برگردان به زبان ساده
همی بنازد ملک و هی ببالد بخت
بزیر سایه دارای تاج و داور تخت
هوش مصنوعی: پادشاهی به خود میبالد و بختش با افتخار رشد میکند، زیرا زیر سایه کسی است که تاج و تخت را در دست دارد.
ملک مظفر دین شهریار ملک آرای
که تخم داد پراکنده و جان کین پرهخت
هوش مصنوعی: ملک مظفر، شهریاری است که با بخشش و قدرت خود، بذر امید و زندگی را در دلها میکارد و در عوض، جان و زندگی مردم را به خود اختصاص میدهد.
هم از اتابک اعظم که دست فکرت وی
بهر دقیقه گشاید هزار عقده سخت
هوش مصنوعی: از اتابک اعظم، افکار و اندیشههای عمیق او موجب روشن شدن هزاران مسئله پیچیده و دشوار میشود.
مهام مملکت آراسته بزور خرد
درخت دولت پیراسته به نیروی بخت
هوش مصنوعی: با تلاش و فکر، به سامان مملکت رسیدند و با شانس، درخت قدرت را آباد کردند.
ز همتش تن فقراست ناتوان و دژم
ز فکرتش تن جهلست بیروان و کرخت
هوش مصنوعی: کوشش و همت او باعث شده که فقرا ضعیف و ناامید شوند و از تفکر او، جهل و نادانی به وجود آمده که باعث خفت و سستی میشود.
هم از سفیر کبیرش که نک به قسطنطین
به امر خسرو پیروزگر کشاند رخت
هوش مصنوعی: از نماینده بزرگش که به دستور خسرو پیروز، به قسطنطنیه رفت و لوازم و اثاثیه را به همراه خود برد.
پرنس ارفع دولت که باغ دولت را
رخش چو تازه گلستی قدش چو سبز درخت
هوش مصنوعی: پرنس که نماینده بالاترین مقام و حکومت است، با شخصیت و زیبایی خود مانند گل تازهای در باغ بهاری میدرخشد و قامتش مانند درختی سبز و سرسبز است.
همی بتازد در عرصه هنر یکران
همی بکوبد بر تارک عدو یکلخت
هوش مصنوعی: در دنیای هنر، همچنان به شدت و با قدرت پیش میرود و به طور یکپارچه بر سر دشمنانش میکوبد.
ستیزه را ز حد مملکت ببرد پای
زمانه را بتن خود سری، بدر درخت
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده که منازعه و دشمنی از مرزهای جغرافیایی فراتر میرود و زمانه مثل یک درخت بزرگ، به خودی خود درخت تنومند و پرثمر میشود. در واقع، لبّ کلام این است که مشکلات و چالشها تنها به محدوده خاصی محدود نمیشوند و تأثیرات آنها میتواند جهانی و گسترده باشد.
همیشه باد بداندیش شاه و صدر و سفیر
سیاه روی و تبه روزگار و وارون بخت
هوش مصنوعی: همیشه باید بدانیم که افرادی مانند شاه، صدر و سفیر که چهرهای تیره و روزی بد دارند، نشانهای از بدبختی و خلاف میآورند.
