برگردان به زبان ساده
آنکه در بند مال و اسبابند
همه غرقه میان گردابند
هوش مصنوعی: کسانی که به دارایی و وسایل دنیوی وابستهاند، در واقع در حال غرق شدن در مشکلات و سختیها هستند.
وان کسان کز برونِ در ماندند
دان که در دست خویش درماندند
هوش مصنوعی: آنانی که در بیرون در میمانند، بدانند که در پرتو تلاشهای خود گرفتار شدهاند.
عامه دل در هوای جان بستند
زانکه از دست جهل سرمستند
هوش مصنوعی: مردم به دنبال روح و جان خود شتافتند چون از ناآگاهی و جهل غرق در شادی و مستی بودند.
خاصه در عالم معاینهاند
همچو سیماب و روی آینهاند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در دنیا، افرادی که در حال حاضر چیزها را به وضوح میبینند و درک میکنند، مانند جیوه و رویه آینه هستند. یعنی آنها با شدت و وضوحی خاص، حقیقت و واقعیت را به تصویر میکشند.
همه دست نهال کن دارند
همه مرغِ قفسشکن دارند
هوش مصنوعی: همه به نوعی به شکستن قید و بندها و آزادی خواهی تمایل دارند و در تلاش برای رهایی از محدودیتها هستند.
از پی ملک دین نه از پی ملک
روی زردان دل سپید چو کلک
هوش مصنوعی: به دنبال قدرت معنوی و رهبری دینی هستم، نه به دنبال جلال و زیبایی ظاهری. مانند دلی که شفاف و پاک است و به جای ظواهر، بر روی باطن تأکید دارد.
پُرنیازان بینیازانند
راستبازان پاکبازانند
هوش مصنوعی: افراد نیازمند در واقع بینیازند و کسانی که راستگو و پاکدامن هستند، به حقیقت در مقام بلندی قرار دارند.
قدشان بیش امر بالیده
کشف را زیر کفش مالیده
هوش مصنوعی: قدشان از عیش و نوش و غرور به حدی رسیده که بر سر و روی حقیقت پا میگذارند و آن را زیر پا میمالند.
جامهشان از پی ریاضت پوست
همچو طبع لئیم خواری دوست
هوش مصنوعی: لباسهای آنان به خاطر تمرین و زحمت به مانند پوست شده است، در حالی که خوی و سرشت پست و ذلیل دوست را نشان میدهد.
سرشان از برای دار بلند
نردبان پایهٔ حصار بلند
هوش مصنوعی: سرهای آنها به خاطر داشتی بلند، مانند نردبانی است که به پایههای بلند یک حصار میرسد.
همه با عندلیب دل خویشند
همه سیمرغ خانهٔ خویشند
هوش مصنوعی: همه افراد در دل خود به دنبال عشق و زیبایی هستند و مانند سیمرغ، هر کدام به نوعی در جستجوی کمال و سعادت در زندگی خود میباشند.
همه را در جهان نه روح و نه جسم
در گرفته چو کودکان از بسم
هوش مصنوعی: در این دنیا، نه روحی وجود دارد و نه جسمی، همه به شکلی مانند کودکان در آغاز زندگی هستند.
اسم خوانده به فعل آمده باز
همه خاموش و صید جوی چو باز
هوش مصنوعی: نامی که بر زبان میآید، همچون پرندهای در شکارچیگری، همه را ساکت کرده و در جستجوی خود به پیش میرود.
زهره از بهر قوّت حالت
کرده پر زهر و گفته ما را لت
هوش مصنوعی: زهره به خاطر قدرتی که دارد، خود را پر از زهر کرده و به ما گفته است که به حالت ما لطمه نزند.
زهرِ قهر از میان جان دارند
شکّر شُکر بر زبان دارند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که برخی افراد با وجود کینه و دلخوری در دل خود، ظاهر خوشرو و مهربانی دارند و سخنان شیرینی بر زبان میآورند.
گرد کوی ملامتی روبند
حلقهٔ جان دولتی کوبند
هوش مصنوعی: به کوچهی ملامت و سرزنش برو، جایی که عشق و زندگی به شکلی عمیقتر و واقعیتر از هر چیز دیگر در انتظار است.
از پی ضیف آسمان جلال
همه شب رو بسان طیف خیال
هوش مصنوعی: در پی جلال آسمانی، هر شب مانند سایهای از خیال به سوی آن میروم.
عاشق مرگ هریک از پی برگ
خویشتن را کشیده زیشان مرگ
هوش مصنوعی: عاشق مرگ هریک از این افراد، به خاطر این است که خود را از آنها جدا کرده و به دنبال دنبال کردن سرنوشت خویش هستند.