برگردان به زبان ساده
دلی که صید بتان گشت فارغ از ستم است
چو مرغ در قفس افتد، کبوتر حرم است
هوش مصنوعی: دلهایی که عاشق و درگیر زیباییهای معشوق هستند، دیگر از سختیها و ظلمها بیخبرند. مانند پرندهای که در قفس گرفتار میشود، پس از آن به آرامش و امنیت جایگاه خود میرسد.
من از کجا و سر و برگ زندگی ز کجا
زمانه هرچه به من می کند، هنوز کم است
هوش مصنوعی: زندگیام را از کجا آغاز کردهام و وضعیت کنونیم از کجا ناشی شده است. با این حال، هر چیزی که سرنوشت برایم رقم میزند، هنوز هم به اندازه کافی نیست.
ز بس گرفته کناری ز خلق چون عنقا
به خاطر آنچه کسی را نمی رسد، کرم است
هوش مصنوعی: به خاطر دوری از مردم و عدم ارتباط با آنها، مثل پرندهای افسانهای (عنقا) شده است. این رفتار او به دلیل یک ویژگی نیکو در اوست که کمتر کسی به آن دسترسی دارد.
هر استخوان به تنش نقش تیر برگیرد
کسی که جوشن او همچو ماهی از درم است
هوش مصنوعی: هر استخوانی در بدن او نشانهای از تیر و زخمی دارد، کسی که زرهاش مانند ماهی از نقره است.
به تلخکامی من مرده هیچ کس هرگز؟
ترا به زندگی خضر، ای جهان قسم است
هوش مصنوعی: آیا هیچ کس به خاطر تلخیهای من جان خودش را از دست داده است؟ به زندگی خضر، ای دنیا، قسم!
به قصد کینهٔ ایام سر چه جنبانی؟
ز شاخ شانهٔ شمشاد، اره را چه غم است؟
هوش مصنوعی: چرا میخواهی به یاد بدیهای گذشته فکر کنی؟ چوبی که بر روی درخت شمشاد قرار دارد، چرا باید نگران اره باشد؟
نظر به جلوه ی یار است کفر و ایمان را
دو صف به جنگ، ولی چشم ها به یک علم است
هوش مصنوعی: نگاه به زیبایی محبوب، باعث شده که درگیری میان ایمان و کفر پیش بیاید، اما در واقع چشمها به یک هدف مشترک دوخته شدهاند.
سلیم بی سببی نیست شورش ایام
اگر غلط نکنم، وقت کوچ این حشم است
هوش مصنوعی: هیچ حادثهای بدون دلیل نیست؛ اگر اشتباه نکنم، این زمان، زمان رفتن این جمعیت است.