برگردان به زبان ساده
ای عزیز چون همیشه ترا مرگ در کمین است و مقام تو زیر زمین است و بازگشت تو بسوی رب العالمین تا چند غم دنیا بر دل و از عاقبت غافل بروز خنده و بشب خواب دل در غفلت و تن در جمع اسباب اندرون گور همه حسرتست و بیرون او همه عبرت در مقام حسرت وعبرت چه جای عشرت است
هوش مصنوعی: ای عزیز، هرچه هستی، مرگ مدام در انتظار توست و مقام واقعیات در زیر زمین است. بازگشت تو به سوی خداوندی که جهان را خلق کرده است، نزدیک است. پس چرا هنوز برای غمهای دنیوی بر دل خود بار میکنی و از عاقبت خود غافلی؟ خنده و شادی ظاهری را رها کن و بیدار باش. در حال حاضر، در میان دنیا و وسایل آن، تو به خواب غفلت و آرزوهای بیفایدهات دچار شدهای. درون گور، همه چیز حسرت است و آنچه بیرون از آن است، عبرت. در چنین حالتی، چه جایی برای شادی و لذت وجود دارد؟
دلا در کار حق میکن نظرها
که در راه تو می بینم خطرها
هوش مصنوعی: ای دل، در کار حق دقت کن و خوب نگاه کن، زیرا در راهی که تو میروی، خطرها و چالشهای زیادی وجود دارد.
گشا از خواب غفلت چشم تا من
که در گوش تو بر گویم خبرها
هوش مصنوعی: چشمانت را از خواب غفلت باز کن تا من خبرهایی را که در گوش تو بگویم، بشنوی.
نگر در خلق گورستان فکنده
ز یک تیر فناجمله سپرها
هوش مصنوعی: بنگر که در خلق، گورستانی از مرگ و فنا وجود دارد و همه سپرها در برابر این حقیقت بیفایدهاند.
بسا شاهان مهرویند در خاک
کز ایشان در جهان مانده اثرها
هوش مصنوعی: بسیاری از شاهان زیبا در خاک مدفونند که از آنها در دنیا آثار و نشانههایی باقی مانده است.
معاصی زهر قهر است و نموده
به کام نفس تو همچون شکرها
هوش مصنوعی: گناهان مثل زهر چشیده میشوند و برعکس، به نظر میرسند که برای نفس ما شیرین هستند.
گذرگاهیست این دنیای فانی
نپاید مرد عاقل در گذرها
هوش مصنوعی: این دنیا یک مسیر عبوری است و هیچ چیز در آن پایدار نیست. فرد خردمند در این مسیرهای گذرا به خوبی میفهمد.
چو در پیش است مرگ ای پیر انصار
تماشای جهانست در سفرها
هوش مصنوعی: وقتی که مرگ در پیش روست، ای پیر یار، دیدن این دنیا فقط یک تماشا در سفرهاست.
پس نشان خردمندی آنست که دل از دنیا برداری و اسباب غفلت را بگذاری پیش از رحلت از دنیا حاصل کنی زاد راه عقبی
هوش مصنوعی: خردمندی این است که دل خود را از دنیا جدا کنی و وسایل غفلت را کنار بگذاری، تا پیش از اینکه از دنیا بروی، توشهای برای آخرت جمعآوری کنی.
اگر در ظلمتی اینک سراجت
حساب امروز کن فردا چه حاجت
هوش مصنوعی: اگر در شرایط سخت و تاریکی قرار داری، روشنایی و راهنماییات را در حال حاضر بسنج و ببین که امروز چقدر مهم است. فردا شاید نیازی به آن نداشته باشی.
هم اکنون حکم کل من علیها
ستاند از تو این تاج و دواجت
هوش مصنوعی: در حال حاضر، تمام بهرهها و داراییهای تو به حکم کلی به من تعلق میگیرد، از جمله این تاج و زیورهای تو.
به کنج تخته تابوت خسبی
بخواری گر بود تختی ز عاجت
هوش مصنوعی: اگر در گوشهی تابوت بخوابی، چه فایدهای دارد اگر تختخوابت از عاج باشد؟
کنون از حق فراغت می نمائی
بگور آئی بدانی احتیاجت
هوش مصنوعی: اکنون از حق راحتی میجویی، اما وقتی به خاک روی، خواهی فهمید که به چه چیزهایی نیاز داشتی.
ترا پرهیز باید چند گاهی
که فاسد گشته از عصیان مزاجت
هوش مصنوعی: گاهی اوقات باید از تو دوری کرد، زیرا نافرمانی تو باعث شده که طبیعتت به هم بریزد.
ز رنج دق فسق ای پیر انصار
مگر فضل خدا سازد علاجت
هوش مصنوعی: ای پیر انصار، باوجود رنج و عذاب ناشی از گناه، تنها لطف و فضل خداست که میتواند برای تو درمانی فراهم آورد.