برگردان به زبان ساده
از دارالمؤمنین استرآباد است و از ارباب صلاح و سداد. سلیقه اش چون بمعما چسبان بود در اوایل تحصیل آن فن کرده و در اواخر آنرا نیز از خود اسقاط نمود از غایت صفای نیت و خلوص طویت بمداحی اهل بیت علیه السلام روی آورده از رشحات اقلام بلاغت انجامش ریاض سخنوری نضارت پذیرفت و از برکت سحاب افادت آیاتش گلهای گوناگون در حدایق آمالش شکفت و گاهی بگفتن مثنوی مبادرت میورزید .
هوش مصنوعی: او از استرآباد است و فردی برجسته در علم و ادب به شمار میرود. ذوقش مانند معما پیچیده بود و در ابتدا به یادگیری آن فن پرداخت و در پایان نیز آن را کنار گذاشت. به دلیل نیّت صاف و خلوص طبعش، به مدح اهل بیت علاقهمند شد و آثار بلاغت را در زمینه سخنوری به خوبی فراگرفت. به لطف آموزههایش، توانست گلهای مختلفی از ایدههایش در عرصه ادبیات پرورش دهد و گاهی نیز به نگارش مثنوی میپرداخت.
کتاب بلقیس و سلیمان از جمله اشعار آن خجسته آثار است وفاتش در سنه احدی و عشرین و تسعمایه بود.این چند بیت از قصاید اوست :
هوش مصنوعی: کتاب بلقیس و سلیمان یکی از آثار ارزشمند است و او در سال 1199 هجری قمری درگذشت. در ادامه چند بیت از اشعار او ارائه شده است:
که همچو صبح نهان، داغ بر جگر دارد
چو خس فتاده بخاکم ولیک آب سرشک
هوش مصنوعی: مانند اینکه صبح به طور پنهانی در دل خود داغی دارد، من نیز مانند گیاهی که بر زمین افتاده، درونم اندوه و اشک دارم.
امید هست غبارم ز خاک بردارد
بهم بود غم و شادی اسیر دنیا را
هوش مصنوعی: امید دارم که غبار من را از خاک پاک کند، در حالی که غم و شادی، انسان را در این دنیای فانی به اسارت گرفته است.
مگس دو دست بسر، پای در شکر دارد
ز بعد معرفت کردگار لم یزلی
هوش مصنوعی: مگس با دو دستش سرش را به وقت نشستن بر روی شکر میزند و پس از درک و شناخت خداوند جاودانه، از لذت شیرینی آن بهرهمند میشود.
نبی شناسم و آن گه علی و آل علی
خداست آنکه بود در ممالک تقدیس
هوش مصنوعی: من پیامبر را میشناسم و پس از او علی و خاندان علی را میشناسم. خداوندی که در سرزمینهای مقدس قرار دارد.
وجود منفردش متصف ز بی عللی
نبی است آنکه بود در مدارس تحقیق
هوش مصنوعی: وجود یگانهاش به صفات بیعلت نبی شبیه است؛ او کسی است که در علم و دانش، در مدارس تحقیق، حضور دارد.
بری کتاب کمالش ز نکته جدلی
علیست آنکه گدازد بیرق لمعه تیغ
هوش مصنوعی: این بیت به کمال و ویژگیهای برجسته علم و فطرت انسانی اشاره دارد. گویی که در این متن، اشاره به اطلاعات عمیق و پیچیدهای است که تنها از طریق تجربه و استدلال دقیق به دست میآید. همچنین، به تأثیرات آن بر روح و روان اشاره میکند، همچنان که برقی یا شوری ایجاد میکند که میتواند قوی و سرشار از نور باشد. در نهایت، این بیت به چالشها و پیچیدگیهای علم و معرفت نیز پرداخته است.
حسود را که بود قلب بوته دغلی
کننده ی در خیبر علی ابوطالب
هوش مصنوعی: حسود را در دل خود، مانند گیاهی میدانی که تنها برای خود فکر میکند و نمیتواند زیبایی و قدرت دیگران را ببیند، به ویژه در مورد شخصیتی همچون علی ابوطالب که در خیبر حضور داشت.
حریف غالب هر کس که هست در هر باب
تو آن شهی که اگر کرده اند فی الواقع
هوش مصنوعی: هر کسی که در هر موردی بر دیگری برتری دارد، تو شاهِ بینظیری هستی که اگر در واقعیت هم کاری کرده باشی، باز هم از دیگران متمایز هستی.
نفس چو رفت چه سازی اگر نیامد باز
برکفم مانده نشانها بس که در ایام غم
هوش مصنوعی: وقتی نفس رفت، چه کار میتوانی بکنی؟ اگر دیگر بازنگردد، روی دستانم نشانههای زیادی از روزهای غم باقی مانده است.
جذبه عشقت کشیده رشته صبرم ز کف
بباغ دل، در آن بستانسرای عالم فانی
هوش مصنوعی: عشق تو باعث شده که صبر من از دست برود و در دل همان باغی که از دنیا فانی است، به جستجوی تو بپردازم.
نهال آرزومنشان که باز آرد پشیمانی
شب در فضا از ماه نو کشتی در آب انداخته
هوش مصنوعی: درخت آرزوهایم که شب، گاهی به یاد ماه نو، باعث پشیمانی میشود، در دل آب کشتیای به آب انداخته است.
در این قصیده که در منقبت حضرت امیر است این بیت بسیار خوب گفته .
هوش مصنوعی: در این شعر که درباره بزرگداشت حضرت امیر نوشته شده است، یک بیت بسیار زیبا وجود دارد.