برگردان به زبان ساده
نبود این همه گشتن پی دنیا لایق
خرده جویی است نه از همت والا لایق
هوش مصنوعی: کوشش و تلاش برای به دست آوردن دنیا و مال و منال، ارزش اندکی دارد و شایسته انتقاد نیست؛ زیرا فرد با همت و اراده بالا نمیتواند در این امور کوچک و بیمعنی غرق شود.
شربت مرگ ترا پیش لب اینک دارند
نیست دیگر ز تو دوشابدلیها لایق
هوش مصنوعی: این بیت به مفهوم این است که در حال حاضر شربت مرگ در مقابل تو قرار دارد و دیگر از تو چیزی باقی نمانده است. همچنین اشاره به این دارد که کسانی که بایستند با تو همراه باشند، دیگر صلاحیت ندارند.
شهر پاکان شده نزدیک، ترا نیست دگر
دل آلوده بصد گونه تمنا لایق
هوش مصنوعی: شهر نیکان نزدیک شده است، دیگر دل آلودهای برای تو باقی نمانده که خواستههایت را شایسته کند.
بجز از نقطه تجرید و، بعالم خط نسخ
نیست دیگر سخن خال و خط از ما لایق
هوش مصنوعی: تنها در حالت خالص و بیقید، صحبت از زیبایی و نقاشی بیفایدگی است و کلام دیگری وجود ندارد که به این موضوع مربوط باشد.
چند کو کوزن سر و قد و بالا؟ اکنون
نبودت جز طلب از عالم بالا لایق!
هوش مصنوعی: چند بار باید دنبال آن کسر و قد و قامت تو بگردم؟ اکنون که تو در جهان دیده نمیشوی، تنها خواستهام این است که از عالمی بالاتر طلبت کنم.
بر سرت هست فلکها ز عزیزی لرزان
نیست لرزیدن تو بر سر دنیا لایق
هوش مصنوعی: بر تو آسمانها به خاطر عزت و بزرگیات لرزان است، اما لرزیدن تو بر سر دنیا لایق و شایسته نیست.
نگشودیم درین غمکده گر چشم، چه باک؟
نیست این منزل ناخوش بتماشا لایق!
هوش مصنوعی: در این خانه غمگین، اگر چشمی باز نکردیم، چه اهمیتی دارد؟ این مکان برای تماشا کردن خوشایند نیست.
از خردمند غم روزی فردا عیب است!
نیست امروز ترا جز غم فردا لایق
هوش مصنوعی: ناامیدی از فردا و نگرانی در مورد روزهای آتی، برای فرد خردمند ناپسند است. اکنون جز غم و اندوه برای فردا چیزی برای تو وجود ندارد.
جز دل نازک پر خون، زغم صبح خمار
از تو دیگر نبود شیشه صهبا لایق
هوش مصنوعی: فقط دل نرم و پر از درد من از غم صبحی که دیگر سرحال نیستی باقی نمانده است، و دیگر شیشه شراب شایستهای برای این حال و روز نیست.
دوست چون از همه یکتاست، غمش را واعظ
نبود غیر دل از همه یکتا لایق
هوش مصنوعی: دوست فقط یک نفر است و در دل تنها کسی که میتواند غمش را بفهمد، همین دل خود آدم است. به همین خاطر، هیچ کس دیگری نمیتواند دردی که او دارد را درک کند.
