برگردان به زبان ساده
ز معمار خرابی بس که همچون گنج معمورم
چو مرهم عاقبت گل میکند از زخم ناسورم
هوش مصنوعی: از آن معمار و سازنده ویرانیها به قدری آسیب دیدهام که مانند گنجی درون خود غنای زندگی دارم، اما همچنان زخمهای عمیق و دردناک را تحمل میکنم و در نهایت، خود را التیام میبخشم.
جز آهنگ محبت نیست در مضراب من دیگر
همین «عشاق » میآید به گوش از ساز تنبورم
هوش مصنوعی: در نواهای من جز صدای عشق چیزی نمیشنوید و فقط آهنگ عاشقان از ساز من به گوش میرسد.
مرا اندیشه هجر و خیال وصل کی باشد؟!
به ذوق کوی او نآید به خاطر جنت حورم
هوش مصنوعی: فکر جدایی و تصور وصال برای من چه زمانی پیش میآید؟! لذت دیدن کوی او برایم به اندازه بهشت و زیبایی حوران نمیرسد.
مرا هرچند صحرای جنون چون لاله مسکن شد
ولی از الفت داغ غم او سخت مسرورم
هوش مصنوعی: هرچند جنون و بیتابی مانند یک بیابان، جایگاه من شده است، اما من به خاطر محبت و دلبستگی به داغ غم او بسیار خوشحالم.
نکردم با ادیب عشق جز مشق جنون دیگر
اگر آهی کشم در بزم او چون شمع معذورم
هوش مصنوعی: من با اهل قلم و ادب در مورد عشق کاری جز تمرین دیوانگی نکردم. اگر در مجلس او آهی بکشید، مانند شمعی که در برابر آتش است، عذرخواهی میکنم.
همین بس نشئه کیفیت خمیازه شوقش
به ساغر الفتی دارد نگاه چشم مخمورم
هوش مصنوعی: احساس خاصی که در خمیازه شوق او وجود دارد، کافی است و چشمان مست من به آن توجه میکند و با آن پیوند عمیق دارد.
ازآن روزی که من در وادی هجرش وطن دارم
نباشد صبح عشرت در پس این شام دیجورم
هوش مصنوعی: از وقتی که من در جدایی او زندگی میکنم، صبح خوشی برایم وجود ندارد و در این شب تاریک، تنها غم و اندوه را تجربه میکنم.
ز سلطان غمش نبود به طغرایی مثال من
به غیر از سایه بخت سیاه خویش منشورم
هوش مصنوعی: معنای این بیت این است که از خاطر سلطان غم و اندوه نمیتوان کرد و تنها سایه بخت بد خود را با خود دارم. به غیر از این، هیچ چیز دیگری در زندگی ندارم که نشاندهندهی مقام و منزلت باشد.
قلم از بهر تحریرت ز چوب دار میباید
که تا بنویسی شرح قصههای خون منصورم
هوش مصنوعی: برای نوشتن داستانهای مربوط به مصیبتهای منصور، باید از چوب درخت دار قلم بسازم.
هزاران آفرین طغرل به عجز حضرت بیدل
ز دشت بیخودی میآیم از وضع ادب دورم
هوش مصنوعی: من از دشت بیخودی به سمت وضع ادب میآیم، اما در این راه، طغرل هزاران بار بر من آفرین میفرستد که به عجز و ناتوانی حضرت بیدل اشاره داشته باشد.