برگردان به زبان ساده
آن یکی رجل گفته آن یک ید
بیهده گفتهها ببرده ز حد
هوش مصنوعی: یکی از افراد بزرگ گفته است که فرد دیگری با گفتارهای خود، سخنانش را از حدود و مرزها فراتر برده است.
وآن دگر اصبعین و نقل و نزول
گفته و آمده به راه حلول
هوش مصنوعی: او اشاره میکند که دو چیز وجود دارد که به توضیح و بیان میآید؛ یکی از آنها در مورد راههایی است که وجود دارد و دیگری در مورد چگونگی آمدن و رفتن در این مسیرها.
وان دگر استواء عرش و سریر
کرده در علم خویشتن تقدیر
هوش مصنوعی: و دیگر اینکه، او (خداوند) عرش و تخت را در علم خود به توازن و تعادل قرار داده است.
یکی از جهل گفته قعد و جلس
بسته بر گردن از خیال جرس
هوش مصنوعی: کسی که از نادانی خود را کنار گذاشته و بر افکار و خیالاتش مسلط نشده، مانند کسی است که به زنجیر جهل خود بسته شده است و نمیتواند به آزادی برسد.
وجه گفته یکی دگر قدمین
کس نگفته ورا که مطلب این
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که نکتهای که در اینجا مطرح شده، در واقع به کسی اشاره میکند که دیگران دربارهاش چیزی نگفتهاند و آن نکته، همان منظور اصلی یا هدف است. در واقع، شاعر میخواهد بگوید که گاهی اوقات مسائل مهمی وجود دارند که حتی به آنها توجه نمیشود.
زین همه گفته قال و قیل آمد
حال کوران و حال پیل آمد
هوش مصنوعی: از بین تمام گفتهها و حرف و حدیثها، سرانجام وضعیت نابینایان و وضعیت فیل به تصویر کشیده شد.
جل ذکره منزه از چه و چون
انبیا را شده جگرها خون
هوش مصنوعی: ذکر خداوند با سرافرازی و پاکی توصیف شده است و در حالی که انبیا به دلیل درد و رنجهایشان، قلبها را به درد میآورند.
عقل را زین حدیث پی کردند
علما را علوم طی کردند
هوش مصنوعی: عقل از این سخن بهرهمند شد و دانشمندان به علم و معرفت رسیدند.
همه بر عجز خود شدند مقرّ
وای آنکو به جهل گشت مُصرّ
هوش مصنوعی: همه به ضعف و ناتوانی خود پی بردند، اما کسی که به نادانی خود اصرار میورزد، در واقع در جهالت خود مانده است.
متشابه بخوان در او ماویز
وز خیالات بیهده بگریز
هوش مصنوعی: در او الفاظ مشابه را بخوان و از خیالهای بیهوده دوری کن.
آنچه نص است جمله آمنا
وآنچه اخبار نیز سلمنا
هوش مصنوعی: هر آنچه که به طور قطعی و روشن به ما رسیده، ما به آن ایمان داریم و هر آنچه که از طریق اخبار به ما منتقل شده، ما آن را پذیرفتهایم.