برگردان به زبان ساده
در جهانی چه بایدت بودن
که به پنگان توانش پیمودن
هوش مصنوعی: در این دنیا چه فایدهای دارد که وجود داشته باشی اگر نتوانی راهی برای عبور از سختیها پیدا کنی؟
چیست دنیا سرای آفت و شر
چون کلیدان زاولی به دو در
هوش مصنوعی: دنیا مکانی است پر از مشکلات و ناراحتیها، مانند دو در که به سمت سختیها و چالشها باز میشوند.
هست چون مار گَرزه دولت دهر
نرم و رنگین و از درون پر زهر
هوش مصنوعی: دولت و خوشیهای دنیا مانند ماری است که ظاهری زیبا و نرم دارد، اما در باطن پر از زهر و خطر است.
طفل چون زهر مار کم داند
نقش او را تتی تتی خواند
هوش مصنوعی: کودک نمیداند که زهر مار چه عواقبی دارد، به همین دلیل به سادگی آن را میپسندد و آن را زیبا میبیند.
همه اندرز من به تو این است
که تو طفلی و خانه رنگین است
هوش مصنوعی: تمام توصیه من به تو این است که تو هنوز کودک هستی و دنیای تو پر از رنگ و جذابیت است.
در غرورش توانگر و درویش
شاد همچون خیال گنج اندیش
هوش مصنوعی: در این بیت، به این نکته اشاره شده که فردی با غرور و وقار، هم به ثروتمندان و هم به فقیران خوشحال و با خیال خوشی مانند خیال داشتن گنج، زندگی میکند. این نشان میدهد که او در هر شرایطی خوشبختی و آرامش را حس میکند.
تو که در بند او گرفتاری
میکش از بهر او چنین خواری
هوش مصنوعی: تو که در نزد او گرفتار شدی، برای او اینقدر ذلیل و خوار نباش.
تو به امیّد فخر و روزبهی
از همه ناکسان دهر کِهی
هوش مصنوعی: تو به امید فخر و بزرگی به زندگی خود ادامه میدهی، در حالی که از همه مردم ناامید و بیارزش این زمان برتری داری.
نیست با وی وفا و معنی یار
دیده و آزمودهای بسیار
هوش مصنوعی: با او وفا و معنای دوست داشتن وجود ندارد و شخصی را که بسیار دیدهام و آزمایش کردهام، به خوبی نشناختهام.
جهل خس را پیامبری ندهد
آز کس را توانگری ندهد
هوش مصنوعی: نادانی نمیتواند به کسی مقام و عزتی ببخشد و همچنین به هیچکس ثروت و توانگری نخواهد داد.
آز چون آتشست و تن چو حطب
ز آتش و نی موافقت مطلب
هوش مصنوعی: آزمایش و آزردگی همچون آتش است و جسم انسان مانند هیزم در کنار آتش میماند، بنابراین برای سازگاری و همراستایی باید به دقت و درستی عمل کرد.
آز چون آتش است تن هیزم
آب و آتش به هم چه آمیزم
هوش مصنوعی: آز و طمع مانند آتش هستند و انسان در این حالت مانند هیزم است. وقتی که آتش و آب با هم ترکیب میشوند، نتیجهای خوب به دست نمیآید.
آز بسیار خوار و مستحلست
پادشا صورت و گدای دلست
هوش مصنوعی: آزمایش و امتحان کردن در زندگی به انسان پادشاهی میدهد؛ زیرا هرچند ظاهری فقیر و ساده داشته باشد، اما در دل و باطنش ثروتی از دانایی و تجربه نهفته است.
چون سرابیست آز تشنه فریب
همچو سیلیست آز رخ بنشیب
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده است که برخی چیزها که به نظر میرسند میتوانند ما را خوشحال کنند یا به خواستههایمان برسانند، در حقیقت فریبنده بوده و در واقعیت هیچگاه نمیتوانند به ما آرامش یا خوشبختی واقعی بدهند. همانند سراب که تشنه را فریب میدهد و یا سیلی که به آرامی مینشیند، اما در واقع به دنبال آن آرامش حقیقی نیست.
خوردنش را چو کرد تشنه بسیچ
چون بدو در رسد نباشد هیچ
هوش مصنوعی: وقتی کسی به شدت تشنه است و به آب میرسد، دیگر هیچ چیز نمیتواند او را از نوشیدن بازدارد.
هست چون معدهٔ معاویه آز
که به خاک از تو دست دارد باز
هوش مصنوعی: معدهٔ معاویه، بهنوعی مانند آزمایشگاه یا مرکزی است که در آن، بخشی از خاک و زمین را نیز در اختیار دارد. در اینجا، وجود معده به معنای نیاز و مصرف است و اشاره به آن دارد که اشیاء و چیزهایی که به دست آمدهاند، در نهایت به خاک و زمین بازمیگردند. این تعبیر به نوعی به ناپایداری و زودگذر بودن زندگی و نعمتها اشاره دارد.
آتشی را که دیو جنباند
ایزدش جز به خاک ننشاند
هوش مصنوعی: آتشهایی که شیطان به راه میاندازد، خداوند آن را جز با خاک خاموش نمیکند.
