برگردان به زبان ساده
کی توان گفتن که او با ما سر و کاری نداشت
حسن عالمگیر او جز ما خریداری نداشت
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند بگوید که او هیچ ارتباطی با ما نداشت. حسن عالمگیر (شخصیتی بزرگ و مهم) به جز ما، کسی را نداشت که به او توجه کند یا خریدارش باشد.
تیر مژگانش نکردی جز دل ما را نشان
حلقهٔ زلفش بغیر از ما گرفتاری نداشت
هوش مصنوعی: چشمهایش هیچ هدفی جز نشانه گرفتن دل ما ندارند و حلقههای موهایش هیچ کس دیگری را جز ما گرفتار نکرده است.
ماه کنعان خسرو مصر ملاحت بود لیک
بی زلیخا حسن او گرمی بازاری نداشت
هوش مصنوعی: ماه کنعان، که همان یوسف پیامبر است، جمال و زیبایی بسیار داشت و در مصر مورد توجه همگان قرار گرفت. اما به تنهایی و بدون زلیخا، که عشق او بود، از جذابیتش کاسته میشود و زیبایی او در چشم مردم کمتر نمایان است.
نام لیلی که بمعشرقی چنین گشتی علم
گر بعالم همچون مجنون عاشق زاری نداشت
هوش مصنوعی: اگر نام لیلی به این زیبایی در شرق پخش شده، پس اگر مجنون همچون یک عاشق بیمار و غمگین در عالم شناخته نمیشد، چه کسی او را میشناخت؟
کارها جز عشق بازی سربسر بازیچه بود
زان دل ما در جهان جز عاشقی کاری نداشت
هوش مصنوعی: کارهایی که انجام میدادیم، جز بازی عشق، چیزی نبود. بنابراین دل ما در این دنیا هیچ کار دیگری به جز عاشقی نداشت.
بار محنت بردن آسانتر ز بار منت است
شادمان آنکو بغم خو کرد و غمخواری نداشت
هوش مصنوعی: تحمل مشکلات زندگی راحتتر از تحمل زحمات و درخواستهای دیگران است. کسی که با غم و اندوه آشنا شده باشد و خود را در این حالت قرار دهد، احساس شادی بیشتری خواهد کرد و به دیگران کمک نمیکند.
گیتیش در دخمهٔ محو و فراموشی سپرد
آنکه بگذشت وزنام نیک آثاری نداشت
هوش مصنوعی: در یک مکان تاریک و فراموششده، کسی که زمان را پشت سر گذاشته و از خود اثر نیک و یاد ماندگاری به جا نگذاشته، به فراموشی سپرده شده است.
چرخ هرگز بر مراد راستان دوری نزد
راستی جز کجروی این سفله رفتاری نداشت
هوش مصنوعی: چرخ سرنوشت هرگز بر وفق مراد راستگوها نمیچرخد و تنها افرادی که کجروی دارند، مانند همین افراد پست، به آن دست مییابند.
همچو بلبل از چه مینالید روز و شب صغیر
گر به پای دل ز عشق گلرخی خاری نداشت
هوش مصنوعی: بلبل به خاطر عشق به گل، شب و روز ناله میکند، اما جوانی که دلش در عشق گلرخ میسوزد، هیچ درد و خاری را احساس نمیکند.