برگردان به زبان ساده
میشود زین بندگیها، شرمساری بیشتر
زان بتقصیرم بود، امیدواری بیشتر
هوش مصنوعی: از این همه خدمت و بندگی، شرمساری من به خاطر خطاهایم بیشتر شده و در عوض، امیدواریم نیز افزایش یافته است.
کوچکان را مینماید در نظر دولت بزرگ
هست میدان نگین وقت سواری بیشتر
هوش مصنوعی: کوچکان در نظر دولت بزرگ دیده میشوند، مثل نگینی در میدان، و زمان سواری برایشان بیشتر است.
از سفر کردن شود کس دلنشین عالمی
آب را گردد ز رفتن خوشگواری بیشتر
هوش مصنوعی: سفر کردن باعث میشود که زندگی برای انسان دلپذیرتر شود و انسان با رفتن به مکانهای جدید، از زیباییها و لذتهای بیشتری بهرهمند گردد.
میبرد در خانه قربان کمان دایم بسر
بی سرانجامی شود از خانه داری بیشتر
هوش مصنوعی: کمان به خانه قربان میبرد و از بینظمی در زندگی بیشتر میشود، ناامیدی و بیپایانی بر زندگی حاکم میگردد.
هر قدر افزون شود زر، بیشتر نالد حریص
در پری دارد، نی انبان سوز و زاری بیشتر!
هوش مصنوعی: هر چه مقدار طلا و ثروت بیشتر شود، خواستههای انسان حریص نیز افزایش پیدا میکند و او همچنان در نارضایتی و شکایت به سر میبرد. به نوعی، هر چه بیشتر داشته باشد، نیازها و خواستههایش بیشتر میشود و در نتیجه، احساس ناخرسندی او نیز افزایش مییابد.
مایه نفرت شود کس را، بد اندیشی ز خصم
ز آن بود از دشمنانم چشم یاری بیشتر
هوش مصنوعی: دشمنی کسی را گران و نفرتانگیز میکند که از دشمنانش نمیخواهد که به او کمک کنند.
بود فوجی چون جوانی پیش پیش ما دوان
شوکت ما بود وقت نی سواری بیشتر
هوش مصنوعی: در این بیت، به تصویر جوانی پرنشاط و با افکاری بلند اشاره شده که در میان ما به سرعت در حال حرکت است. این جوانی نماد شور و قدرت ماست، و زمانهایی وجود دارد که نمیتوانیم از قدرت و جذابیت او بهرهمند شویم.
شد دل پردرد بی آرامتر در زلف او
میشود بیمار را شب بیقراری بیشتر
هوش مصنوعی: دل بیقرار و پر از درد من، وقتی به زلف او مینگرد، آرامش خود را بیشتر از دست میدهد و شبهای بیخوابی و بیقراریام بیشتر میشود.
بهر بیماران دوائی بهتر از پرهیز نیست
یابد ایمان صحت از پرهیزگاری بیشتر
هوش مصنوعی: برای بیماران هیچ دارویی بهتر از پرهیز نیست؛ به همین ترتیب، ایمان به سلامتی از پرهیزکاری بیشتر به دست میآید.
گرم خویان میکشند از روزگار آزار بیش
لت خورد سنگی که دارد جزء ناری بیشتر
هوش مصنوعی: آزار و سختیهایی که از زمانه به ما میرسد، مانند سنگی است که به یک آتشنارنجی یا شعله میزند و به آن آسیب میرساند. این به این معناست که هرچقدر خوی و رفتار ما گرمتر و بهتر باشد، بیشتر تحت تأثیر مشکلات و سختیهای زندگی قرار میگیریم و این آزار قابل تحملتر میشود.
اهل همت را، نباید سر باین دنیا فرو
عیب باشد از بزرگان خرده کاری بیشتر
هوش مصنوعی: انسانهای با اراده و با همت نباید سرگرم مشکلات کوچک دنیا شوند، زیرا از بزرگترها هم کارهای ناچیز و ایرادهای بیشتری وجود دارد.
پاک گوهر لنگری بر خود نبندد از کمال
وزن گوهر کی شود از آبداری بیشتر؟!
هوش مصنوعی: از کمال و ارزش یک گوهر نمیتوان با آویز کردن یا بستن به چیزی آن را افزایش داد؛ چطور ممکن است با آبدار کردن، ارزش یک گوهر بیشتر شود؟
ای که از پیری شوی نزدیکتر هر دم بخاک
بایدت هر روز گردد خاکساری بیشتر
هوش مصنوعی: تو که با گذشت زمان و پیری به زمین نزدیکتر میشوی، باید هر روز بیشتر به خاک احترام بگذاری و خاکساری را در خودت بیشتر حس کنی.
صبر کن بر پند واعظ، زآنکه دارد بیش سود
زخم با مرهم کند چون سازگاری بیشتر!
هوش مصنوعی: تحمل کن نصیحت واعظ را، زیرا که او از تجربههایش بهرهمند است و همانطور که زخم را با داروی مناسب درمان میکند، میتواند به تو کمک کند تا با چالشها بهتر کنار بیایی.
