برگردان به زبان ساده
گر نور حسن نبود رو کی چو ماه باشد
ور رنگ و بوی نبود گل چون گیاه باشد
هوش مصنوعی: اگر زیبایی وجود نداشت، آیا کسی میتوانست همچون ماه باشد؟ و اگر رنگ و عطر نداشت، آیا گل میتوانست مانند گیاه باشد؟
اندر زمین چه جویی آنرا که از نکویی
چون آسمانش بر رو خورشید و ماه باشد
هوش مصنوعی: در زمین چه چیزی را جستجو میکنی که مانند آسمانش از خوبیهاست و خورشید و ماه بر روی آن میدرخشند؟
ای دانه وجودت بی مغز جان چو کاهی
گر جان مغز نبود دانه چو کاه باشد
هوش مصنوعی: وجود تو مانند دانهای است که بدون مغز جان خود، مثل کاهی میماند. اگر جان تو بدون مغز باشد، وجودت هم مانند کاه خواهد بود.
صورت بجان معنی آراستست ورنی
در خانهای شطرنج از چوب شاه باشد
هوش مصنوعی: ظاهری زیبا و دلنشین فقط به تنهایی کافی نیست؛ مثل اینکه در بازی شطرنج، اگرچه مهرههای چوبی به زیبایی ساخته شدهاند، اما در نهایت این شاه است که اهمیت بیشتری دارد.
جانرا درین گریبان (دیگر) سریست با تو
کین سر که هست پیدا آنرا کلاه باشد
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که در زندگی هر فرد رازها و جنبههایی وجود دارد که ممکن است از دید دیگران پنهان بماند. هر انسانی دارای ابعاد پنهان و آشکاری است و گاهی اوقات ممکن است آنچه به ظاهر مشخص است، تنها بخشی از واقعیت باشد. در واقع، آنچه که خود را نشان میدهد ممکن است تنها نمایی از حقیقت باشد و بخشهای عمیقتر و ناشناختهتری نیز وجود داشته باشد.
تو معتبر بعشقی ای مشتغل بصورت
وین را ز روی معنی بیتی گواه باشد
هوش مصنوعی: تو در عشق دارای اهمیت و ارزش هستی، و اگر به ظواهر و زیباییهای ظاهری مشغول هستی، باید بدانی که این فقط یک جنبه از واقعیت است که با توجه به معنی عمیقتری میتوان به آن پی برد.
گر نان خور نباشد بر روی خوان گردون
چون پشت دیگ مه را کاسه سیاه باشد
هوش مصنوعی: اگر برای کسی در زندگی چیزی نباشد، مثل اینکه در سفره آسمان نان خورده نشود، پس مانند اینکه در پشت دیگ، دیگران فقط کاسه سیاه و تهی میبینند.
گر کم ز تار مویی از تست با تو باقی
می دان که از تو تا او بسیار راه باشد
هوش مصنوعی: اگر حتی یک تار مو از تو کم باشد، بدان که فاصله زیادی میان تو و او وجود دارد.
سر را بدست خدمت جاروب کوی او کن
تا مر ترا درین ره آن پایگاه باشد
هوش مصنوعی: سر را به خدمت بگیر و در کوی او به جستجوی مقام و منزلت بپرداز تا در این مسیر به ورودی برای رسیدن به آرزوهایت دست یابی.
ای سیف عاشق او آفاق را بسوزد
زآن آتشی که او را در دود آه باشد
هوش مصنوعی: ای عشق، او چنان قدرتی دارد که آسمانها را به آتش میکشد، زیرا این آتش ناشی از اندوه اوست که همچون دود در فضا پخش میشود.
با صد هزار لشکر سلطان نباشد ایمن
زآن صفدری که او را همت سپاه باشد
هوش مصنوعی: هرچند که شخصی با هزاران سرباز و قدرت باشد، اما باز هم از کسی که اراده و همت قوی دارد، نباید غافل بود.