برگردان به زبان ساده
حاصل این دان که خدمت مردان
بهتر است از عبادت یزدان
هوش مصنوعی: محصول این دانایی این است که خدمت به انسانها ارزش بیشتری دارد از عبادت خداوند.
استماع کلامشان بهتر
از هزاران کتاب و علم و هنر
هوش مصنوعی: گوش دادن به صحبتهای آنها از خواندن هزاران کتاب و یادگیری علم و هنر بهتر است.
پیششان محو گشتن آگاهی است
بندگیشان به از شهنشاهی است
هوش مصنوعی: معنی این جمله به فارسی روان این است که از درک و فهم خود صرفنظر کردن و تسلیم شدن در برابر کسانی که بالاتر از ما هستند، از زندگی کردن همچون یک پادشاه بهتر است.
هر که مقبول حضرت ایشان
گشت از خوف رست ویافت امان
هوش مصنوعی: هر کس که در نزد آن بزرگوار مورد قبول قرار گرفت، از ترس رهایی یافته و به آرامش دست یافت.
عاقبت از شمار ایشان شد
هر که اندر جوار ایشان شد
هوش مصنوعی: در نهایت، هر کسی که در کنار آنها قرار گرفت، جزو شمار آنان شد.
جنس ایشان بجوید ایشان را
هیچ بیگانه جست خویشان را
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال جنس واقعی و خالص است، هیچگاه به بیگانهها نمینگرد و تنها به دنبال آشنایان و خویشان خود میگردد.
میل دل با دل از یگانگی است
جستن همدگر ز یک رگی است
هوش مصنوعی: تمایل قلب به نزدیکی و اتحاد از اصل یگانگی سرچشمه میگیرد و ارتباط قلبها از یک منبع مشترک ناشی میشود.
لیک میلی که بی غرض باشد
نی در او علت و مرض باشد
هوش مصنوعی: اما ارادهای که بدون هدف باشد، نه دلیلی در آن وجود دارد و نه بیماری.
میل خلقان بشحنه و سلطان
بهر جاهست و مال و ملک جهان
هوش مصنوعی: خواستههای مردم به دنبال فرمانروا و قدرت است، در حالی که سلطان نیز برای رسیدن به مقام و ثروت دنیا تلاش میکند.
همچنان میل تربیه با خی
بهر لقمه است زانکه اوست سخی
هوش مصنوعی: میل تربیت و پرورش انسان بر اساس نیازها و خواستههای اوست، زیرا او خود به نوعی بخشنده و سخاوتمند است.
یا از آن رو که باشد او راپشت
دشمنش را زن د بتیغ و بمشت
هوش مصنوعی: شاید به این دلیل که او قادر است با شمشیر و دستانش به دشمنش ضربه بزند.
بهر ذاتش ورا نمیخواهد
بهر اغراض خود همی خواهد
هوش مصنوعی: انسان به خاطر ذات و وجود او چیزی نمیخواهد و تنها به خاطر منافع و مقاصد خود به او نیاز دارد.
چون نگردد توقعش حاصل
نشود جان او بوی مایل
هوش مصنوعی: وقتی آرزوها و امیدهایش برآورده نشود، زندگیاش بیمعنا و روحش سرباز میکند.
نی اخی خواندش دگر نه پدر
نی سوی او کند بمهر نظر
هوش مصنوعی: نی به خاطر چهرهاش او را نخواهد خواند، نه به خاطر پدرش، بلکه به خاطر محبتی که به او دارد به سمتش نگاه میکند.
بلکه از کینه دشمنش گیرد
بدعا خواهد آنکه او میرد
هوش مصنوعی: کسی که از دشمنش کینه دارد، به جای اینکه خیرخواهی کند، آرزو میکند که او از بین برود.
میل کان را دو صد غرض نبرید
نیست جز در میان شیخ و مرید
هوش مصنوعی: میل به کمال و دستیابی به اهداف، فقط در رابطهی بین استاد و شاگرد امکانپذیر است و جز این، هیچ هدف دیگری وجود ندارد.
زانکه هر کو مرید شد از جان
در ره شیخ باخت جان و جهان
هوش مصنوعی: هر کسی که حقیقتاً متعهد و دنبالرو باشد، خود را به طور کامل در مسیر راهنمایی و ارشادات شیخ میسپارد و همه چیز، حتی جان و دنیایش را در این راه فدای هدف میکند.
سرو سر نیز هم بسر باری
ترک کرد اندر آن ره از یاری
هوش مصنوعی: سرو زیبا و بلند، به خاطر تحمل بار سنگینی که بر دوش داشت، در آن مسیر از همراهی دست برداشت.
بی غرض صرف از برای خدا
چون خدا را از او ندید جدا
هوش مصنوعی: بدون هیچ هدفی و فقط به خاطر خدا، زیرا نمیتوان خدا را از او جدا دید.
رو بدو کرد و عشق او بگزید
زانکه جز وی کسی ورا ن س زید
هوش مصنوعی: او به سوی او نگاهی انداخت و عشق او را انتخاب کرد زیرا غیر از او هیچکس دیگری برای او وجود نداشت.
اینچنین میل اگر بود نیکوست
زانکه این نوع میل پرتو هوست
هوش مصنوعی: اگر چنین تمایلی در کار باشد، خوب است؛ زیرا این نوع تمایل نشانهای از نور و روشنایی است.
جنس شیخ است آن مرید صفی
هست جنسیتش ز خلق خفی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که آن مرید از جنس شیخ است و دارای ویژگیهای خاصی است که از دیگران متمایز میشود. در واقع، او صفاتی دارد که نشاندهنده عمق روحانیت و معرفت اوست، حتی اگر این ویژگیها در ظاهر کمتر نمود داشته باشند.
