برگردان به زبان ساده
وَ مِنَ اَلنّٰاسِ مَنْ یَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اَللّٰهِ أَنْدٰاداً یُحِبُّونَهُمْ کَحُبِّ اَللّٰهِ وَ اَلَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلّٰهِ وَ لَوْ یَرَی اَلَّذِینَ ظَلَمُوا إِذْ یَرَوْنَ اَلْعَذٰابَ أَنَّ اَلْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِیعاً وَ أَنَّ اَللّٰهَ شَدِیدُ اَلْعَذٰابِ (۱۶۵)
هوش مصنوعی: در میان مردم کسانی هستند که غیر از خدا، شریکانی برای خود انتخاب میکنند و آنها را به اندازه عشق به خدا دوست دارند. اما کسانی که ایمان دارند، عشقشان به خدا بسیار بیشتر از این است. و اگر ظالمین عذاب را ببینند، خواهند فهمید که تمام قدرت تنها در دست خداست و اینکه خداوند عذابی سخت دارد.
و از مردمان آنکه فرا گیرد از غیر خدا همتایان دوست میدارد ایشان را چون دوستی خدا و آنان که گرویدند سختترند در دوستی مر خدای را و اگر نبینی آنان که ستم کردند چون نبینند عذاب را بدرستی که توانایی مر خدای راست همگی و بدرستی که خدا سخت عذاب است (۱۶۵)
هوش مصنوعی: برخی از مردم کسانی را دوست میدارند که غیر از خدا هستند و آن دوستی را با دوستی خدا مقایسه میکنند. اما کسانی که ایمان آوردهاند، در محبت خداوند بسیار قویتر هستند. اگر به کسانی که ظلم کردهاند نگاه کنی، آنها عذاب را نخواهند دید، در حالی که قدرت خداوند بر همگان آشکار است و عذاب خداوند نیز بسیار شدید است.
بعضی از مردم که اندر آزمون
دون حق گیرند همتایان دون
هوش مصنوعی: برخی از افراد که در شرایط دشوار و برای رسیدن به منافع کمارزش تلاش میکنند، همتراز با اشخاص ناتوان و بیمعنا قرار میگیرند.
دوست میدارند آنها را چنان
که خدا را دوست باید داشت هان
هوش مصنوعی: دوستان را باید به شیوهای دوست داشت که شایسته محبت خداوند است.
و اهل معنی را بود حبّی اَشَد
بر خدا از راه ایمان و رشَد
هوش مصنوعی: اهل معنی کسانی هستند که عشق و محبتشان به خداوند از طریق ایمان و درک صحیح، بسیار قویتر و عمیقتر است.
ور ببینند آن کسانی را که دوست
غیر حق بگرفته اند از مغز و پوست
هوش مصنوعی: اگر آن کسانی را ببینند که به دوستی غیر از حق روی آوردهاند و در این دوستی، از ظاهر و باطن خودشان بهره میبرند، چه حالتی خواهند داشت؟
ظلم بر خود کرده اند و بی حساب
خود ز حرمانند در رنج و عذاب
هوش مصنوعی: آنها به خود ظلم کردهاند و به دلیل کارهای نادرستشان در رنج و عذاب به سر میبرند، بدون اینکه حسابی از اعمال خود داشته باشند.
هست قوّت مر خدا را بالتمام
که شدید استش عذاب و انتقام
هوش مصنوعی: قدرت خداوند به طور کامل وجود دارد و عذاب و مجازات او بسیار شدید است.
دل به شیء پست جز احمق نبست
یار فانی گشت و دل بر حق نبست
هوش مصنوعی: کسی که قلبش را به چیزهای بیارزش میسپارد، جز احمقها نیست. محبوبی که گذرا و فانی است، نمیتواند دل را به خود وابسته کند.
دیده باشی زین مجازی مردمان
نوبتی گر هیچ خیری ناگهان
هوش مصنوعی: اگر در دنیای مجازی افرادی را دیدی که ناگهان تغییر رفتار میدهند یا از خود خیری نشان میدهند، این امر طبیعی است و ممکن است فقط به یک نوبت وابسته باشد.
بر تو کس احسان به وقتی کرده است
یا به تاریکی چراغ آورده است
هوش مصنوعی: آیا کسی در زمانی خاص به تو لطفی کرده یا در وقتی تاریکی، نوری به تو داده است؟
یا رهاندستت به وقتی از خطر
یا زمانی بود با تو همسفر
هوش مصنوعی: یا در زمانی تو را از خطر نجات میدهد، یا زمانی بوده که با تو در سفر بوده است.
یا طبیب آورده در بیماریت
یا به کاری کرده وقتی یاریت
هوش مصنوعی: یا طبیب در درد تو آمده یا به کاری که انجام دادهای به یاری تو آمده است.
حب او را میدهی بر دل قرار
ذکر احسانش کنی لیل و نهار
هوش مصنوعی: عشق او را در دل خود جای میدهی و شب و روز به یاد نعمتهایش فکر میکنی.
گرچه دانی بود بر خیر او سبب
نیست قادر کس به چیزی غیر رب
هوش مصنوعی: هرچند تو میدانی که برای خوب بودن او دلیلی وجود ندارد، اما هیچکس نمیتواند به چیزی جز پروردگار استناد کند.
آنکه یک خیرش تو را موجود کرد
از عدم آورد و بود از جود کرد
هوش مصنوعی: او که با یک نیکیاش تو را از عدم به وجود آورد و با بخشندگیاش، زندگی را به تو عطا کرد.
گر که آری خیر او را در قلم
هست بیش از برگ و باران دم به دم
هوش مصنوعی: اگر خوبی او را نیکو بدانی، در نوشتار بیش از برگ و باران در هر دم وجود دارد.
نطفه بودی دادت از آن رتبه نقل
تا رساندت بر کمال و علم و عقل
هوش مصنوعی: تو در آغاز تنها یک نطفه بودی، اما به واسطهی تلاشها و تجربیات، به مقام والای علم و دانش و عقل رسیدی.
آن عطاهایی که داد از فضل و داد
کافرم گر یک دم آوردی به یاد
هوش مصنوعی: هر چیزی که از رحمت و بخشش تو به من رسید، اگر یک لحظه هم مرا فراموش کنی، من به کفر و نادانی گرایش پیدا میکنم.
جای شکر آن همه اکرام و خیر
حب او دادی گرفتی حب غیر
هوش مصنوعی: شکرگزاری به خاطر محبت و احترام زیادی که دریافت کردی، اما در عوض محبت دیگران را پذیرفتی.
بر غلامت گر تو یک احسان کنی
مشرک ار شد ترک او آسان کنی
هوش مصنوعی: اگر بر بندهات نیکی کنی، حتی اگر او به شرک هم گرفتار شده باشد، ترک او برایت آسان خواهد شد.
نان تو خورد و به غیر انداخت مهر
رانی اش کو را نبینی روی و چهر
هوش مصنوعی: او نان تو را میخورد و نسبت به غیر تو بیتوجه است، مهر و محبتش را به کسی دیگر میدهد و تو هرگز چهره و روی او را نخواهی دید.
نه به او جان داده ای و نه وجود
نه ز غیب آورده ایش اندر شهود
هوش مصنوعی: نه جان را به او بخشیدهای و نه وجودی از او داری، و نه اینکه او را از عالم غیب به عالم ظهور آوردهای.
نه ز نطفه برده ای او را به عقل
نز کمالش داده ای صد گونه نقل
هوش مصنوعی: تو او را نه از نطفه به دنیا آوردهای و نه با عقل به کمال رساندهای، بلکه به شیوههای مختلفی او را به هدایت رساندهای.
نی ز آفاتش یکی بی گاه و گاه
بوده ای هرگز به عمر او را پناه
هوش مصنوعی: نه آفتی از او را در عمرش نداشتی، پس هرگز به او پناه نبردهای.
نی خبر داری که چون از سانحات
رسته است و از کجا دارد حیات
هوش مصنوعی: تو از حال و هوای من بیخبری، اینکه چگونه از مشکلات رها شدهام و زندگیام از کجا شروع شده است.
چشم داری خدمت از وی روز و شب
دیر خیزد می کنی بر وی غضب
هوش مصنوعی: اگر چشمی داشته باشی که در خدمت کسی باشد، هر روز و شب ممکن است که او دیر به کار بیفتد، و این باعث ناراحتی و خشم تو میشود.
جز تو می خواهی نداند مهتری
وز تو بهر دل سپردن بهتری
هوش مصنوعی: غیر از تو کسی نخواهد فهمید که چه کسی مهربانتر است و برای دل سپردن، تو بهترین گزینه هستی.
پس ز مولایی که معبود تو است
باعث جان، بانی بودِ تو است
هوش مصنوعی: پس از خدای بزرگ که پروردگار تو است و سبب وجود تو به شمار میآید، باید قدرتمندی او را درک کنی.
در وجود آوردت از کتم عدم
با شئوناتی که ناید در قلم
هوش مصنوعی: تو را از نیستی به وجود آوردند با ویژگیهایی که هیچ قلمی نمیتواند آنها را توصیف کند.
هم شوی راجع به سوی او یقین
عاجز و مسکین و محتاج و غبین
هوش مصنوعی: در این دنیا، هر چه کوشش کنیم و تلاش کنیم، در مقابل قدرت و عظمت او همیشه ناتوان و نیازمند خواهیم بود. ما در مقام مقایسه با او، همیشه در حسرت و فقر خواهیم بود.
دل نهی بر غیر ، بس باشد عجب
همچنان که بست باید دل به رب
هوش مصنوعی: اگر دل را بر غیر از خدا قرار دهی، این کار شگفتآور است، همانطور که باید دل را به خداوند متصل کرد.
یا ندانی هر چه را داری تو دوست
چون برافتد پرده، معبود تو اوست
هوش مصنوعی: شاید تو ندانستی که آنچه در اختیار داری، دوست توست. وقتی که پرده از چشمانت کنار برود، متوجه خواهی شد که آن دوست، معبود تو است.
گاه معبود تو باشد جاه و مال
گاه اسب و استر و اهل و عیال
هوش مصنوعی: گاهی آنچه که برای تو ارزشمند است، مقام و ثروت است و گاهی نیز اسب و الاغ و خانواده و فرزندانت.
وآن کسان که با خدا باشند دوست
کرده بیرون حب غیر، از مغز و پوست
هوش مصنوعی: کسانی که با خداوند هستند، عشق به غیر خدا را از دل و وجود خود خارج کردهاند و فقط به محبت او میاندیشند.
غیر حق بینند کی چیزی که او
پیششان محبوب باشد یا عدو
هوش مصنوعی: افراد به جز حق، چیزهایی را که برایشان محبوب یا دشمن است، نمیتوانند به درستی ببینند.
