برگردان به زبان ساده
به غیر معنی رنگین، مجو ز ما میراث
به غیر رنگ چه میماند از حنا میراث؟
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که از ما چیزی به جز شکل و ظاهر رنگین بر جا نمیماند. در واقع، تنها ظاهری که از حنا باقی میماند، نشاندهنده نوعی زیبایی است، اما خودِ اصل و معنای درونی، چنانکه باید باقی نمیماند. این بیان به عمق و معنای واقعی موجودات و زیباییها اشاره دارد و یادآور این است که شاید ارزش واقعی چیزها در همین عمق و معنا نهفته باشد.
ندیده نقش کس از پشت پا بره، چه عجب
ز اهل ترک نماید اگر بجا میراث؟
هوش مصنوعی: این بیت به این موضوع اشاره دارد که کسی که به عیوب دیگران توجه میکند یا از پشت پای دیگران قضاوت میکند، شگفتانگیز نیست که اگر فردی از اهل ترک هم چنین رفتاری از خود نشان دهد. در واقع، منظور این است که انسانها معمولاً در اظهارنظرها و قضاوتهایشان با یکدیگر مشابه هستند و رفتارهای انسانها در بسیاری از مواقع قابل پیشبینی و شناخته شدهاند.
معاش زنده دلان را بقدر زندگی است
چو شمع مرد نماند از او ضیا میراث
هوش مصنوعی: زندگی و معاش افرادی که دلهای زندهای دارند، به اندازه زندگیشان ارزش دارد. مانند شمعی که وقتی خاموش میشود، دیگر نوری از آن باقی نمیماند.
زما بغیر کدورت چه میبرد وارث؟
بجز غبار نمیماند از صبا میراث
هوش مصنوعی: اگر جز کدورت و تیرگی چیزی باقی نمانده، پس وارث چه چیزی را میبرد؟ از نسیم تنها غباری باقی میماند.
گذر بسبزه خاکم کن و، به پیچ بخود
زما نمانده جز این باغ و آسیا میراث
هوش مصنوعی: سکوتم را با لطافت چمن در هم بپیچ و به یادگار از من تنها همین باغ و آسیاب باقی مانده است.
بس اس خاک نهادی زما و تکیه بحق
زما نماند گو فرش و متکا میراث
هوش مصنوعی: اگر تمام خاک را از من برداری و چیزی از من باقی نماند، حتی فرش و متکایی که داشتم هم، در واقع به ارث نخواهد ماند.
همیشه تیره روانیست سرنوشتم از آن
چو خامه نیست بغیر از سخن مرا میراث
هوش مصنوعی: سرنوشت من همیشه تاریک و غمناک است، زیرا جز کلامم چیزی دیگری برای ارث بردن ندارم.
چو گل که رفته و، زو یادگار مانده گلاب
خوش است بذل سبیلی ز اغنیا میراث
هوش مصنوعی: مانند گلی که رفته و تنها یادگاری از آن باقی مانده، عطر گلاب خوشبو به جا مانده است. همچنین، برکت سخاوت و generosity ثروتمندان نیز همچون میراثی گرانبهاست.
به غیر دست تهی، کآن به از دو صد گنج است
چه می برند ز ما، وارثان ما میراث
هوش مصنوعی: به جز دست خالی چیزی نداریم که ارزشش بیش از دو صد گنجینه است. وارثان ما چه چیزهایی از ما میبرند؟
چنین که رسم عطا برفتاده، نیست عجب
عصا و خرقه بی زر نهد گدا میراث
هوش مصنوعی: زمانی که رسم بخشش و عطا از بین رفته، جای تعجب نیست اگر شخصی بیپول و بدون امکانات، مانند یک گدا، لباس و عصای مخصوص خود را به ارث بگذارد.
ز من که بر دگران است عهده کفنم
چه غم نماند دستار یا قبا میراث
هوش مصنوعی: نگرانیای از مرگ و مراسم تشییع خود ندارم چرا که آنچه از من به دیگران میرسد، اهمیتش کمتر از پوششهای مجلل و زینتی است که بر تن میکنم.
اثر به غیر نکویی نماند از نیکان
به جز گلاب چه ماند ز گل به جا میراث
هوش مصنوعی: نیکان و صالحان در زندگی اثرات خوب و مثبتی از خود به جا میگذارند، مانند عطر و بویی که از گلها باقی میماند. در واقع، از نیکوییهای آنها به جز یاد و خاطرههای خوب، چیز دیگری باقی نمیماند، همچون گلابی که از گل به یادگار میماند.
به راه مرگ پدر شد ترا دو دیده سفید
از آن به چشم تو گردیده توتیا میراث
هوش مصنوعی: در راه مرگ، پدرت به تو دو چشم سپید داده است و این دو چشم به تو همچون گردی در چشم میباشد که میراث اوست.
تلاش کن که در آیینه خانه گیتی
نماند از تو چو صیقل به جز صفا میراث
هوش مصنوعی: سعی کن که در زندگیات چیزی جز پاکی و نیکی از خود به جای نگذاری، درست مانند اینکه آینه را صیقل بزنیم تا روشن و درخشان شود.
کنید قطع نظر وارثان ز میراثش
که میبرد ز کفن واعظ از شما میراث؟
هوش مصنوعی: بهتر است که از ارث و میراث او چشمپوشی کنید، زیرا واعظ از شما چیزی را میگیرد که حتی در کفن نیز ندارد.
