برگردان به زبان ساده
کنون ای مرا ملت هوشمند
چرایید در چاه غفلت نژند؟
هوش مصنوعی: اکنون ای ملت باهوش من، چرا در چاه بیتوجهی و غفلت گرفتار شدهاید؟
برآیید و بینید کار شگفت
به آسان توانید گیتی گرفت
هوش مصنوعی: بروید و ببینید کار شگفتی که به آسانی میتوانید دنیا را به دست بگیرید.
ولی تا شناسید از خیر و شر
ببایست خواندن حقوق بشر
هوش مصنوعی: برای تشخیص خوب و بد، ضروری است که حقوق بشر را بشناسید و مطالعه کنید.
که تا خود بدانید زآئین و راه
بد و نیک گیتی نباشد زشاه
هوش مصنوعی: بدانید که هیچ کس نمیتواند شما را به درستی از خوبیها و بدیهای زندگی آگاه کند و این تنها به خود شما بستگی دارد که درک کنید.
اگر آگهیتان رسد کم و بیش
ببینید هر چیز در دست خویش
هوش مصنوعی: اگر آگاهی و اطلاعاتی داشته باشید، میتوانید بهتر از آنچه که دارید، هر چیزی را بررسی کنید و درک کنید.
همه نیک بختی و بیچارگی
به دست شما هست یک بارگی
هوش مصنوعی: تمامی سعادت و شقاوت به دست شماست، یک لحظه همه چیز تغییر میکند.
چرایید در چاه غفلت اسیر؟
کجایید ای مردم شیرگیر؟
هوش مصنوعی: چرا در چاه غفلت گرفتار شدهاید؟ کجایید ای مردم قهرمان و دلیر؟
چرا چنبری گشت پشت یلی؟
چرا کند شد خنجر زابلی
هوش مصنوعی: چرا یال اسب بزرگ به شکل حلقه درآمد؟ چرا خنجر زابلی کند شد؟
کجایند آن نامداران راد؟
همان ملت آسمانی نژاد
هوش مصنوعی: کجاست آن گروه دلیر و شجاع؟ همان مردم با ریشه و نجابت که به آسمانها مرتبطاند؟
کجا شد فریدون با داد و دین؟
که پرداخت از ماردوشان زمین
هوش مصنوعی: فریدون که به خاطر عدالت و ایمانش شناخته شده بود، کجا رفته است؟ او که حق و حقوق انسانها را از ظلم و ستم زمینخواران پرداخت میکرد.
کجا رفت آن کاوه ی نیک نام؟
که در کشور انداخت بلوای عام
هوش مصنوعی: کجا رفته آن کاوه معروف و نیکوکار؟ که در سرزمینش شورشی به راه انداخت.
برانداخت آین ضحاک را
چنان اژدها دوش ناپاک را
هوش مصنوعی: ضحاک به مانند یک اژدهای ناپاک از بین رفت و برچیده شد.
کجایند آن پهلوانان نیو؟
چو شیدوس و گستهم و گودرزوگیو
هوش مصنوعی: کجاست آنهمه قهرمانان حماسه که همچون شیدا، گستهم و گودرز و گیو بودند؟
بزرگی ایران چرا شد به سر؟
چرائید نومید از دادگر؟
هوش مصنوعی: چرا عظمت ایران به پایان رسید؟ چرا ما از عدالت ناامید شدهایم؟
«فریدون فرخ فرشته نبود
زمشک و زعنبر سرشته نبود»
هوش مصنوعی: فریدون انسانی است که به خاطر ویژگیهایش و کارهای بزرگش مورد احترام و ستایش قرار میگیرد، اما او نه فرشته است و نه از عطر و مواد گرانبها ساخته شده است. او با نیروی اراده و شایستگیهای خود، به این مقام و عظمت دست یافته است.
ز اژدر کشی یافت او فرهی
تو اژدر کشی کن فریدون توئی
هوش مصنوعی: فریدون، تو انسانی بزرگ و فرهیختهای هستی که از نبرد با اژدها به این مقام رسیدهای. پس خودت هم باید به مبارزه با اژدها بپردازی و نشان دهی که شایستهی این مقام هستی.
منالید چندان زشاه و وزیر
جوانست دستور و شاه است پیر
هوش مصنوعی: جوانی و شادابی را نباید با مشکلات و سختیهای زندگی نادیده گرفت؛ زیرا در کنار سالخوردگی، تجربه و حکمت هم وجود دارد.
به ویژه که چونین شه باهنر
نبسته است بر تخت ایران کمر
هوش مصنوعی: به خصوص که چنین شاه با ویژگیهایی، کمربند ایران را بر تن نکرده است.
همش رای فرخ همش زور هنگ
به خشکی پلنگ و به دریا نهنگ
هوش مصنوعی: همه چیز در دنیا به نوعی تنوع و قدرت تقسیم شده است؛ در خشکی، پلنگ به خاطر قدرت و تسلطش شناخته میشود و در دریا، نهنگ به عنوان بزرگترین و قویترین موجود مورد توجه است.
فراوان هنرها و رایش نکو
سزد گر نگیری به بد یاد او
هوش مصنوعی: اگرچه او هنرهای بسیاری دارد و ویژگیهای نیکویی نیز در او دیده میشود، اما اگر به بدیهای او فکر کنی، این همه خوبیها را نادیده گرفتهای.
شهنشاه ما ناصرالدین بود
طرفدار قانون و آیین بود
هوش مصنوعی: سلطان ما ناصرالدین بود که حامی قوانین و مقررات بود.
دو صد حیف کاین پادشه بی کس است
فرید است و بی یار و بی مونس است
هوش مصنوعی: بسیار ناراحتکننده است که این پادشاه، تنها و بیکس و کار است. او انسان فریادزنی است که نه یاری دارد، نه همراه و همدمی.
دریغا اگر مردم نیک رای
ببودند بر پای تختش بپای
هوش مصنوعی: ای کاش مردم خوشفکر و نیکو سرشت بر سر قدرت و مقام میبودند.
اگر بود او را چه بوذرجمهر
ز نوشیروان بر گذشتی به مهر
هوش مصنوعی: اگر او بود، چه کار بزرگی از بوذرجمهر بر نوشیروان میگذشت که با محبت انجام میشد.
و گر ملتی داشتی با خبر
گذشتی زاسکندر نامور
هوش مصنوعی: اگر ملتی داشتی که از خبرها و قصههای اسکندر بزرگ آگاه بودند، با آنها ارتباط برقرار میکردی و از وقایع زمانه باخبر میشدی.
