برگردان به زبان ساده
پاسبان گنج ایمانی، مرو ای دل به خواب
مصحف یاد حقی، خود را مکن باطل به خواب
هوش مصنوعی: ای دل، از خواب غفلت بیدار باش و مراقب ایمان خود باش. نباید در خواب غفلت فرو بروی و ارزشهای راستین را نادیده بگیری. مراقب باش که این نور ایمان را از دست ندهی و فریب نخورده، خود را به بیراهه نبر.
با گرانباری درین تن پای تا سر غفلتی
رفته یی ای لاشه جان، در میان گل به خواب
هوش مصنوعی: در اینجا گوینده به حالتی از غفلت اشاره دارد که با وجود سنگینی و مشکلات در زندگی، روح و جان فرد در حالت خواب و بیخبری هستند. او به تصویر کشیده است که فردی مانند لاشهای در میان گلها خوابیده و از واقعیتها دور است.
در ثمر بستن که میباید بجان استادگی
گشته یی ای نخل آزاد این قدر مایل به خواب
هوش مصنوعی: در میوه دادن و پربار شدن، نیاز به تلاش و استقامت داری، ای نخل آزاد، چرا اینقدر به خواب رفتی؟
نیم عقلی از سبک عقلی به خود داری گمان
میکنی آن را هم از تن پروری زایل به خواب
هوش مصنوعی: نیمی از عقل خود را از سبک عقل فاصله میگیری و فکر میکنی که این حالت ناشی از تن پروری و وادادگی است، در حالی که در خواب به سر میبری.
هر نگاه اعتبارت، جوی آب زندگیست
حیف باشد چشمه آن را کنی باطل به خواب
هوش مصنوعی: هر نگاه تو ارزش و اعتبار خاصی دارد، مانند جوی آب که زندگیبخش است. جای تأسف است اگر با خواب و بیدقتی، این ارزش را از بین ببری.
این چنین کافتاد در راحت به یک پهلو تنت
روی بیداری مگر بینی تو ای جاهل به خواب
هوش مصنوعی: اینطور افتادهاید در آرامش، در یک سمت دراز کشیدهاید و در حین بیداری هستید. آیا نمیبینی، ای نادان، که در خواب به سر میبری؟
در ره سیلاب خوابیدن، بود از عقل دور
تن مده در رهگذار عمر مستعجل به خواب
هوش مصنوعی: خوابیدن در مسیر زندگی، دور از فهم و درک صحیح است. نباید در این مسیر کوتاه و زودگذر عمر، خود را به خواب بزنیم و از واقعیتها دور شویم.
مال چون بسیار گردد، کم شود آسودگی
بگذرد چون سیری از حد، تن رود مشکل به خواب
هوش مصنوعی: وقتی داراییها زیاد شود، آرامش روحی کاهش مییابد. اگر انسان به اندازهی کافی از زندگی برخوردار شود، ممکن است دچار مشکلاتی در خواب و استراحت گردد.
خواب را خواب عدم واعظ تواند شد بدل
نقد عمر بی بدل را چون دهد عاقل به خواب
هوش مصنوعی: خواب ممکن است به حالت عدم و نیستی تشبیه شود، و واعظ میتواند این موضوع را مطرح کند که چگونه میتوان عمر پر ارزش را در خواب و بیتوجهی به هدر داد. عاقل چگونه میتواند چنین حالتی را بپذیرد و در خواب باقی بماند؟