برگردان به زبان ساده
موجود منقسم به دو قسم است نزد عقل
یا واجب الوجود است یا ممکن الوجود
هوش مصنوعی: موجودات را میتوان به دو دسته تقسیم کرد: یا وجود آنها ضروری است و باید وجود داشته باشند، یا اینکه وجودشان ممکن است و ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند.
ممکن دو قسم گشت یکی جوهر و عرض
جوهر به پنج قسم شد ای ناظم عقود
هوش مصنوعی: ممکن است که یک چیز به دو دسته تقسیم شود: یکی جوهر و دیگری عرض. جوهر نیز به پنج نوع مختلف تقسیم میشود. ای ناظم قراردادها!
جسم و دو اصل او که هیولی و صورت است
پس نفس و عقل این همه را یاد گیر زود
هوش مصنوعی: جسم و دو اصل آن یعنی ماده و شکل، پس روح و عقل را یاد بگیر و به سرعت به آنها توجه کن.
نه قسم گشت جنس عرض این دقیقه را
در حال بحث جوهر عقلی نمینمود
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که در جریان بحث درباره موضوعات عمیق و فکری، این ویژگیهای مادی و محسوس دنیا اهمیت ندارند و تأثیری در فهم یا ارزیابی مسائل عقلانی ندارند. به عبارتی، مقولات دنیوی به این مباحث عمیق آسیب نمیزنند.
پس کم و کیف و این و متی و مضاف و وضع
پس یفعل است و ینفعل ای مالک ودود
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی اصول و قواعد زبان و نحوه شکلگیری جملات در آن اشاره دارد و به نوعی تذکری به مالک وودود است که به این مباحث توجه کند. در واقع، شاعر به اهمیت دقت در جزئیات زبان و تاثیر آن بر معنای بیان تأکید میکند.
اجناس کاینات مقولات عشر شد
نی گشت کم ازین نه بر این دیگری فزود
هوش مصنوعی: اجناس موجود در جهان به ده دسته تقسیم شدهاند و این تقسیمبندی باعث نمیشود که چیزی از تعداد آنها کاسته شود یا بر تعداد آنها افزوده گردد.
