برگردان به زبان ساده
گیرم نبود نای سرچنگ سلامت
چنگ ار نبود مرغ شباهنگ سلامت
هوش مصنوعی: بگذار فرض کنیم که موسیقی و ساز دلنشین در دسترس نیست، اما اگر پرندهای چون بلبل هم نباشد، همچنان میتوان از زیبایی و آرامش شب لذت برد.
گر باده ی گلرنگی و طرف چمنی نیست
اشک بصر خویش و دل تنگ سلامت
هوش مصنوعی: اگر شراب رنگین و بهاری نیست، پس اشک چشمانم و دل تنگم سلامتیام را نشان میدهد.
برآئینه ی خاطر اگر زنگ ملال است
از صحبت زاهد سر این زنگ سلامت
هوش مصنوعی: اگر در دل انسان اثر غم و اندوهی وجود دارد، به خاطر صحبت با زاهدان و انسانهای خشک و بیروح است.
از دوری خلقم به سر، ار، هنگ خرد نیست
جانم بود از این سر بی هنگ سلامت
هوش مصنوعی: از دوری مردم، عقل و خرد را از دست دادهام، اما جانم از این بیخبری و بیحوصلگی سالم مانده است.
صدبار، زمی توبه نمودیم و شکستیم
صدبار دگر باز سر سنگ سلامت
هوش مصنوعی: ما بارها توبه کردیم و هر بار آن را نقض کردیم، اما دوباره به همان سنگ سرسخت سلامت برمیگردیم.
زین زهد ربایی که مرا هست چه حاصل
از نام گذشتیم سر ننگ سلامت
هوش مصنوعی: از این زهد و پارسایی که تو داری، برای من هیچ سودی ندارد. ما از نام و آبروی خود گذشتیم، تا به سلامت برسیم، ولی این سرنوشت خود را ننگین میدانم.
مارا، حبشی خال توگر، دل نرباید
زلفین تو یعنی سپه زنگ سلامت
هوش مصنوعی: دل ما در عشق تو به اندازهای قوی است که هیچکدام از زلفهای سیاهت نمیتواند آن را متزلزل کند.
دین نبی اندر کف این فرقه ی بی دین
چون شیشه بود در بغل سنگ سلامت
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که دین پیامبر در دست این گروه بیدین مانند شیشهای است که در آغوش سنگی قرار دارد و به همین دلیل در معرض خطر و آسیبپذیری است. به عبارتی، اعتقادات و ارزشهای مقدس به راحتی میتوانند آسیب ببینند یا به خطر بیفتند در میان انسانهایی که از آنها دوری میکنند یا به آنها احترام نمیگذارند.
هستند دو ابروی تو در جنگ و کشاکش
در قتل «وفایی» سراین جنگ سلامت
هوش مصنوعی: دو ابروی تو در حال نزاع و کشمکشاند و در این نبرد، «وفایی» را به قتل میرسانند. اما در این جنگ، سلامت تو حفظ میشود.