برگردان به زبان ساده
دلا، با شمع خویشت در نگیرد گریه و زاری
اگر آتش بجای اشک گرم از دیده میباری
هوش مصنوعی: ای دل، با شمع وجودت نمیتوانی همیشه ناله و زاری کنی؛ اگر به جای اشک، آتش از چشمانت جاری باشد، گرم و سوزان است.
مگر با جلوه رفتار او طاووس دعوی کرد
که بر طاووس میخندد به قهقه کبک کهساری
هوش مصنوعی: آیا ممکن است طاووس به خاطر زیبایی و جلوههای رفتاری او به خود ببالد و دیگران را به سخره بگیرد، در حالی که کبک کوهستان به خاطر صدای زیبایش در حال خندیدن به اوست؟
زدی تیری بغیر ایمه مرا آن از تو بر دل بود
عجب گر جان برم زینغم که زخمی خورده ام کاری
هوش مصنوعی: تو بدون اجازه و بدون اطلاع من به من آسیب زدی و آن زخم عجیبی بر دل من گذاشته است. اگر به خاطر این زخم جانم را هم از دست بدهم، برایم جا ندارد که شگفتزده شوم.
شهید عشق اگر بردار گردد دولتی باشد
بیا باشد کزین دولت مرا محروم نگذاری
هوش مصنوعی: اگر کسی به خاطر عشق شهید شود، نباید از فرصتی که پس از آن پیش میآید، برای تحقیر و محروم کردن من استفاده کند.
تو مست خواب خوش شبها چه دانی حال بیداران
مگر احوال ما داند سگ کویت به بیداری
هوش مصنوعی: تو در خواب خوش شبها غرقی و حال بیداران را نمیدانی، مگر اینکه احوال ما را سگ کوی تو که بیدار است، بشنود و بداند.
مگر روز قیامت باز گویم آنچه من دیدم
شب هجران ز تنهایی و بیداری و بیماری
هوش مصنوعی: تا روز قیامت نمیتوانم آنچه را که در شب هجرت از تنهایی، بیخوابی و بیماری تجربه کردم، بیان کنم.
نظر بازی مکن بر روی خوبان دو کون ایدل
که اینجا شرمساری بینی و آنجا گرفتاری
هوش مصنوعی: به زیباییها و دلبران این دنیا مظاهر عشق و شوق نپرداز و توجه نکن، زیرا در این دنیا ممکن است به عواقب بد و شرمساری برخورد کنی و در دنیای دیگر با مشکلات و گرفتاریهایی مواجه شوی.
بصد خون جگر فرهاد اگر در کوه راهی کرد
تو همت پیشه کن اهلی که کوه از پیش برداری
هوش مصنوعی: اگر فرهاد با زحمت و خون جگر راهی در کوه باز کرد، تو نیز باید عزم و اراده به کار بگیری تا کوه را از جلوی راه خود کنار بزنی.
