برگردان به زبان ساده
جانت را دوزخ آشیانه مکن
خاطرت را محالْ خانه مکن
هوش مصنوعی: جانت را در دوزخ نگذار و فکر بدی را در ذهنت جا نده.
گرد بیهوده و محال مگرد
بر در خانهٔ خیال مگرد
هوش مصنوعی: دور و بیمورد نگرد و در دام خیال خود نمان.
از خیال محال دست بدار
تا بدان بارگه بیابی بار
هوش مصنوعی: از آرزوها و خیالهای غیرممکن دور شو تا به مقصد و خواستههای واقعی خود دسترسی پیدا کنی.
اندرین بحر بیکرانه چو غوک
دست و پایی بزن چه دانم بوک
هوش مصنوعی: در این دریا و بیکرانگی زندگی، همانند یک قورباغه که تلاش میکند، کوشش کن و با تلاشهات خودت را نشان بده. من نمیدانم چه خواهد شد.
کان سرای بقا برای تو است
وین سرای فنا نه جای تو است
هوش مصنوعی: بهشتی که همیشه باقی است، مناسب توست و این دنیای فانی، جایی برای تو نیست.
آن سرای بقا تراست مُعد
یوم بگذار و جان کن از پی غَد
هوش مصنوعی: آن خانهی جاودانی از آن توست، روزی را برای رفتن آماده کن و برای رسیدن به آن، تلاش کن.
در جهان زشت و نیکو و چپ و راست
ناخلف زادگان آدم راست
هوش مصنوعی: در این دنیا که هم زشتی وجود دارد و هم زیبایی، و در هر دو طرف راست و چپ، فرزندان نادرستی از آدم به دنیا آمدهاند.
پایه بسیار سوی بام بلند
تو به یک پایه چون شوی خرسند
هوش مصنوعی: اگر پایههای زیادی به بام بلند تو وابسته باشد، فقط با یک پایه هم میتوانی خوشحال باشی.
پایهٔ اول اندرو حلم است
کو به تحقیق خواجهٔ علم است
هوش مصنوعی: نخستین رکن اندیشه و حلم، بر اساس دانش و تحقیق، به پژوهشگران و اهل علم مربوط میشود.
جمع کردی بر اوّلین پایه
خرد و جان و صورت و مایه
هوش مصنوعی: تو در آغاز زندگی، عقل و روح و سرشت و ویژگیهای خود را جمع کردهای.
تو حقیقت بدان که در عالم
از برای نتیجهٔ آدم
هوش مصنوعی: بدان که در این جهان، هدف و نتیجهای برای وجود انسان وجود دارد.
نیست از بهر آسمان ازل
نردبان پایه به ز علم و عمل
هوش مصنوعی: برای رسیدن به آسمان و معانی بلند، علم و عمل از هر نردبانی بهتر و مهمتر است.
بهر بالا و شیب منزل را
حکمت جان قوی کند دل را
هوش مصنوعی: به خاطر برتری و سختیهای زندگی، حکمت به روح قوت میبخشد و دلی شجاع و قوی میسازد.
اندرین راه اگرچه آن نکنی
دست و پایی بزن زیان نکنی
هوش مصنوعی: در این مسیر اگر هم تلاشی نکنی، فقط با کمی تلاش و فعالیت ممکن است به نتیجه نرسدی، اما هیچ ضرری نخواهی کرد.
هرکه او تخم کاهلی دارد
کاهلی کافریش بار آرد
هوش مصنوعی: هر کس که به بیتحرکی و تنبلی عادت کند، این تنبلی باعث میشود که او به مشکلات و سختیهای بیشتری دچار شود.
هرکه با جهل و کاهلی پیوست
پایش از جای رفت و کار از دست
هوش مصنوعی: هر کس که با نادانی و بیتوجهی همراه شود، از جای خود حرکت کرده و کارها از دستش خارج میشود.
بتر از کاهلی ندانم چیز
کاهلی کرد رستمان را حیز
هوش مصنوعی: بدتر از تنبلی و کسالت چیزی نمیشناسم؛ چرا که تنبلی باعث نابودی و فساد تلاشهای ما میشود.
از پی کارت آفریدستند
جامهٔ خلقتت بریدستند
هوش مصنوعی: برای شما لباس وجودتان را با دقت و هنر خلق کردهاند و برای این کار زحمت کشیدهاند.
تو به خلقان چرا شوی قانع
چون نگردی بدان حلل طامع
هوش مصنوعی: چرا به دیگران راضی میشوی وقتی که خودت به آنچه میخواهی دسترسی نداری؟
دو دو عالم یکی کند صادق
سه سه منزل یکی کند عاشق
هوش مصنوعی: شخص صادق میتواند دو دنیای مختلف را به هم متصل کند و فرد عاشق نیز میتواند سه مرحله یا مقام را به یکدیگر پیوند دهد.
ملک و ملک از کجا به دست آری
چون مهی شست روز بیکاری
هوش مصنوعی: شما چگونه میتوانید قدرت و سلطنت بهدست آورید در حالی که همچون ماهی در روز بیکاری در حال شستوشو هستید؟
روز بیکاری و شب آسانی
نرسی بر سریر ساسانی
هوش مصنوعی: در روزهای بیکاری و شبهای راحتی، به تخت سلطنت ساسانی نخواهی رسید.
تاج و تخت ملوک بینم میغ
دستهٔ گرز دان و قبضهٔ تیغ
هوش مصنوعی: سرو سامان پادشاهان بیارزش و بیمحتواست، مانند دستهٔ گرزی که فاقد قدرت و مؤثر بودن و دستهٔ شمشیری است که به تنهایی چیزی را نشان نمیدهد.
از پی سیم و طعمهٔ گردون
پیش مشتی خسیس ناکس دون
هوش مصنوعی: برای دستیابی به ثروت و دنیاطلبی، به دنبال افرادی نروید که بیارزش و کممایهاند.
کیسهٔ پر مدوز و پرده مدر
کاسه را بر ملیس و عشوه مخر
هوش مصنوعی: کیسهای پر از جواهرات و پردهای زیبا را در کناری بگذار و به زیبایی و زناشویی فکر نکن.
علم داری به حلم باش چو کوه
مشو از نائبات دهر ستوه
هوش مصنوعی: دانش خود را با بردباری همراه کن، مانند کوه باش و در برابر سختیها و مشکلات زندگی تسلیم نشو.
علم بیحلم شمع بینور است
هردو باهم چو شهد زنبور است
هوش مصنوعی: دانش بدون صبر و برداشت درست ارزشی ندارد، مانند شمعی است که نوری ندارد. اما وقتی علم و صبر باهم باشند، نتیجهای شیرین و مفید مانند عسل میدهند.
شهد بیموم رمز احرار است
موم بیشهد بابت نار است
هوش مصنوعی: عسل بدون موم نشانهی آزادگی و رهایی است، در حالی که موم بدون عسل فقط برای آتش سوزاندن و سوختن استفاده میشود.
برگذر زین سرای کون و فساد
ببر از مبدأ و برو به معاد
هوش مصنوعی: از این دنیا و گرفتاریهای آن عبور کن و از منبع اصلی عبور کن و به سرنوشت نهایی خود برو.
کاندرین خاک تودهٔ بیآب
آتش باد پیکر است سراب
هوش مصنوعی: در این خاک، تودهای از بیآب وجود دارد که آتش و باد در آن نهفته است و این، مانند سرابی میباشد.
