برگردان به زبان ساده
غبار سرمه تا در خانه چشمش وطن دارد
سیاهی پرده از ساز تغافل در بدن دارد
هوش مصنوعی: غبار سرمه در حقیقت نماد مشکلات و غمهایی است که در چشمان او جای دارد و نشاندهنده این است که او در خانه خود احساس تعلق و وطن دارد. همچنین، سایهسار مشکلات ناشی از بیتوجهی نیز در وجودش وجود دارد.
نسیم طره پر پیچ و تاب عنبرآسایش
به دست قاصد باد صبا مشک ختن دارد
هوش مصنوعی: نسیم ملایم و خوشبو که موهای پرپیچ و تاب عطرآگین را به دست قاصدی از باد صبا رسانده، بوی خوش ختن را نیز با خود به ارمغان میآورد.
هزاران باغ گلشن در غبار مقدمش ندهم
که نقش خاک پایش آب و رنگ صد چمن دارد
هوش مصنوعی: من هیچگاه هزاران باغ گل را که در غبار قدم او قرار دارند، فدای او نمیکنم، زیرا رد پای او، زیبایی و رنگ و لعاب صد چمن را دارد.
دهان غنچهاش چون حقه سربسته میبینم
که هنگام تکلم لعل او در عدن دارد
هوش مصنوعی: دهان غنچهاش مانند حقهای بسته است و وقتی صحبت میکند، گویا دانهای قیمتی در بهشت دارد.
به تخت حسن و تاج دلبری سلطان خوبان است
به یغمای دل من لشکر ناز و فتن دارد
هوش مصنوعی: در دل من سلطنت زیبایی و دلربایی حاکم است، چرا که سپاه ناز و زیباییاش به تصرف قلبم آمده است.
ز سحر نرگس جادوی او باید حذر کردن
چنان هاروت صد افتاده در چاه ذقن دارد!
هوش مصنوعی: از سحر و جادوی نرگس باید احتیاط کرد، مانند هاروت که در چاه گرفتار شده و در موقعیت سختی است.
خوشم از نکهت زلف کج شبرنگ پرچینش
دماغم کی هوای سوسن و میل سمن دارد؟!
هوش مصنوعی: دوست دارم عطر و بوی موی مجعد و تیرهاش، آیا من هنوز به فکر گل سوسن و عطر گل یاس هستم؟
مرا فریاد و افغان کی رسد در گوش او طغرل
که در هرسو هزاران دادخواهی همچو من دارد؟!
هوش مصنوعی: آیا فریاد و ناله من به گوش طغرل میرسد، در حالی که در هر طرف هزاران نفر مانند من دارند دادخواهی میکنند؟