برگردان به زبان ساده
بزینت باغ چون خلد برینست
ریاحین اندرو چون حور عینست
هوش مصنوعی: باغ مانند بهشت زیبا و دلانگیز است و گلها در آن مانند ماههای زیبا و دلربا به نظر میرسند.
نثار آسمان لؤلوی لالاست
شعار بوستان دیبای چینست
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی و شکوه طبیعت اشاره دارد، جایی که آسمان به مانند لؤلوی گرانبهایی است که بر زمین میبارد. همچنین، باغستانی که به زیبایی و لطافتی مانند دیبای چینی تزئین شده است، تصاویر پر رنگ و پرحجابی از زیبایی طبیعت را به نمایش میگذارد.
خمیده همچو خاتم شاخ گلبن
برو گل همچو یایاقوتین نگینست
هوش مصنوعی: خمیده مثل خاتم یک درخت گل، گل هم مانند نگین یاقوتی زیبایی دارد.
نسیم باد یا بوی عبیرست ؟
سرشک ابر یا در ثمینست؟
هوش مصنوعی: آیا نسیم خنکی که میوزد بوی خوش عطر است یا اینکه از ریزش باران نشأت میگیرد؟ آیا این قطرههایی که میبینیم از ابرهاست یا اینکه از درختان و میوهها نشأت میگیرد؟
چرا بلبل چو محزونان بنالد ؟
اگر زاغ از وصال گل حزینست
هوش مصنوعی: چرا بلبل باید مثل کسانی که غمگین هستند ناله کند؟ اگر زاغ هم از داشتن گل ناراحت است.
بهار افگند بر صحرا ز نعمت
دو صد چندان که قارون را دفینست
هوش مصنوعی: بهار بر دشت و صحرا نعمتهایی مانند باران و ز گلها پخش میکند، و این نعمتها به قدری فراوان است که حتی ثروت قارون را تحتالشعاع قرار میدهد.
ز ابر تیره همچون ظلمت شرک
همه عالم پر از نور یقینست
هوش مصنوعی: از ابرهای تیره و ظلمت شرک، همهجا پر از نور یقین و روشنایی است.
جهان پیر برنا کرد ایزد
کمال قدرت ایزد چنینست
هوش مصنوعی: خداوند با کمال قدرت، دنیای کهن را جوان و نو کرد.
زمینست این ندانم ، یا سپهرست ؟
سپهرست این ندانم یا زمینست؟
هوش مصنوعی: نمیدانم آیا اینجا زمین است یا آسمان. نمیدانم آیا این آسمان است یا زمین.
چو رأی شاه گیتی روی گیتی
سزای صدهزاران آفرینست
هوش مصنوعی: زمانی که نظر و تصمیم پادشاه بر زمین حاکم شود، این تصمیم شایستهی ستایشهای فراوان است.
علاء دولت و دین ، آنکه تیغش
بهیجا ناصر اعلام دینست
هوش مصنوعی: برای ارتقای قدرت و دین، فردی که شمشیرش در راه حمایت از دین درخشان است، همواره در دسترس و حامی آن میباشد.
یگانه خسروی ، صاحب قرانی
که در کل معالی بی قرینست
هوش مصنوعی: این عبارت به توصیف فردی بزرگ و بینظیر میپردازد که دارای ویژگیهای خاصی است و به نوعی در مقام خود بیرقیب و منحصر به فرد به شمار میآید. او به عنوان یک سرور و شاهزادهی یگانه شناخته میشود که به کتاب آسمانی (قرآن) دسترسی دارد و در زمینهی معانی و فضایل، در مقایسه با دیگران برجستهتر و بیهمتاست.
برمح خطی و شمشیر هندی
سپاه دین تازی را معینست
هوش مصنوعی: این بیت به وضوح نشاندهندهی پیوند بین خط و خطاطی و سلاح، به ویژه شمشیر هندی است. در آن، اشاره شده که این نمادها به نحوی نمایانگر و مشخصکنندهی قدرت و وجود دین اسلام و طرفدارانش به شمار میروند. به عبارت دیگر، آنچه که در آن زمان به عنوان نشانهای از حمایت و قدرت دین مطرح شده است، شامل زیبایی هنر خط و کارایی سلاح میباشد.
جهان دولتش در زیر حکمست
براق حشمتش در زیر زینست
هوش مصنوعی: دولت و قدرت او در زیر کنترل و مدیریت است، و شکوه و عظمتش تحت حمایت و فرمان او قرار دارد.
کف او قفل روزی را کلیدست
دل او گنج دانش را امینست
هوش مصنوعی: دست او وسیلهی گشایش روزی و تأمین کنندهی نیازهاست و قلب او نگهدارندهی گنجینهی دانش و آگاهی است.
ز بهر قهر بدخواهان جاهش
نشسته حادثات اندر کمینست
هوش مصنوعی: به خاطر دشمنان بداندیش، مشکلات و حوادث در کمین او هستند.
ببخشش آفتاب روز مهرست
بکوشش اژدهای روز کینست
هوش مصنوعی: به او بخشش کن، زیرا آفتاب روز مهربانی است و تلاش اژدهای روز کین، نه دوستی و محبت.
ز انواع امانی بدسگالش
جدا مانده چو موم از انگبینست
هوش مصنوعی: از انواع مشکلات و بدیها جدا شده است، مانند موم که از شهد دور مانده است.
ایا شاهی ، که اندر زیر قدرت
مدار آسمان هفتمینست
هوش مصنوعی: آیا کسی هست که در زیر سلطهاش، قدرتی چون آسمان هفتم داشته باشد؟
تو مهری و ترا نصرة سپهرست
تو شیری و ترا دولت عرینست
هوش مصنوعی: تو همانند ماه زیبایی و حمایت آسمان به تو تعلق دارد. تو مانند شیر هستی و به تو قدرت و سلطنت خاصی داده شده است.
جهان را عدل تو ظل ظلیلست
دل پاک بهر خیری ضمینست
هوش مصنوعی: جهان به واسطه عدالت تو سایهای استوار دارد و دلهای پاک، بستر مناسبی برای خیر و نیکوکاری هستند.
الا تا چرخ جای آفتابست
الا تا باغ جای یاسمینست
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که تا زمانی که آسمان در جای خود است و خورشید در آن میدرخشد، باغ همیشه پر از گلهای یاسمنی خواهد بود.
حسودت هم نشین رنج بادا
که با شخص تو راحت هم نشینست
هوش مصنوعی: حسود تو، در کنار تو زندگی دشواری خواهد داشت، زیرا تو در کنار کسی راحت و خوشحال هستی.
مبادا جز متین بنیاد عمرت
که بنیاد هدی از تو متینست
هوش مصنوعی: مبادا که غیر از استواری و محکم بودن، عمرت را بنا کنی، زیرا شالوده هدایت تو از خودت محکمتر است.