برگردان به زبان ساده
پادشاه جهان ز راه رسید
ملک نو شد چو پادشاه رسید
هوش مصنوعی: زمانی که پادشاهی بزرگ به سرزمین وارد شد، تمام کشور به حالت نو و تازهای درآمد.
شاه شاهان قدر طغان خاقان
از سفر با کمال و جاه رسید
هوش مصنوعی: پادشاه پادشاهان با کمال و جاه به سفر برگشت و قدر و منزلت خاقان را شناخت.
فتح بر عطف زین ببسته برفت
نصر بر پره کلاه رسید
هوش مصنوعی: پیروزی بر زین اسب سوار شده و نصر بر نعلین کلاه او رسید.
چو سکندر برفت و همچون خضر
بلب چشمه حیات رسید
هوش مصنوعی: به محض اینکه سکندر رفت، مانند خضر به چشمه حیات دست یافت.
از میان سپاه دیو و پری
چون سلیمان برفت و گاه رسید
هوش مصنوعی: از وسط لشکر دیو و پری، مانند سلیمان حرکت کرد و به جایی رسید.
داستان از درست و دیو زنند
او درست آمد و بگاه رسید
هوش مصنوعی: داستان از حقیقت و شیطانها آغاز شد و او به درستی به موعد مقرر رسید.
شد بعون اله سوی سفر
باز در عصمت اله رسید
هوش مصنوعی: به مدد خداوند، به سفر بازگشتم و در حال سفر به جایی رسیدم که در آن مصونیت الهی وجود داشت.
حق ایزد نگاهداشته رفت
ایزدش داد تا بگاه رسید
هوش مصنوعی: حق خداوند محفوظ است و او به بندگانش نعمت میدهد تا زمانی که به آن نیاز دارند.
اهل دین را ز خوف لشکر کفر
مأمن و ملجاء و پناه رسید
هوش مصنوعی: مؤمنان و پیروان دین از ترس لشکر کافران به جایی امن و پناهگاهی برای آرامش و حمایت دست یافتند.
وان اسیران ممتحن شده را
فرخ و ملجاء و نجاه رسید
هوش مصنوعی: این دو اسیر که تحت آزمایش و امتحان قرار گرفته بودند، به خوشبختی و پناهگاه و نجات دست یافتند.
هر کسی این سفر گناه انگاشت
شه بآمرزش گناه رسید
هوش مصنوعی: هر کس این مسیر را گناه تصور کرد، سرانجام به آمرزش گناه خود نائل شد.
شد بتدبیر اولیا بسفر
وز سفر قامع العداء رسید
هوش مصنوعی: به کمک تدبیر و برنامهریزی نخبگان، سفر آغاز شد و از آن سفر، کسی که دشمنان را مغلوب میکند، رسید.
بفنا بردن معادی را . . .
همچو صرصر بسوی گاه رسید
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف قدرت و سرعت یک وزش شدید باد، به ویژه بادی که میتواند به سرعت و به طور ناگهانی به جایی برسد، اشاره دارد. این تصویر نشاندهنده ی توانایی این باد در نابود کردن و از بین بردن هر چیزی است که در مسیرش قرار گیرد. به عبارتی دیگر، میتوان گفت که این باد میتواند به طور ناگهانی و شدید به موانع برخورد کند و آنها را از بین ببرد.
بنما دادن موالی چون
نم رحمت سوی گیاه رسید
هوش مصنوعی: این بیت به تصویر کشیدن حالتی است که مثل باران رحمت بر گیاهان میبارد و باعث رشد و نمو آنها میشود. در اینجا، موالی به افرادی اشاره دارد که شاید به نوعی خیر و محبت را به دیگران میرسانند و تأثیر مثبت آنها بر جامعه یا دیگران را یادآوری میکند. همچنان که باران به گیاه زندگی میبخشد، محبت و حمایت انسانها نیز میتواند به دیگران امید و زندگی ببخشد.
ملکداری بخواب غفلت بود
از طغانخان بانتباه رسید
هوش مصنوعی: در خواب غفلت، حاکم در خطر بود، اما ناگهان متوجه وضعیت خطرناک شد.
خشم افزون حضم کاسته خواست
حشم افزون و حضم کاه رسید
هوش مصنوعی: خشم و دشواری کنترل احساسات بیشتر شده، اما تمایل به آرامش و سازگاری کم شده است. در نتیجه، بالغ شدن و کنترل خشم هم دشوارتر شده است.
شد بدعوی ملک و صفحه تیغ
حجت آورد و با گواه رسید
هوش مصنوعی: درستکاری و حقانیت در برابر باطل صفآرایی کرد و با دلایل قوی و شاهدان به میدان آمد.
این بشارت ز جوشن ماهی
تا بخفتان سبز ماه رسید
هوش مصنوعی: این خبر از لباس ماهی، تا زمانی که صبح سبز ماه طلوع کرد، به گوش رسید.
هیچ شه را بسالها نرسد
آنچه او را بیک دو ماه رسید
هوش مصنوعی: هیچ حکومتی را به اندازهای که یک فرد به سرعت میتواند به آن دست یابد، نمیتوان در سالها به دست آورد.
از حزاسیدن و رسیدن شاه
چو بشارت سوی سپاه رسید
هوش مصنوعی: وقتی خبری خوش درباره رسیدن شاه به سپاه منتشر شد، همه از شادی و هیجان پر شدند.
دولت از خیمه کبود سپهر
بسر خرگه سپاه رسید
هوش مصنوعی: خوشبختی و نعمت از آسمان پرستاره به سرزمین نیرو و قدرت آمد.
وز خشم ده هزار یکتا دل
پیش شه قامت و تاه رسید
هوش مصنوعی: از خشم ده هزار نفر، در دل یکی تنها پیش شاه، قامت و تاه به اوج رسید.
رفتن بارگاه او همه را
زینت عارض و جباه رسید
هوش مصنوعی: رفتن به پیشگاه او باعث شده تا همه افراد به زیبایی چهره و پیشانی خود بیافزایند.
نه بر آیینه دل کس از او
بد زنگ و غبار راه رسید
هوش مصنوعی: هیچکس در دلش از او آثاری زشت یا غبار آلود ندارد.
سرمه دیده چشم شد و آن
نیک خواه و نکو نگاه رسید
هوش مصنوعی: چشمها به زیبایی آراسته شد و کسی که نیکخواه و خوبنگر بود، نگاهی به آنها انداخت.
باد ار اندیشه دل تباه آنرا
کز سر اندیشه تباه رسید
هوش مصنوعی: باد اگر به دل اندیشههای بد بوزد، آن اندیشهها از جایی به ما رسیدهاند که خودشان نیز از افکار نادرست و تباه نشأت گرفتهاند.
حاسد از رشک جاه عالی شاه
خائبا خاسرا بچاه رسید
هوش مصنوعی: حسود به خاطر حسادت نسبت به مقام بلند شاه، به نهایت ناامیدی و شکست خواهد رسید.
در دریای ملک شاه گرفت
حضم را غوطه و شناه رسید
هوش مصنوعی: در دریای پادشاهی، قدرت و نفوذ او به طور چشمگیری نمایان است و بسیاری به دنبال شنا کردن در این سیلاب عظیم هستند.