برگردان به زبان ساده
سر ملوک جهان شهریار روی زمین
به دست و دل،حسد بحر و غیرت کانی
هوش مصنوعی: شاهی که بر زمین حکم فرماست، به گونهای است که در دل و جان خود، حسودی و غیرت را به دریا مینگرد. این به این معناست که او به دریا حسادت میکند و در عین حال غیرت و قدرتش را به آن میسنجند.
از آن زمان که تو بر تخت ملک بنشستی
فریضه گشت که جز گرد ظلم ننشانی
هوش مصنوعی: از وقتی که تو به مقام سلطنت رسیدی، دیگر جز ظلم و ستم چیزی در این سرزمین حکمفرما نیست.
مدبران قضا هر زمان فرو خوانند
به گوش فکرت تو رازهای پنهانی
هوش مصنوعی: هر زمان که تدبیرکنندگان سرنوشت، رازهای پنهانی را به گوش فکر تو میرسانند.
اگر ز قصه من بنده بشنوی طرفی
ز کردگار بیابی ثواب دو جهانی
هوش مصنوعی: اگر داستان زندگی من را بشنوی، در نظر خدا پاداشی بزرگ در دو جهان برایت خواهد بود.
مرا به مدت شش سال حرص علم و ادب
به خاکدان نشابور کرد زندانی
هوش مصنوعی: به مدت شش سال، اشتیاق من به علم و ادب مرا در خاک نشابور به بند کشید و زندانی کرد.
به هر هنر که کسی نام برد در عالم
چنان شدم که نیابم به عهد خود ثانی
هوش مصنوعی: من به هر هنری که نام برده شد، به گونهای شدم که دیگر نمیتوانم مانند خودم در زمان گذشته باشم.
کسی که منکر این ماجراست گو بنشین
به مجلس تو و بشنو دلیل برهانی
هوش مصنوعی: اگر کسی این داستان را قبول ندارد، بهتر است در جمعی بنشیند و دلایل قوی آن را بشنود.
ز دست فاقه کشیدم هزار شربت تلخ
که کس مرا ز عرق تر ندید پیشانی
هوش مصنوعی: از فقر و تنگدستی، بارها نوشیدم شربتهای تلخ، بهگونهای که هیچکس نتوانسته مرا در حالی ببیند که پیشانیام عرق کرده باشد.
چه مایه خدمت شاهان که پشت پای زدم
بدان امید که در من سری بجنبانی
هوش مصنوعی: من برای خدمت به پادشاهان زحمات زیادی کشیدم و امیدوار بودم که حرکتی از سوی آنها برای من انجام شود.
از آن سپس به جناب تو التجا کردم
مگر که حق من از روزگار بستانی
هوش مصنوعی: سپس به درگاه تو درخواست کردم که شاید روزگار حق من را به من برگرداند.
مرا ز بهر جوازی که خواستم صدره
روا بود که تو چندین به جان بگردانی
هوش مصنوعی: به خاطر مجازی که خواستم، به من اجازۀ تو داده شده بود که تو برای جانم تلاش کنی.
رسالتی که ز انشای خود فرستادم
به مجلس تو در ابطال حکم طوفانی
هوش مصنوعی: من پیامی را که از خود نوشتهام به مجلس تو فرستادم تا حکم طوفانی را رد کنم.
اگر در آن سخنت شُبهَت است و می خواهی
که از جریده ایام نیز بر خوانی
هوش مصنوعی: اگر در حرفهایت تناقضی وجود دارد و میخواهی که از نوشتههای روزگار نیز نکاتی را بیاموزی،
مرا چنانک بود هم معیشتی باید
که بی غذا نتوان داشت روح حیوانی
هوش مصنوعی: انسان همچون سایر موجودات زنده نیاز به تأمین غذا دارد و بدون آن نمیتواند زندگی کند.