شمارهٔ ۳۱۰

ای جان و جانان من، از لبانت بنده‌نوازی و مهرورزی را بیاموز زیرا تو تنها چیزی که آموخته‌ای پرده‌دری و رسواسازی و بی‌آبرو کردن بوده و این‌ها را زلفان تو به تو آموخته‌اند ( زیرا زلف از زیر پوشش سر مانند حجاب و کلاه و غیره بیرون می‌زند و خویش را آشکار می‌سازد)

هوش مصنوعی: آیا تو مذهب و راهی نداری که به کمک کسی بیایی که در مشکلات و سختی‌ها گرفتار شده است؟

ما در عشق تو شکیبایی پیشه کردیم زیرا هر شکاری که در دام می افتد از تقلای زیاد گرفتارتر میشود و بند بر او سخت تر می‌گردد تا او را خفه کند

هوش مصنوعی: اکنون که خوشنودی تو با اندوهت همراه است، اندوهت برای ما مانند شهد شیرین است که آن را می‌چشیم.

هوش مصنوعی: به خاطر ترس از یک بار آسیب، دیگر طاقت ندارم، زیرا که از شیرینی زندگی چیزی باقی نمانده است.

ما مانند غریبان از سر کوی تو رفتیم و آن همه ناز و کرشمه‌ی تو را برای خودت گذاشتیم 

هوش مصنوعی: ما به یاد تو به سمت خانه رفتیم و خاک سر کوی تو را برای استفاده به عنوان سرمه با خود بردیم.

هوش مصنوعی: دل ما به شدت به دانهٔ نارنگی تو حسرت می‌خورد، مانند آتش که در لحظه‌های خاموشی خود، شعله‌ور است.

هوش مصنوعی: یادت هست که ما چگونه به خیابان او آمدیم و در آنجا چشمان زیبا، بی‌خبر از غم، اشکی نریختند؟

هوش مصنوعی: ای خوشایند آن بادی که از سمت تو می‌وزد و پیام تو را به ما می‌رساند زمانی که گل‌ها شکوفا می‌شوند.

هوش مصنوعی: در این دنیا باید تلاش کرد و صبر داشت، اما گاهی اوقات باید با سنگدلی و بی‌احساسی، به کار خود ادامه داد و از چالش‌ها نترسید.

هوش مصنوعی: هدف ما از عاشق شدن تو، ای ماه، فقط زیبایی توست. اما هدف سحرگر از پرستش بت چیست؟

فلک و گردش روزگار تصمیم گرفته بود من را از یار که مانند دیده (چشم) عزیز است جدا کند، بیهوده و بی دلیل نبود که چند شب، پلک چشم من می‌پرید (چشم پریدن همان است که به انگلیسی «تیک عصبی» می‌گویند و ممکن است در هر جای بدن رخ دهد از جمله پلک چشم) شاعر اینجا به باور عامه اشاره کرده که پریدن پلک چشم را نشان جدایی از یار می‌دانسته اند

مولا دو معنی دارد. یکی آقا و سرور و دیگری بنده و غلام. می گوید از این روی که سگ محله‌ی شما بر سر کوی و محل شما (یار) سر می گذارد و می‌خوابد، من، بنده و غلام سگ کوی یار هستم هنگامی که کسی را گاز می‌گیرد ( گزیدن به معنای گاز گرفتن حیوان درنده است و همچنین در عین حال، گزیدن لب یار به معنای بوسیدن و به دندان گرفتن عاشقانه هم هست)

هوش مصنوعی: مراقب باش که زیر خم زلفت چه کسانی هستند، مراقب باش که اینجا زمان بریدن زلف است.

سخنان مرا از حریفان( = رقیبان، معاشران، یاران، هم‌نشیان) با ظرافت و نکته سنجی بشنوید، چرا که سخنان منِ سنایی، شنیدنی و ارزشمند است.

از یادآوری چشمان آهوانه‌ی تو خون گریه می‌کنم و لکه های خون (اشک خونین من) جلو و کنارم روی زمین ریخته است و زمین شبیه پشت پلنگ شده. (با آهو و پلنگ تصویرسازی کرده)

 آرامش و خوشحالی همه در معاشرت با مردم است. ای یار نازک‌دل و نازک‌بدن، عادت دوری کردن از مردم را از سر بیرون کن.

غم عشق تو به اندازه یک کوه سنگین و بزرگ است، در حالیکه تن من مانند یک مو، لاغر و ناتوان است. هرگز یک موی نازک نمی‌تواند یک کوه سنگین و بزرگ را به دوش کشد.

هوش مصنوعی: ما به کارهای خودتان به خوبی ادامه دادیم، اما رفتار بد تو را هرگز قبول نکردیم و به آن تعلق خاطر نداشته‌ایم.