برگردان به زبان ساده
یکشنبه یازدهم ربیع الاول یکهزار و سیصد و هشت بود که کارگزاران حضرت مستطاب اقدس والا روحی فداه این چاکر خانزاد را در دربار آسمان مدار بخواستند تا شعرخوانی کنم سلطان علیخان که یکی از محترمین محارم خلوت و منشیان آستان اقدس آن حضرت است حاضر بود حضرت ولیعهدی روحی فداه بر سبیل مطایبه بیتی دو سه از چاکر خواستند که مشارالیه را هجا گویم و من چون اطاعت فرمان را ناگزیر بودم با اینکه هجو مردمان گفتن خاصه بزرگان را از قانون فضل و رویت خود دور میدانستم این قطعه را در همان ساعت بگفتم و همگان را باعث آفرین بر من گردید.
هوش مصنوعی: در روز یازدهم ربیع الاول سال ۱۳۰۸، کارگزاران حضرت خواستند که من، به عنوان یکی از چاکران دربار، شعری بخوانم. در این میان، سلطان علیخان که از شخصیتهای محترم و منشیان دربار بود، نیز حضور داشت. حضرت ولیعهد به شوخی از من خواستند چند بیتی را بخوانم و چون نمیتوانستم از فرمان اطاعت کنم، با اینکه میدانستم هجو کردن افراد، به ویژه بزرگان، کار درستی نیست، همان لحظه این شعر را سرودم و مورد تحسین همگان قرار گرفتم.
مهین رتبه سلطان علی خان راد
که رخ سرخ بادا در این سبز کشت
هوش مصنوعی: مرتبه و مقام علی خان راد مانند ماهی درخشان است، که چهره سرخش در این دشت سبز میدرخشد.
ندانم چرا روی و خویش بود
یکی همچو دوزخ یکی چون بهشت
هوش مصنوعی: نمیدانم چرا برخی افراد حال و رفتارشان مانند دوزخ است و برخی دیگر مانند بهشت.
روانها بیاساید از خوی نیک
درونها بفرساید از روی زشت
هوش مصنوعی: اگر انسانها از ویژگیهای خوب درونی خود آرامش بگیرند، با رفتارهای زشت و ناپسند خود را رنج نمیدهند.
درونش دل مؤمنان در حرم
برونش رخ مشرکان در کنشت
هوش مصنوعی: در دلش، مؤمنان به مکه و حرم خدا عشق میورزند و از سوی دیگر، در ظاهرش هزاران چهره ناپسند و بیاعتنا به خدا وجود دارد.
جمالش چو صحرا به هنگام دی
خصالش چو بستان به اردی بهشت
هوش مصنوعی: زیبایی او مانند صحرا در زمستان است و خصوصیاتش مانند باغ در فصل بهار.
تو گوئی مران مصحف پاک را
یکی کاتبی زشت خط بر نبشت
هوش مصنوعی: انگار که کسی با خطی زشت و ناپاک، متن زیبای نوشته شده را تحریف کرده است.
و یا گنجی از گوهر شاهوار
نمودند بنهفته در خاک و خشت
هوش مصنوعی: یا گنجی از جواهر با ارزش را نشان دادند که در خاک و آجر پنهان شده بود.
خداوند هرچ از جمالش بکاست
ببالای فضل و کمالش بهشت
هوش مصنوعی: هرچقدر زیباییهای خداوند کم شود، باز هم به خاطر فضل و کمال او، بهشت وجود دارد.
نه دولت ابا زحمت آید بکف؟
نه گل را کشاورز با خار کشت؟
هوش مصنوعی: آیا بدون زحمت و تلاش میتوان به خوشبختی دست پیدا کرد؟ آیا گل را کشاورز بدون خار و مشکلات پرورش میدهد؟
به نزدیک من زنگی نیک خوی
نکوتر ز حوری که با خوی زشت
هوش مصنوعی: به من بگو که یک فرد نیکوخصال، از حوری با خلق و خوی بد، بهتر و باارزشتر است.