برگردان به زبان ساده
ای سنایی چو شرع دادت بار
دست ازین شاعری و شعر بدار
هوش مصنوعی: ای سنایی، وقتی که دین به تو مسئولیت داد، از شاعری دست بکش و دیگر شعر نگو.
شرع دیدی ز شعر دل بگسل
که گدایی نگارد اندر دل
هوش مصنوعی: از قوانین شرع و دین رها شو، زیرا عشق حقیقی در دل مینشیند و آن را با نیازمندی عاطفی پر میکند.
شعر بر حسب طبع و جان سرهئیست
چون به سنّت رسیده مسخرهئیست
هوش مصنوعی: شعر باید به طبیعت و روح شاعر وابسته باشد و وقتی که به سنتها و قواعد rigid از پیش تعیین شده پایبند باشد، به یک کار بیارزش و خندهدار تبدیل میشود.
شعرت اوّل که شاه تن باشد
نور صبح دروغزن باشد
هوش مصنوعی: شعر اول او مانند صبح است که نورش واقعی نیست و دروغ میگوید.
چون مرا پیر عقل بپذیرفت
کردگارم به فضل بپذیرفت
هوش مصنوعی: وقتی که عقل پیر و حکیم من مرا پذیرفت، خداوند نیز به لطف و فضل خود مرا قبول کرد.
مدد ناحفاظ و خس بُوَد اوی
غلط مؤذن و عسس بُوَد اوی
هوش مصنوعی: کمک او برای انسانهای نادان و دور از حقیقت است و او کسی است که صدای مؤذن و نگهبان را تحریف میکند.
سخن شاعران همه غمز است
نکتهٔ انبیا همه رمز است
هوش مصنوعی: سخن شاعران همه حاکی از درد و غم است، و نکات و پیامهای انبیا همیشه به شکل رمز و راز بیان شدهاند.
آن بدین غمز خواجگی جوید
وین بدین رمز راه دین پوید
هوش مصنوعی: یکی از آنها به دنبال جلب توجه و محبت مردم است و دیگری به دنبال درک و فهم عمیق از معنای زندگی و راه دین میگردد.
شرع چون صبح صادق آمد راست
که فزون شد به نور و هیچ نکاست
هوش مصنوعی: وقتی که دین و قوانین الهی مانند صبح روشن و واضح میآید، نور و روشنیاش افزایش مییابد و هرگز از قوت و اثرش کاسته نمیشود.
دردمندی به گرد عیسی گرد
داروی رهنشین چه خواهی کرد
هوش مصنوعی: اگر کسی دردی داشته باشد، به دور عیسی (که نماد شفاست) بچرخد و برای بهبود خود به داروهای دیگر توجه نکند، چه راهی برای درمانش باقی میماند؟
هرکجا شرع انبیا باشد
شعر اندوه بر کیا باشد
هوش مصنوعی: هرجایی که قوانین پیامبران برقرار باشد، شعرهای غمانگیز و پر از اندوه در مورد اشخاص خاصی خواهد بود.
حکما طبع آسمان دانند
انبیا روح این و آن خوانند
هوش مصنوعی: دانشمندان آسمانی، پیامبران را روح و جان این و آن میدانند.
آنکه سیروزه راه ماه بُوَد
شرع را زان فلک چه جاه بُوَد
هوش مصنوعی: کسی که در مدت سی روز، راه رسیدن به حقیقت و روشنایی را میداند، از جایگاهی بلند برخوردار است و میتواند بر قوانین و اصول دینی مسلط شود.
اینک اقلیم بیم و امیدست
خود یکی روزه راه خورشیدست
هوش مصنوعی: اکنون زمان اضطراب و آرزوست، چرا که روزی روشن در پیش است که همچون مسیر خورشید میباشد.
گر زیم بعد از این نگویم من
در جهان بیش و کم به نظم سخن
هوش مصنوعی: اگر بعد از این زندگی کنم، دیگر در دنیا چیزی را نه کم میگویم و نه زیاد، بلکه فقط به بیان نظم سخن میپردازم.
نا تمامی عقل بودستم
خویشتن را بیازمودستم
هوش مصنوعی: من در جستجوی شناخت و درک خویش بودم و در این مسیر عقل و دانش خود را به چالش کشیدم.
ای کسانیکه اهل غزنینید
بر سرِ خاک چون که بنشنید
هوش مصنوعی: ای کسانی که اهل غزنین هستید، وقتی بر خاک نشستهاید، به یاد داشته باشید.
هرزه و بیهُده مپردازید
نفط در خرمنم میندازید
هوش مصنوعی: به بیهوده و بیهدف تلاش نکنید، چون فقط زحمت خود را هدر میدهید و هیچ فایدهای نخواهد داشت.
ظاهر آنچه گفتههای منست
وصف نقش خط خدای منست
هوش مصنوعی: ظاهر آنچه من گفتهام، توصیف خط خداوند من است.
تو مخوانش غزل که توحیدست
باطنش وحی و حمد و تمجیدست
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که غزل را نمیتوان فقط برای زیبایی خواند، زیرا در عمق آن پیامی از یکتاپرستی نهفته است که به وحی و ستایش خداوند مربوط میشود. به عبارت دیگر، غزل تنها یک شعر شاعرانه نیست، بلکه معانی عمیق و معنوی دارد.
گر توانید گه گهم به دعا
یاد دارید مهتر و برنا
هوش مصنوعی: اگر میتوانید، هر از گاهی دعا کنید و به بزرگتر و کوچکتر خود یادآوری کنید.
که بیامرزش ای خدای خبیر
عذر تقصیرها ازو بپذیر
هوش مصنوعی: ای خداوند دانا، از تو میخواهم که خطاها و تقصیرهای او را ببخشی و او را مورد رحمت قرار دهی.
