برگردان به زبان ساده
در چنین جوش یک مرید از او
یافت قربت سوار گشت بهکو
هوش مصنوعی: در زمانی که حال و هوای عجیبی وجود داشت، یکی از مریدان به او نزدیک شد و با شتاب به سمت کوه سوار شد.
چه سوار و امیر؟ بل شد شاه
گشت حاکم به منزل و بر راه
هوش مصنوعی: چه کسی سوار و فرمانروا است؟ بلکه شاه شده و حاکم در خانه و در راه است.
رهروان زو شده به برگ و نوا
اهل منزل از او ببرده عطا
هوش مصنوعی: مسافران از برکات او بهرهمند شدهاند و اهل خانه از او gifts و بخششها دریافت کردهاند.
در وصال خدا قوی کامل
نظرش کرده سنگ را قابل
هوش مصنوعی: در نزدیکی و ارتباط با خدا، نگاهی عمیق و کامل به همه چیز دارد و حتی سنگ را نیز شایسته و ارزشمند میبیند.
قطب هفت آسمان و هفت زمین
لقبش بود شه صلاح الدّین
هوش مصنوعی: سلطان صلاح الدین، عنوانی بود که به او نسبت داده میشد که به اندازهای عظیم و با اعتبار بود که نه تنها بر هفت آسمان، بلکه بر هفت زمین نیز تسلط داشت.
نور خور از رخش خجل گشتی
هر که دیدیش ز اهل دل گشتی
هوش مصنوعی: هر کسی که نور چهرهات را ببیند، از شرم و نیکیات خجالتزده میشود و دلش را متوجه محبت تو میکند.
چون ورا دید شیخ صاحب حال
بر گزیدش ز زمرۀ ابدال
هوش مصنوعی: وقتی شیخ که دارای حال و مقام است او را دید، او را از گروه ابدال انتخاب کرد.
رو بدو کرد و جمله را بگذاشت
غیر او را خطا و سهو انگاشت
هوش مصنوعی: او به او نگاه کرد و بقیه را رها کرد و هر چیزی غیر از او را خطا و اشتباه تصور کرد.
گفت آن شمس دین که میگفتیم
باز آمد به ما، چرا خفتیم؟
هوش مصنوعی: شمس دین گفت: ما که منتظر آمدنش بودیم، حالا چرا در خوابیم و بیتفاوتیم؟
او بدَل کرد جامه را و آمد
تا نماید جمال و بخرامد
هوش مصنوعی: او لباسش را عوض کرد و آمد تا زیباییاش را نشان دهد و برازنده باشد.
می جان را که میخوری از کاس
نی همان است اگر رود در طاس؟
هوش مصنوعی: اگر می جان را که مینوشی از کاس نی در بیاوری و در ظرفی دیگر بریزی، آیا در واقع آن نوشیدنی تغییر خواهد کرد؟
طاس و کاس و قدح چو پیمانه است
آنکه می را شناخت مردانه است
هوش مصنوعی: ظرفها و لیوانها در واقع مثل پیمانهای هستند. کسی که خواص و ارزش شراب را میداند، انسانی شجاع و آگاه است.
هیچ از می نباشد آن محروم
دائماً مست باشد آن مرحوم
هوش مصنوعی: کسی که به نوشیدن می دسترسی ندارد، همواره دچار حالتی از سرخوشی خواهد بود؛ او همواره در حالاتی از نشاط و مستی به سر میبرد.
وانکه اندر ظروف تن نگرد
دل کورش شراب جان نخورد
هوش مصنوعی: کسی که در ظرف جسم خود به جستجوی دل آگاه نپردازد، هرگز از شراب زندگی واقعی بهرهای نخواهد برد.
نیست این را کرانه ای دانا
شرح کن تا چه گفت مولانا
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که موضوع مورد بحث هیچ حد و مرزی ندارد و دانایان نمیتوانند به طور کامل آن را توضیح دهند. به همین دلیل، از کسی خواسته میشود که به سخنان مولانا اشاره کند تا بهتر درک شود.
گفت از روی مهر با یاران
نیست پروای کس مرا به جهان
هوش مصنوعی: او گفت که از روی محبت با دوستانش نگران هیچکس نیست و هیچ گونه نگرانیای در دنیا ندارد.
من ندارم سر شما بروید
از برم با صلاح دین گروید
هوش مصنوعی: من به خاطر شما نمیتوانم از ایمان و اعتقادات خود دست بکشیم.
سر شیخی چو نیست در سر من
نبود هیچ مرغ همپر من
هوش مصنوعی: وقتی توجیه یا دلیل و راهنمایی از کسی که مورد احترام است وجود ندارد، هیچ پرندهای هم در زندگی من پرواز نخواهد کرد.
خود بخود من خوشم، نخواهم کس
پیش من زحمت است کس چو مگس
هوش مصنوعی: من خود به خود خوشحالم و نیازی ندارم که کسی برایم زحمت بکشد؛ هیچکس برای من ارزش ندارد، چون مانند مگس مزاحم است.
بعد از این جمله سوی او پویید
همه از جان وصال او جویید
هوش مصنوعی: پس از این گفته، همه به سمت او حرکت کردند و با تمام وجود در جستجوی وصال او هستند.
تا چو او جمله راه راست روید
به ز گندم شوید اگرچه جوید
هوش مصنوعی: هر کس باید در مسیر درست و راست قرار بگیرد و از نادرستیها و کارهای غیرمفید دوری کند، حتی اگر در راهی دشوار یا با تلاش زیاد تلاش کند، باید همچنان به هدف خود پایبند باشد.
گندم چه؟ کزو شوید گهر
گرچه دورید، از او برید نظر
هوش مصنوعی: گندم چه فایدهای دارد؟ از آن مروارید بهدست میآید، هرچند که به دور از دید ماست.
زانکه دارد به خلق او میلان
جلوهها میکند گهِ جولان
هوش مصنوعی: زیرا که او به مردم تمایل دارد و برای نمایش خود حرکت و جولان میکند.
گر شمایید مردم آگاه
همه گردید شاکر الله
هوش مصنوعی: اگر شما انسانهای آگاه هستید، باید همگی سپاسگزار خداوند باشید.
که شما را ز مرحمت بگزید
چون صبا بر نهالتان بوزید
هوش مصنوعی: خداوند با رحمتش شما را انتخاب کرده است، همانطور که نسیم بهاری بر درختان میوزد و آنها را شکوفا میکند.
اینچنین گنج هرکه یافت غنی است
وانکه محروم ماند کور و دنی است
هوش مصنوعی: هر کس که به این نوع گنج برسد، ثروتمند و بینیاز است و کسی که از آن محروم بماند، نابینا و در سختی زندگی میکند.
میل دارد عظیم با یاران
تا که گردند از نکوکاران
هوش مصنوعی: او تمایل زیادی دارد که با دوستانش باشد تا از نیکوکاران بهرهمند شوند.
حرص او روز و شب در این کار است
وای او کاندر او ز انکار است
هوش مصنوعی: او هر روز و شب به شدت بر روی این کار تمرکز دارد و وای به حالش که در این مسیر دچار انکار و تردید است.
اینچنین شه شده است طالبتان
لیک حرص و هوی است غالبتان
هوش مصنوعی: این گونه است که خواستههای شما باعث شدهاند، اما در عوض، طمع و وسوسهها بر شما چیره شدهاند.
هست حرص و هوی حجاب خدا
ترک حرص و هوی کنید چو ما
هوش مصنوعی: حرص و خواستههای نفسانی مانع درک حقیقت الهی هستند. برای رسیدن به شناخت واقعی خدا، باید از این میلها و تمایلات رهایی یابیم، همانطور که ما این کار را کردهایم.
بنگرید اندر آن جمال لطیف
گر نیید از ضلال و کفر کثیف
هوش مصنوعی: به زیبایی دلانگیز نگاه کنید، اگر از گمراهی و کفر پاک دوری کنید.
پیش او سر نهید اگر مَلَکید
ورنه دیوید اگر در او بهشکید
هوش مصنوعی: اگر در برابر او سر تسلیم فرود آورید، به اندازهٔ فرشتگان نیستید، و اگر نه، حتی اگر مانند دیوید (شاه)، توانمند و بزرگ باشید، در نظر او ارزشی نخواهید داشت.
همچو خورشید نور او پیداست
هرکه دارد دلی بر او شیداست
هوش مصنوعی: نور و روشنی او همچون خورشید نمایان است و هر کسی که دلش به عشق او روشن است، شاد و خوشبخت است.
وانکه باشد منافق و دو رو
نبرد زان دفینه نیم تسو
هوش مصنوعی: کسی که منافق و دو رو باشد، از آن راز پنهان بهرهای نخواهد برد.
