برگردان به زبان ساده
صنیع الممالک بود طرفه نقشی
که هر بنده را واجب است احترامش
هوش مصنوعی: نقش و کارفرماهایی که در دنیا وجود دارند، به گونهای طراحی شدهاند که هر انسانی باید به آنها احترام بگذارد.
چو دست طبیعت بزندان زهدان
ز ستر عدم خواست دادن خرامش
هوش مصنوعی: زمانی که دست طبیعت خواست تا از عدم، موجودی را به دنیای وجود بیاورد، به آرامی و زیبایی این کار را انجام داد.
ز هر کشوری صانعی خواست ماهر
پی صنع آن ذات در بطن مامش
هوش مصنوعی: از هر کشوری یک صنعتگر ماهر خواسته شد تا برای تولید و خلق زیبایی به خالق اصلی آن توجه کند و در دل آن خلق مقام و صفاتش را بشناسد.
یکی ساخت چشمش یکی ساخت گوشش
یکی هر دو بازو یکی هر دو گامش
هوش مصنوعی: چشمش به یک شکل و گوشش به یک شکل دیگر ساخته شده است، همچنین هر دو بازویش و هر دو گامش هم بهطور خاصی ساخته شدهاند.
یکی کرد از خون لبالب عروقش
یکی ساخت بر تن مرتب عظامش
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویرسازی از شکلگیری انسان و زندگی اشاره میشود، به گونهای که خون و عروق او به گونهای هماهنگ و منظم در بدنش قرار گرفتهاند. این تصویر به وحدت و یکپارچگی ساختار بدن و زندگی اشاره دارد، جایی که تمامی اجزاء به صورت منظم و در پیوند با یکدیگر عمل میکنند.
مع القصه کردند شکلی که مادر
ندانست حال رضاع و فطامش
هوش مصنوعی: در نهایت، آنها به گونهای عمل کردند که مادر نتوانست وضعیت شیردهی و جدا شدن از شیر فرزندش را درک کند.
چو زنگی جمالش چو ترکی فعالش
چو رومی خصالش چو هندی کلامش
هوش مصنوعی: زیبایی او مانند زنگیهاست، جنبشش همچون ترکهاست، ویژگیهایش چون رومیهاست و گفتارش مانند هندیهاست.
یکی اهل داهومه پنداشت او را
یکی خواندی از مردم یار یامش
هوش مصنوعی: یکی از اهالی داهومه فکر میکرد که او را بهعنوان یکی از دوستان و همراهان افراد دیگر میشناسند.
سرونش چو گاو و سرینش چو اشتر
چو زرافه کردن چو اشتر سنامش
هوش مصنوعی: شخصی که مانند گاو سرش بالا و بدنش همچون شتر است، میتواند به راحتی مانند شتر با قامت بلندش، به نماد زیبایی و قد بلندی تبدیل شود.
ز هر موی او می برآمد مقامی
که دانای آن خواند والامقامش
هوش مصنوعی: از هر موی او کمیابی و ارادت میجوشید که تنها دانا آن را والامقام میخواند.
سپس در پی نام او در ممالک
نمودند شوری خواص و عوامش
هوش مصنوعی: پس مردم، چه عدهای خاص و چه عموم، به دنبال نام او در سرزمینها شوری و هیجانی برپا کردند.
چو در صنع از جمله را بود شرکت
صنیع الممالک نهادند نامش
هوش مصنوعی: وقتی که در آفرینش، همه موجودات در کنار یکدیگر بودند، سازندهی این کائنات نام آن را گذاشت.