برگردان به زبان ساده
کثرت و وحدت که می گوئی چنان
اعتبار عقل باشد این و آن
هوش مصنوعی: زیاد و کم، یا همان کثرت و وحدت، تنها مفاهیمی هستند که عقل به آنها اعتبار میدهد و از این جهت به وجود آنها اشاره میکند.
علم و عقل و زهد من بر باد رفت
غیر یاد او مرا از یاد رفت
هوش مصنوعی: تمام علم و عقل و پرهیزگاری من از بین رفت و فقط یاد او باقی مانده است، دیگر هیچ چیز مرا به یاد نمیآورد.
در خرابات فنا افتادهام
سر به پای خم می بنهادهام
هوش مصنوعی: در میخانههای بیخبری و نابودی قرار گرفتهام و تمام وجودم را به پای جام شراب سپردهام.
موج و دریا نزد ما باشد یکی
هر دو یک آبند آن یک بی شکی
هوش مصنوعی: موج و دریا از نظر ما یکی هستند، زیرا هر دو از یک آب تشکیل شدهاند و هیچ تردیدی در این مسئله وجود ندارد.
یک مسمی باشد و اسما هزار
آن یکی در هر یکی خوش می شمار
هوش مصنوعی: یک چیز واقعی وجود دارد و نامهای زیادی برای آن وجود دارد. هر یک از این نامها به نوعی زیبایی و جذابیت خاصی را به آن اشیا میبخشند.
جامی از می پر زمی بستان بنوش
این چنین می شادی رندان بنوش
هوش مصنوعی: از بستان مینوش که پر از شراب است و با این نوع نوشیدن، شادی و سروری را همچون رندان تجربه کن.
قطره و موج و حباب از ما بجو
یک حقیقت از همه اشیا بجو
هوش مصنوعی: از ما بخواه که در قطره، موج و حباب جستجو کنیم و حقیقتی را از تمامی اشیا بیابیم.
دل به دریا ده که صاحبدل توئی
وز وجود بحر و بر حاصل توئی
هوش مصنوعی: دل را به جرأت و شجاعت بسپار، زیرا تو خود انسانی با عظمت و ارزشمندی هستی و از وجود تو، زندگی و موفقیت پدید میآید.
روح ما از نور اعظم نور یافت
وز وجود آل او منشور یافت
هوش مصنوعی: روح ما از بزرگترین نور بهرهمند شده و از وجود آل او به مانند یک پرتو روشنایی کسب کرده است.
از خلافت خلعتی انعام کرد
نعمتاللّه او مرا خوش نام کرد
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده است که از مقام خلافت، هدیهای به من داده شد که باعث خوشنامی و احترام من شد.
گنج اسما بر سر عالم فشاند
هر یکی بر مسند وحدت نشاند
هوش مصنوعی: ثروت نامها و صفات الهی بر سر جهان پراکنده شده و هر یک از آنها در جایگاهی از یگانگی و وحدت قرار دارد.
هر که بینی غرقهٔ دریای اوست
عالمی سرگشتهٔ سودی اوست
هوش مصنوعی: هر کسی که ببینی در دریای او غرق شده است، تمامی جهان در حال حیرت و جستجوی فایده و سود از اوست.
ای که گوئی باشد این رشته دو تو
باشد آن یک تو ولی بی ما و تو
هوش مصنوعی: ای کسی که میگویی این ارتباط میان ما وجود دارد، در واقع این رشتهی پیوند ما یکی است، اما بدون حضور ما و تو.
آینه روشن کن ای جان پدر
در همه آئینه او را می نگر
هوش مصنوعی: ای عزیز، آینه را روشن کن و به تصویر پدر در تمام آینهها نگاه کن.
هر که آن یک را نبیند در همه
کور باشد نزد بینا بر همه
هوش مصنوعی: هر کسی که آن حقیقت واحد را نبیند، در نظر بیناها مانند یک انسان نابینا است. یعنی اگر به اصل و حقیقتی پی نبرد، در نادانی باقی میماند و نمیتواند چیزهای دیگر را درست ببیند.
نور روی او به نور او ببین
دیده ای از وی طلب نیکو ببین
هوش مصنوعی: به زیبایی و درخشانی چهرهاش نگاه کن و با دیدهایت فقط خواستههای خوب و مثبت او را ببین.
خوش خیالی نقش بسته در نظر
در خیال او جمالش می نگر
هوش مصنوعی: دلباختگی و خیالپردازی در ذهن او دلیلی است که زیباییاش را میبیند.
یک شرابی نوش کن از جامها
ساقئی را می نگر در جامها
هوش مصنوعی: یک نوشیدنی خوشمزۀ مینوشی و به ساقی نگاه میکنی که در حال سرو کردن آن در جامها است.
عارفان را می رسان از ما سلام
صد سلام از ما به یاران والسلام
هوش مصنوعی: به عارفان بگو که از طرف ما سلام گرم و زیاد برسانند و به دوستان ما نیز سلام برسانند و به دوری کامل بروند.