان را سپهر پیر و کهن
جوان و تازه بههنگام فرودین دارد
هوش مصنوعی: جهان همیشه به شکل کهن و قدیمی است، در حالی که بهار و نواندیشی همچنان به تازگی خود ادامه میدهد.
من از خدای بخواهم که در مکان شرف
تو را به دولت و نیکاختری مکین دارد
هوش مصنوعی: من از خدا درخواست میکنم که در جایگاه ارزشمندی تو را در نعمت و خوشبختی قرار دهد.
به زیر سایهٔ عدل معز دین خدای
قبول حشمت تو تا به یوم دین دارد
هوش مصنوعی: در سایهی عدالت معز، خداوند تو را در مقام و بزرگی خود حفظ میکند تا روز قیامت.
