برگردان به زبان ساده
اسباب معالی بکرم کرد مرتب
و احساب بزرگی بمنن کرد مهذب
هوش مصنوعی: وسایل و ابزار زندگی من را با بخشندگی و بزرگواری سامان داد و شخصیت من را به گونهای بهبود بخشید که در نهایت آدمی خوب و آراسته شدم.
پیرایهٔ اسلام ، ابوالفتح محمد
آن نزد شهنشاه جهان خاص و مقرب
هوش مصنوعی: ابوالفتح محمد، زینت اسلام است و او در نزد پادشاه جهان، فردی خاص و محبوب به شمار میرود.
صدری که برافروخت جهان را هنر او
چون شمس و بدین روی بشمسست ملقب
هوش مصنوعی: شخصی که با خلاقیت و هنرش جهانی را روشن کرد، مانند خورشید میدرخشد و به همین دلیل به نام خورشید مشهور است.
رایش همه مجدست و بدان مجدنه مغرور
فعلش همه خیرست بدان خیر نه معجب
هوش مصنوعی: پیشرفت و مقام او بسیار زیاد است و او به همین مقام مغرور شده است. اما اعمالش همیشه نیکوست و نباید به خاطر این نیکویی به خود ببالد.
از نعمت او هست اثر در سر زنبور
وز هیبت او هست نشان در دم عقرب
هوش مصنوعی: از برکات و نعمتهای او، تأثیراتی در ساختار زنبور مشاهده میشود و نشانههایی از جلال و عظمت او در دم عقرب وجود دارد.
در لفظ شریفش صف لؤلؤ ابیض
در خلق کریمش نسب عنبر اشهب
هوش مصنوعی: در کلام باارزشش مانند ردیف مرواریدهای سفید است و در خلقت نیکویش از بوی خوش عنبر برخوردار است.
آنجا که بود کینش چون خار بود گل
و آنجا که بود مهرش چون روز بود شب
هوش مصنوعی: در جایی که دشمنی و بدی وجود دارد، مانند خارهای زشت و زننده است، و در جایی که محبت و دوستی جریان دارد، مانند روشنایی روز، شب و تاریکی وجود ندارد.
بر قاعدهٔ خدمت او گردش گردون
در دایرهٔ طاعت او جنبش کوکب
هوش مصنوعی: بر اساس اصول خدمت او، چرخش دنیا و حرکت ستارهها همه تحت تأثیر پیروی از او قرار دارد.
طبعش زمعالی و هنر گشته مصور
دستش با یادی و کرم گشته مرکب
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف ویژگیهای فردی میپردازد. ما میفهمیم که شخصی به خاطر خوی و هنر عالیاش، بسیار خوشطبع و خوشنویس شده است. در دستان او با یاد خدا و کرم، همچون مرکبی زیبا شکل گرفته است. به عبارتی، این فرد به خاطر حسن نیت و فطرت نیکش، از هنر و زیباییهای بیشتری برخوردار شده است.
ای صدق و صفا بوده ترا پیشه آیین
وی فضل و سخا گشته ترا سیرت و مذهب
هوش مصنوعی: ای صداقت و پاکی، تو همیشه شغل و ویژگیات همین بوده است. همچنین، تو با بزرگی و generosity (سخاوت) به نوعی رفتار میکنی که نشاندهنده سیرت و مذهب توست.
درگاه تو ارباب شرف را شده مرجع
دیدار تو اصحاب خرد را شده مطلب
هوش مصنوعی: درگاه تو، محل ورود افراد با منزلت شده و ملاقات با تو موضوعی برای کسانی که درک و عقل دارند، گردیده است.
چون بزم کنی زینت ایوانی و مجلس
چون رزم کنی زیور میدانی و مرکب
هوش مصنوعی: وقتی که فضایی را برای شادی و جشن تزیین میکنی و مجلس برپا میکنی، مثل زمانی است که برای میدان جنگ آماده میشوی و اسب و تجهیزات را زیبا میکنی.
اسلام بتعظیم تو گشتست معظم
و ایام بتادیب تو گشتست مؤدب
هوش مصنوعی: اسلام به خاطر بزرگی تو بزرگ شده و روزگار به خاطر تربیت تو تربیت یافته است.
با عدل تو ارقم نزند لاف ز دندان
در عهد تو ضیغم نکند فخر بمخلب
هوش مصنوعی: با انصاف تو، هیچ کس نمیتواند به قدرت دندانش افتخار کند، و در زمان تو، هیچ شیری نمیتواند به چنگال خود فخر بفروشد.
در تقویت ملت و در تربیت ملک
نابوده بعالم چو تو دانا و مجرب
هوش مصنوعی: در تقویت ملت و تربیت کشور، فردی مانند تو که دانا و با تجربه است، در عالم وجود ندارد.
گر صاحب عباد شود زنده بعهدت
باشد بر آداب تو چون کودک مکتب
هوش مصنوعی: اگر صاحب عباد زنده باشد و به عهد تو وفادار بماند، همانند کودکی که در مکتب درس میخواند، در آداب و رفتار تو خواهد بود.
صدرا ، تن بیچارهٔ من دیر گهی باز
اندر کف احداث جهان مانده معذب
هوش مصنوعی: به خاطر دشواریهای زندگی، روح بیچارهام در این دنیا گرفتار مشکلات شده و مدتهاست که در حال رنج کشیدن است.
آنکرد بمن چرخ که در حرب نکردست
عبدالملک مروان بر لشکر مصعب
هوش مصنوعی: چرخ یا سرنوشت بر من تأثیر گذاشت که در جنگ با مصعب، عبدالملک مروان دست به کار نگردید.
و آن آمده بر جان من از دهر ، که ناید
از کینه حجاج بر اولاد مهلب
هوش مصنوعی: زندگی بر من سختیهایی آورده است که به خاطر حسد و کینه حجاج به فرزندان مهلب، هرگز فراموش نخواهد شد.
چشم بستوه آمد ازدیدن ابنا
جانم بفغان آمد ازین صحبت قالب
هوش مصنوعی: چشمم از دیدن موجودات خسته و دلزده شد و جانم از این گفتگو به فریاد درآمد.
الطاف و کرامت تو امروز مرا داد
هم دولت پاینده و هم عیش مطیب
هوش مصنوعی: امروز با لطف و مهربانی تو، هم خوشبختی پایدار و هم زندگی خوشی نصیبم شد.
از بر توام هست مهیا همه مطعم
وز لطف توام هست مهنا همه مشرب
هوش مصنوعی: برخورداری از وجود تو موجب فراهم آمدن هر آنچه برای زندگی نیاز دارم است، و لطف توست که به من لذت و شادی میبخشد.
تا همچو مربع نبود وضع مثلث
تا همچو مطبق نبود شکل مکعب
هوش مصنوعی: تا زمانی که هر چیزی شبیه به مربع نباشد، وضع مثلث هم به درستی مشخص نیست و تا وقتی که شکل مکعب به طور صحیح و منظم نباشد، نمیتوان به ساختارهای دیگر مانند مطبق دست یافت.
تا هیچ صلاحی نبود در کف مظلوم
خاصه شب تاریک به از گفتن : یا رب !
هوش مصنوعی: در حالتهایی که هیچ امید و نجاتی برای فرد مظلوم وجود ندارد، به ویژه در شبهای تاریک، بهتر است که تنها به خداوند پناه ببرد و از او کمک بخواهد.
صدر تو گرامی و جناب تو مبارک
رای تو همایون و لقای تو محبب
هوش مصنوعی: سرور شما بزرگوار و مقام شما مبارک است. اندیشه شما با شکوه و ملاقات شما محبوب است.
براهل هدی سایهٔ عدل تو مجدد
تا روز جزا خیمهٔ جاه تو مطنب
هوش مصنوعی: ای سایهٔ عدل تو، ای راهنمای هدایت، تا روز قیامت در خیمهٔ پرشکوه تو خواهیم بود.
