برگردان به زبان ساده
کور را گوهری نمود کسی
زین هوس پیشه مرد بوالهوسی
هوش مصنوعی: کسی که به دنیای ظاهری و لذتهای زودگذر علاقهمند است، به آسانی نمیتواند به ارزشهای واقعی پی ببرد و در پی کسب چیزهای ارزشمند، دچار خطا و اشتباه میشود. به عبارت دیگر، افرادی که تنها به تمایلات و خواستههای سطحی توجه دارند، در درک زیباییهای عمیقتر ناتواناند.
که ازین مُهره چند میخواهی
گفت یک گرده و دو تا ماهی
هوش مصنوعی: چند تا از این مهرهها را میخواهی؟ یکی و دو تا ماهی کافی است.
نشناسد کسی چه داری خشم
لعل و گوهر مگر به گوهر چشم
هوش مصنوعی: هیچکس به ارزش و زیبایی خشم و خویشتنداری تو پی نمیبرد، مگر آنکه به عمق نگاهت نگاهی بیندازد.
پس چو این گوهر نداد خدای
این گهر را ببر تو ژاژ مخای
هوش مصنوعی: پس اگر خداوند به تو این گوهر را عطا نکرده، تو هم در موردش حرفی نزن و مزاحم نشو.
گرنخواهی که بر تو خندد خر
نزد گوهرشناس بر گوهر
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی کسی به تو بخندد، باید در میان افراد آگاه و باخبر از ارزشهای واقعی قرار بگیری.
دست گوهرشناس به داند
چون کف پای بر صدف راند
هوش مصنوعی: کسی که در درک ارزشها و زیباییها مهارت دارد، میتواند به راحتی و با دقت به تشخیص آنها بپردازد، مانند کسی که با پا بر روی صدفها میگذرد و متوجه ارزش آنها میشود.
نیک دانی که در فضای ازل
دستِ صُنع خدای عزّوجل
هوش مصنوعی: خوب میدانی که در زمان آغازین، اراده و خلق خداوند بزرگ وجود داشته است.
گر نبشت ابجدی ز دفتر خویش
نتواند کزو کشد سرِ خویش
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند در نوشتههای خود چیزی بیافریند، نمیتواند از خود نیز حیات و هویتی داشته باشد.
کرده امر خدای در هر فن
قوّتی را به فعلی آبستن
هوش مصنوعی: در هر زمینهای، خداوند به هر قدرتی، فعلی را میبخشد که در انتظار وقوع است.
تا چو راه مشیمه بگشایند
زآنچه کشتند حاملان زایند
هوش مصنوعی: تا زمانی که درختان میوه دهند و محصولاتی را که برداشت کردهاند به بار بنشانند.
آنکه او را عدم برد فرمان
کی وجود آرد اندرو عصیان
هوش مصنوعی: آن کسی که وجودش را عدم از بین میبرد، چگونه میتواند وجودی داشته باشد که بر او طغیان کند؟
کرده یک امر جمله را بیدار
همگان آمدند در پرگار
هوش مصنوعی: همه چیز در حال حاضر تحت تأثیر یک پیام یا اتفاق قرار گرفته و همه افراد به حرکت واداشته شدهاند.
هرچه استاد برنبشت و براند
طفل در مکتب آن تواند خواند
هوش مصنوعی: هر آنچه استاد در کلاس به یاد یاد دهد، کودک هم قادر است آن را یاد بگیرد و بخواند.
عقل شد خامه، نفس شد دفتر
مایه صورتپذیر و جسم صوَر
هوش مصنوعی: عقل مانند قلمی است که نوشتهها را به وجود میآورد و نفس همانند دفتری است که میتواند این نوشتهها را ثبت کند. در واقع، عقل و نفس به تولید و شکلگیری موجودات و مظاهر مادی کمک میکنند.
عشق را گفت جز زمن مهراس
عقل را گفت خویشتن بشناس
هوش مصنوعی: عشق به تو میگوید که از من نترس و عقل به تو میگوید که خودت را بشناس و به آگاهی درونیات توجه کن.
عقل دایم رعیّت عشق است
جان سپاری حمیّت عشق است
هوش مصنوعی: عقل همیشه در خدمت عشق است و فدای عشق شدن نشاندهندهی غیرت و تعهد به آن است.
عشق را گفت پادشایی کن
طبع را گفت کدخدایی کن
هوش مصنوعی: عشق به شما میگوید که مانند یک پادشاه رفتار کنی و احساساتت را با قدرت و شکوه بروز دهی، در حالی که طبع و شخصیت شما باید مثل یک کدخدا باشد؛ یعنی با مهربانی و درایتی، به دیگران رسیدگی کنی و برای آنها ارزش قائل شوی.
از عنا طعنه ساز ارکان را
پس به کف کن تو آب حیوان را
هوش مصنوعی: از جنبههای منفی و آسیبهای زندگی عبور کن و در عوض، به دنبال منشأ حیات و شادابی باش.
تا چو زو نطق مایهای سازد
در ره روح قدس در بازد
هوش مصنوعی: وقتی او (شخصی) شروع به صحبت و کلام کند، باید طوری باشد که در مسیر روح مقدس را باز کند.
روح قدسی به نفس باز شود
نفس چون عقل پاکباز شود
هوش مصنوعی: وقتی که روح الهی به انسان الهام شود، نفس او مانند عقل پاک و آزاد میگردد.
همچنین از بدایت ارکان
روش اوست تا نهایت جان
هوش مصنوعی: روش او از آغاز تا پایان زندگیاش به گونهای است که نشاندهندهی اصول و پایههای بنیادین اوست.
همه زی اوست بازگشت دهور
در نُبی خواندهای تصیرالامور
هوش مصنوعی: همه چیز از اوست و بازگشت زمان به سوی اوست، که در قرآن به صورت «تسییل الامور» ذکر شده است.
آنکه مختار زیر پردهٔ اوست
وآنکه مجبور بند کردهٔ اوست
هوش مصنوعی: کسی که در پس پرده قدرت او مختار و آزاد است و کسی که در تحت بند و زنجیر او ناچار و مجبور به عمل است.
همه از امر اوست زیر و زبر
غافلند آدمی ز خیر و ز شر
هوش مصنوعی: همه چیز تحت فرمان اوست، اما مردم در نیکی و بدی غافلند.
هرچه بودست و هرچه خواهد بود
آن توانند کرد کو فرمود
هوش مصنوعی: هر آنچه که بوده و هر آنچه که ممکن است به وقوع بپیوندد، تنها تحت فرمان کسی است که قدرت آن را دارد.
داند آنکس که خردهدان باشد
هرچه او کرد خیرت آن باشد
هوش مصنوعی: کسی که اندکی آگاه است، میداند که هر چیزی که او انجام میدهد، در نهایت به نفع تو خواهد بود.
نام نیکو و زشت از من و تست
کار ایزد نکو بود بدرست
هوش مصنوعی: نام خوب و بد به من و تو مربوط میشود، اما در حقیقت، کار خداوند نیکو است و این کاملاً درست است.
هست عالِم خدای عزّوجل
که ترا چیست پایگاه و محل
هوش مصنوعی: خدای بزرگ جهانیان دانای مطلقی است که جایگاه و مقام تو را به خوبی میداند.
نیک داند خدای سرّ دلت
زانکه اول خود او سرشت گلت
هوش مصنوعی: خداوند به خوبی میداند که در دل تو چه میگذرد، چون که خودش ابتدا روح و وجود تو را آفریده است.
کی شود عقل تو بدو مُدرک
چه نماید ترا به جز بد و شک
هوش مصنوعی: عقل تو چگونه میتواند به درک او برسد؟ چه چیز جز بدی و تردید میتواند برای تو به ارمغان آورد؟
هرچه ز ایزد بود همه نیکوست
هرچه از تست سر به سر آهوست
هوش مصنوعی: هر چیزی که از طرف خداوند باشد، خوب و پسندیده است؛ اما هر آنچه که از خودت باشد، تماماً بیارزش و ناپسند است.