برگردان به زبان ساده
بود در شهر بلخ بقّالی
بیکران داشت در دکان مالی
هوش مصنوعی: در شهر بلخ، بقالی وجود داشت که محصولاتی فراوان و بیپایان در مغازهاش داشت.
ز اهل حرفت فراشته گردن
چابک اندر معاملت کردن
هوش مصنوعی: افراد باتجربه و حرفهای در کار خود، با دقت و سرعت عمل میکنند و به راحتی میتوانند در موقعیتهای مختلف تصمیمات مناسبی بگیرند.
هم شکر داشت هم گِل خوردن
عسل و خردل و خلّ اندر دَن
هوش مصنوعی: این جمله به توصیف تضادها و ترکیبهای مختلف در زندگی اشاره دارد. مانند این که در یک جا هم میتوان لذت شیرین شکر را چشید و هم در همانجا گِل را تجربه کرد. در واقع، اشاره به وجود عناصر متضاد مثل عسل و خردل دارد که هر دو خاصیتهای متفاوتی دارند و نشان میدهد که زندگی پر از ترکیبهای گوناگون و تضادهاست.
ابلهی رفت تا شکر بخرد
چونکه بخرید سوی خانه بَرَد
هوش مصنوعی: یک آدم نادان به فروشگاه شکر رفت و بعد از خرید، به سمت خانهاش حرکت کرد.
مرد بقّال را بداد درم
گفت شکر مرا بده به کرم
هوش مصنوعی: مردی به بقال پولی داد و از او خواست که به خاطر سخاوتش، شکر به او بدهد.
برد بقّال دست زی میزان
تا دهد شکّر و برد فرمان
هوش مصنوعی: برو به بقالی و دستت را در میزان بگذار تا برایت شکر بدهد و بر اساس دستور تو عمل کند.
در ترازو ندید صدگان سنگ
گشت دلتنگ از آن و کرد آهنگ
هوش مصنوعی: در ترازو، صد عدد سنگ را ندید و از این موضوع نگران و دلتنگ شد و آهنگی را آغاز کرد.
مرد بقال در ترازوی خویش
سنگ صدگان نهاد از کم و بیش
هوش مصنوعی: مرد بقال برای سنجش کالاهایش از سنگهای مخصوصی در ترازوی خود استفاده میکند تا وزن دقیق را بسنجد و از اشتباهات احتمالی جلوگیری کند.
کرد از گل ترازو را پاسنگ
تا شکر بدهدش مقابل سنگ
هوش مصنوعی: بر اثر گل، ترازو به سنگ تبدیل شده است تا بتواند شکر را در برابر سنگ وزن کند.
مرد ابله مگر که گِل خوردی
تن و جان را فدای گِل کردی
هوش مصنوعی: مرد نادان چگونه میتواند خود را به نوعی قربانی کند که فقط به خاطر گلی که بر تنش نشسته، جان و وجودش را فدای آن کند؟
از ترازو گِلک همی دزدید
مرد بقّال نرم میخندید
هوش مصنوعی: مردی از فروشنده، به آرامی و به طرز زیرکانهای مقداری از مواد را به طور مخفیانه برداشت کرده و در این حال با لبخندی ملایم به قضیه نگاه میکند.
گفت مسکین خبر نمیدارد
کین زیانست و سود پندارد
هوش مصنوعی: او گفت که انسان بیخبر، نمیداند که این کار برایش زیانآور است و آن را به اشتباه سود میپندارد.
هرچه گل کم کند همی زین سر
شکرش کم شود سری دیگر
هوش مصنوعی: هر چه گل کم شود، از طرف دیگر، شیرینیاش نیز کمتر میشود.
مردمان جهان همه زین سان
گشته از بهر سود جفت زیان
هوش مصنوعی: مردم دنیا به گونهای شدهاند که تنها به فکر سود خود هستند و از این رو، به دیگران آسیب میزنند.
خویشتن را به باد بر داده
آن جهان را بدین جهان داده
هوش مصنوعی: انسان خود را به دنیای دیگری سپرده و در نتیجه، زندگی در این دنیا را به آن جهان واگذار کرده است.
