برگردان به زبان ساده
چو پنچ و بیست ز سال هزار و سیصد رفت
از آنزمان که به یثرب ز مکه احمد رفت
هوش مصنوعی: وقتی بیست و پنج سال از سال هزار و سیصد گذشت، از آن زمان که پیامبر احمد از مکه به یثرب (مدینه) رفت.
سر آمد حکما محسن بن بوالقاسم
به میهمانی حق سوی خوان سرمد رفت
هوش مصنوعی: محسن بن بوالقاسم که حکیم و دانشمندی بزرگ بود، به مهمانی خاصی دعوت شد که در آنجا به ملاقات حقیقت و معانی والای هستی میپرداخت.
به سوق روضه رضوان روان پر نورش
بباغ خلد در آن عالم مخلد رفت
هوش مصنوعی: به سمت باغ بهشت که روشن و زیباست، روح او به آنجا رفت و در این دنیای جاویدان ساکن شد.
ز بیت رفعت و تمجید صدر و ضرب شکست
ز جمع حکمت و توحید اسم مفرد رفت
هوش مصنوعی: از مقام بلند و ستایش صدر و از تأثیر شکستها، به خاطر جمعبندی حکمت و یگانگی، نام واحدی به وجود آمد.
محقق صمدانی حکیم ربانی
امام نافذ الاحکام باسط الید رفت
هوش مصنوعی: حکیم بزرگوار و عالمانه که دارای مقام والایی بود و قدرت تصمیمگیری مؤثری داشت، از دنیا رفت.
دری ز درج امام الهدی علی گم شد
مهی ز برج رسول خدا محمد رفت
هوش مصنوعی: دری از معارف و علم امام هدایت، علی، گم شده است و نوری که باید از برج عظمت پیامبر، محمد، بتابد، از بین رفته است.
فغان و ناله مرغان سبز پوش چمن
بر آسمان ز نغیب غراب اسود رفت
هوش مصنوعی: مرغان سبزپوش چمن به خاطر صدای نگرانکننده کلاغ سیاه ناله و فریاد سر میدهند و این صدا در آسمان طنینانداز میشود.
زمانه گفت که شد شارسان علم خراب
سپهر گفت سلیمان دین ز مسند رفت
هوش مصنوعی: زمانه اعلام کرد که علم و دانش به نابودی رفته و اوضاع به هم ریخته است. آسمان نیز گفت که مانند سلیمان، دین از مقام و مرتبه خود سقوط کرده است.
محققی که عطارد خمیده همچو کمان
بحضرتش پی تعلیم لوح ابجد رفت
هوش مصنوعی: محقق و دانشمندی که به اندازهی کمان خمیده و چابک است، به نزد او رفت تا در زمینهی آموزش و یادگیری الفبای علم و دانش، از او بهرهمند شود.
بروز پنجم شهر جمادی الآخر بود
کزین رباط سفر کرد و سوی مقصد رفت
هوش مصنوعی: پنجمین روز از ماه جمادی الآخر بود که او از این مکان به سفر رفت و به سوی مقصد خود حرکت کرد.
زد از مصیبت او مشتری دراعه به نیل
بسوگش افسر زرین ز فرق فرقد رفت
هوش مصنوعی: به دلیل درد و رنجی که او تجربه کرد، ستارهای در آسمان به رنگ نیلین، با شکوه و زیبایی، تاج طلایی را از سر ستاره دیگری به زمین میفرستد.
بماتمش ز حرم سیل اشک تا عرفات
ز بقعه نبوی تا بقیع غرقد رفت
هوش مصنوعی: اشکهای بیپایان من از حرم تا عرفات جاری شده و از مکان پیامبر تا بقیع غرقد ادامه دارد.
نبیره علی و زاده پیمبر بود
وزین حظیره بدیدار جد امجد رفت
هوش مصنوعی: نواده علی و فرزند پیامبر بود و از این دنیا به دیدار نیاکانش رفت.
نشسته با دل بیدار در صوامع قدس
اگر چه در نظر خاکیان بمرقد رفت
هوش مصنوعی: نشستهام با دلی هوشیار در مکانهای مقدس، هر چند که در نظر مردم عادی، در خواب و مرگ به سر میبرم.
امیری از پی تاریخ سال گفت ببین
که محسن بن القاسم بن احمد رفت
هوش مصنوعی: امیری به دنبال تاریخ سال است و به وقایع گذشته اشاره میکند، به خصوص رفتن محسن بن القاسم بن احمد را یادآوری میکند.