برگردان به زبان ساده
میرسد از ناله بر گردون لوای عندلیب
شاخ گل چون تخت جم باشد برای عندلیب
هوش مصنوعی: از نالههای دلتنگی، صدای پرندهای به آسمان میرسد. مثل اینکه شاخ گل، برای آن پرنده، به شکلی زیبا و باشکوه مانند تخت جمشید باشد.
در چمن امروز در دربار شاهنشاه گل
هیچ کس را نیست گستاخی سوای عندلیب!
هوش مصنوعی: در باغ امروز، در حضور شاه، هیچ کس جرات ندارد جز بلبل که آواز بخواند!
با همه خواری نگردد دور از طرف چمن
آفرین بر عهد میثاق و وفای عندلیب!
هوش مصنوعی: با وجودی که در شرایط سخت و ناخوشایند قرار دارد، از کنار گلها دور نمیشود. درود بر وفاداری و عهدی که مانند بلبل به آن پایبند است!
گر بود صد زیر و بم در نغمه موسیقار را
کی نشیند در سلوک ناله جای عندلیب؟!
هوش مصنوعی: اگر صدای متمایز و زیبای موسیقیدان به گوش برسد، آیا میتوان در مسیر عرفانی و روحانی، صدای ناله مانند بلبل را نشنید؟
باغ از باد خزان دارد لباس ماتمی
برگریزیهای گل باشد عزای عندلیب
هوش مصنوعی: درختان باغ به خاطر وزش بادهای خزان، پوششی سیاه و ماتمزده به خود گرفتهاند و ریختن برگها نشانهای از عزاداری بلبل است.
جذب معشوقان بود هر دم کمند عاشقان
کس نباشد سوی گلشن رهنمای عندلیب
هوش مصنوعی: عاشقان همیشه در جستجوی معشوقان هستند و هیچکس نیست که به پرندگانی که در باغ گل میخوانند، راهنمایی کند.
این همه با یاد گل شب تا سحر جان میکند
گر بود صد جان مرا باشد فدای عندلیب!
هوش مصنوعی: در طول شب تا صبح، همه فکر و ذکر من به گل است و اینقدر این حس برایم عمیق است که اگر صد جان هم داشتم، همهاش را فدای بلبل میکردم!
دوش دیدم با هزاران ناله اندر صحن باغ
گر نه گل رحم آورد امروز وای عندلیب!
هوش مصنوعی: دیروز در باغ دیدم که با صدای ناله و گریه هزاران، حالتی غمگین و دلگیر حاکم بود. اگر امروز گل به ما رحم نکند، وای بر حال بلبل!
ختم سازی در چمن درس غم عشاق را
گوش اندازی اگر بر نالههای عندلیب
هوش مصنوعی: در باغ، سازندهای در حال ساختن است و نغمههای غمانگیز عاشقان را به گوش میرساند، اگرچه پرندهای به نالههایش مشغول است.
بس که دارد ناله اینجا جلوه رنگ اثر
باشدم امیدواری از دعای عندلیب
هوش مصنوعی: در اینجا به قدری صدای ناله و اندوه حس میشود که زیبایی آن این احساس را تقویت میکند. همچنين، امیدی در دل دارم که دعا و آرزوی کبوتر خوش صدا کمک کند.
این حدیث ای باغبان از من بگو در گوش گل
رحم میباید کنون در التجای عندلیب
هوش مصنوعی: این پیام را به گل بگو که برایش دعا کنم و بر رحمت و محبت بیفزایم، زیرا پرندهٔ خوشنوا به سویش پناه آورده است.
وه چه خوش گفتهست طغرل بیدل بحر سخن
شرم دار از دیدن گل بیرضای عندلیب!
هوش مصنوعی: چه زیبا گفته طغرل بیدل: ای دریاچه سخن، از تماشای گل بیاجازه بلبل شرم کن!