برگردان به زبان ساده
چون به محفل رخ فرو زد، رنگ صهبا بشکند
چون به گلشن قد فرازد، شاخ گلها بشکند
هوش مصنوعی: وقتی که او در جمع حاضر میشود، حالتی خاص به چهرهاش میدهد که دیگران را تحت تأثیر قرار میدهد و از سوی دیگر، وقتی در محیط زیبای گلها میایستد، زیبایی و لطافت گلها را نیز تحت الشعاع قرار میدهد.
آفتاب از رشک خواهد کاستن چون ماه، اگر
همچو مه طرف کلاه آن ماه سیما بشکند
هوش مصنوعی: خورشید به خاطر حسادتش خواهد درخشید، اگر زیبایی و لطافت چهرهاش را در کلاه ماه ببیند و آن را بشکند.
یار بد مست است و، می گستاخ می بوسد لبش
کاسه می ترسم آخر بر سر ما بشکند
هوش مصنوعی: دوست من مست و شنگول است و با جسارت لبش را میبوسد. نگرانم که این دیوانگی سرانجام به بدبختیمان منجر شود.
پیش عقد گوهر او دم زند گر از صفا
خنده اش دندان در، در کام دریا بشکند
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد در مورد زیبایی و شادابی معشوق سخن بگوید، باید با عشق و شادی از او یاد کند. حتی اگر این سخنان به دل دریا برسد و موجها را بشکند، باز هم این زیبایی و شوق در کلام او باقی خواهد ماند.
گر زند آیینه دامن آتش آن چهره را
رنگ در رخسار مهر عالم آرا بشکند
هوش مصنوعی: اگر آتش در دامن آیینه بیافتد، چهرهای که زیباییاش در دنیا معروف است، رنگش شکست میخورد.
بسکه آگاهست از درد دل ما خستگان
رنگ ما در روی آن آیینه سیما بشکند
هوش مصنوعی: او به خوبی از رنجهای ما خستگان باخبر است، به همین دلیل اگر دردهایمان را در چهرهمان ببینید، در آن آیینه چهرهاش و رنگ ما محو میشود.
بشکفد دلهای یاران، چون رود زاهد ز بزم
باغ گلریزان کند، وقتی که سرما بشکند
هوش مصنوعی: دلهای دوستان شاد و سرزنده میشود، مانند بید مجنون که در میهمانی زینتهای گلها شکوفا میشود، زمانی که سرما از بین برود.
از شکست دشمن خود، دل بدرد آید مرا
میخلد در خاطرم، خاری که در پای بشکند
هوش مصنوعی: از شکست دشمنم، قلبم به درد میآید. این اندیشه مثل خاری در پا میماند و همواره در ذهنم حضور دارد.
جهل خردان، کی شود حلم بزرگان را حریف؟!
تندی سیلاب را، تمکین دریا بشکند!
هوش مصنوعی: جهل و نادانی خردمندان هیچگاه نمیتواند سبب تضعیف صبر و بزرگی افراد بزرگتر شود. اگرچه ناآرامی و بینظمی وجود دارد، اما قدرت و وسعت دریا همواره میتواند آن را از بین ببرد.
چون حباب از بسکه پرگردیده از باد غرور
کاسه سر ترسم آخر بر سر ما بشکند
هوش مصنوعی: چون حباب به خاطر باد زیاد پر شده، نگرانم که آخرش بر اثر غرور، بر سر ما بشکند.
در حصارند از حوادث روز و شب سرگشتگان
کشتی گرداب، کی از موج دریا بشکند؟!
هوش مصنوعی: این افراد به دنبال آرامش و آزادی هستند اما در چنگال حوادث و مشکلات زندگی گرفتار شدهاند. مانند کشتیای که در گرداب گرفتار شده و نمیداند چه زمانی از امواج دریا نجات پیدا خواهد کرد.
گفتمش: مشکن دل پر درد واعظ را زجور
ترسم آن بیدرد آخر حرف ما را بشکند
هوش مصنوعی: به او گفتم: دل واعظی که پر از درد است را نشکن، زیرا میترسم که او بیاحساس در پایان، حرف ما را بشکند.
