برگردان به زبان ساده
مرا به روز غدیر آن پریوش دلخواه
چشاند شربتی از جام وال من والاه
هوش مصنوعی: در روز غدیر، آن معشوق زیبا، شربتی از جام محبت را به من نوشاند.
ز نور می به دلم پرتوی فروغ افکند
کز او نبوده به جز پیر میفروش آگاه
هوش مصنوعی: از نور مشروب، روشنایی به دل من تابید که هیچکس جز پیر میفروش از آن باخبر نبودهاست.
شنیدم آنچه کلیم از درخت طور شنید
و یا بلیلهٔ اسری ز حق رسول الله
هوش مصنوعی: شنیدهام که کلیم، موسی، از درخت طور سخنانی را شنید و یا بلیله (شب) اوج گرفت و حق و حقیقت را از رسول خدا دریافت کرد.
من از کشیدن می مست و اینت بوالعجبی
که بود ساغر باده از آن دو چشم سیاه
هوش مصنوعی: من از نوشیدن شراب دلانگیز هستم و این عجیب است که حالی که من مینوشم، زیبایی آن چشمهای سیاه باعث میشود.
مرا به نیم نگاه آن چنان پریشان کرد
که هوش خویش نیارستمی بداشت نگاه
هوش مصنوعی: نگاه آن فرد به قدری مرا پریشان و مجذوب کرد که نتوانستم خود را کنترل کنم و حواسم را از دست دادم.
زدم به همت پیر مغان به گردون پای
چو بندگان ولیعهد آسمان خرگاه
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تلاش و اراده خود اشاره میکند که با روحیهای قوی و با تأکید بر مقام و جایگاه بزرگ خود، به دنبال آسمان و بلندپروازیهاست. او خود را همچون بندگان وفادار ولیعهد، در حال خدمت و تلاش میبیند و به نوعی نشاندهندهی عزم و ارادهاش برای رسیدن به بالاترین هدفهاست.
بلند رتبه محمدعلی شه آنکه گزید
ز خسروانش والا مظفرالدین شاه
هوش مصنوعی: محمدعلی شه، شخصیتی برجسته و با مقام بلندی است که از میان پادشاهان، مظفرالدین شاه را انتخاب کرده است.
بدو ببالد دیهیم و تخت و تیغ و نگین
بدو بنازد اقبال و بخت و ملک و سپاه
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که شخصیت یا فردی خاص مورد احترام و ستایش قرار میگیرد و به او افتخار میشود. تاج، تخت، شمشیر و نگین به او تعلق دارد و شانس، سرنوشت، حکومت و لشکر نیز به او میبالند و به نوعی به او مربوط هستند. به طور کلی، این توصیف نشاندهنده عظمت و مقام بلند یک شخصیت مهم است.
حسود گو گله کم کن که نیست هر دستی
سزای خاتم و نه هر سری سزای کلاه
هوش مصنوعی: حسود میگوید که تعداد برادران را کم کن، زیرا نه هر کسی لایق انگشتر گرانبهاست و نه هر سروی شایسته کلاه است.
نه هر درخت که روید ز خاک باشد سرو
نه هر ستاره که تابد به چرخ باشد ماه
هوش مصنوعی: هر درختی که از زمین میروید، لزوماً سرو نیست و نه هر ستارهای که در آسمان میدرخشد، حتماً ماه است.
یکی مقاله سرایم به صدق و میطلبم
خدای عزوجل را در این مقاله گواه
هوش مصنوعی: من در این نوشته صادقانه مینویسم و از خدای بزرگ میخواهم که در این کلام من شاهد باشد.
که گر نباشد با طعم انگبین حنظل
وگر نیارد رخسار لاله خشک گیاه
هوش مصنوعی: اگر چاشنی شیرین وجود نداشته باشد، تلخی و درد نمیتواند خوشایند باشد و اگر زیبایی گل لاله نمایان نشود، گیاه بیروح و بیفایده خواهد بود.
نه لاله را بود اصلا در این عمل تقصیر
نه انگبین را باشد در این قضیه گناه
هوش مصنوعی: نه لاله در این کار تقصیری دارد و نه عسل در این ماجرا گناهی.
خدایگانا شاها تویی که چرخ بلند
به روز حادثه آرد به سایهٔ تو پناه
هوش مصنوعی: ای خداوندگارا، تویی که گردش چرخ زمان در مواقع بحران و مشکلات، به خاطر تو همیشه ما را به سایهی حمایتت پناه میدهد.
به دامنت نرسد دست آسمان زیرا
که دامن تو بلند است و دست او کوتاه
هوش مصنوعی: دست آسمان به تو نمیرسد چون تو در جایگاه بلندی هستی و او در موقعیتی پایینتر قرار دارد.
امیدوار چنانم که سال عمرت باد
هزار و سیصد و هشتاد و پنج در پنجاه
هوش مصنوعی: من امیدوارم که سال عمر تو به 1385 هجری شمسی در سن پنجاه سالگی برسد.
