برگردان به زبان ساده
دوست دشمن، مدعی داور، وفا تقصیر ما
چیست غیر از جان سپاری در رهش تدبیر ما
هوش مصنوعی: دوست که باید حامی باشد به ما آسیب میزند، و او که باید انصاف داشته باشد بر ما حکم میزند. وفای ما چه تقصیری دارد جز اینکه برای محبت او جان خود را فدای او کنیم و در این راه تدبیر کنیم؟
ازکمند حسن تدبیر رهائی چون کنم
چشم گوزچی، چه زنخ، زلف سیه زنجیر ما
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم از چنگال زیبایی تدبیر آزاد شوم، وقتی که چشم شکارچی، به زلفهای سیاه و زیبا که همچون زنجیری ما را در束 گرفته است، خیره شده است؟
ما که آن دیوار کوتاهیم کاندر ملک عشق
گر بخواهد نی سواری می کند تسخیر ما
هوش مصنوعی: ما افراد سادهای هستیم که اگر عشق بخواهد، به راحتی تسخیر میشویم و به هیچ زحمت و تلاشی نیاز نداریم.
با همه کفر عیان اکنون به دینداری خویش
واثقم واثق که زاهد می کند تکفیر ما
هوش مصنوعی: با وجود اینکه عقاید من کاملاً مشخص و غیرقابل انکار است، مطمئنام به دینداری خودم و به همین دلیل، زاهدان و مذهبیها هم مرا تکفیر میکنند.
پنجه افکندیم تا غالب که و مغلوب کیست
حسن عالم سوز او یا عشق عالم گیر ما
هوش مصنوعی: ما در رقابتی هستیم که در آن باید مشخص شود کدام یک پیروز خواهد بود: جذابیت و زیبایی حیرتانگیز او یا عشق فراگیر و قدرتمند ما.
بر سر او پا نهی وز ننگ بر ما نگذری
هست اگر این است با خاک رهت توفیر ما
هوش مصنوعی: اگر بر سر او پا بگذاری و از شرم بر ما نگذری، پس اگر اینطور است، تفاوتی بین ما و خاک پای تو نخواهد بود.
در خراب آباد گیتی ایمن از ویرانیم
زانکه ساقی از خرابی می کند تعمیر ما
هوش مصنوعی: در این دنیا که آکنده از خرابی و ویرانی است، ما از این خرابیها در امانیم زیرا میتوانیم از شراب و شادکامی به بهبود وضع خود بپردازیم.
در رهش از ما و دل بیکاره تر دانی که کیست
گریه بی حاصل ما آه بی تاثیر ما
هوش مصنوعی: در مسیر او، از ما و دل بیحالتر چه کسی را میشناسی که اشکهای ما بیفایده و آههای ما تأثیری ندارند؟
شیخ و قاضی سرزدند از ملت اسلام عشق
تا چه خواهد کرد با جهال امت پیر ما
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که افراد با نفوذ مانند شیخ و قاضی از جامعه مسلمانان بیرون آمدهاند و نگرانند که عشق و محبت چه تأثیری بر افراد نادان و تجربهناشناس جامعه پیرامونشان خواهد گذاشت.
در دل سنگش خدنگ آهم آخر کار کرد
با همه سستی گذشت از سنگ خارا تیر ما
هوش مصنوعی: با وجود سختی و استحکام دل او، بالاخره آه من به او نفوذ کرد و تیر محبت و احساسات من حتی از سنگ خارا هم عبور کرد.
کار ما جز با زره مویان سپر انداختن
نگذرد یغما ز ابر ار بگذرد شمشیر ما
هوش مصنوعی: ما برای دفاع از خود و مبارزه نیاز به زره و سلاح داریم. اگر باران تند و شدید از ابرها ببارد، شمشیر ما را در نبرد یاری میکند.