برگردان به زبان ساده
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُکُمْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِکَ فَهِیَ کَالْحِجٰارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ اَلْحِجٰارَةِ لَمٰا یَتَفَجَّرُ مِنْهُ اَلْأَنْهٰارُ وَ إِنَّ مِنْهٰا لَمٰا یَشَّقَّقُ فَیَخْرُجُ مِنْهُ اَلْمٰاءُ وَ إِنَّ مِنْهٰا لَمٰا یَهْبِطُ مِنْ خَشْیَةِ اَللّٰهِ وَ مَا اَللّٰهُ بِغٰافِلٍ عَمّٰا تَعْمَلُونَ (۷۴)
پس سخت شد دلهای شما بعد از این پس آنها بودند چون سنگها یا سختتر در شدت و بدرستی که از سنگها هر آینه جاری می‌شود از او جویها و بدرستی که از آن هر آینه شکافته می‌شود پس بیرون می‌آید از آن آب و بدرستی که از آن هر آینه فرود می‌آید از ترس خدا و نیست خدا بی‌خبر از آنچه می‌کنید (۷۴)
هوش مصنوعی: سپس دلهای شما بعد از آن سخت شد، چنان‌که مانند سنگها یا حتی سختتر از آنها شدند. به‌راستی که از سنگها جوی‌هایی جاری می‌شود و از برخی از آنها آب می‌جوشد و بعضی دیگر به خاطر ترس از خدا می‌افتند. و خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست.
پس سخت شد دلهای شما بعد از این پس آنها بودند چون سنگها یا سختتر در شدت و بدرستی که از سنگها هر آینه جاری می‌شود از او جویها و بدرستی که از آن هر آینه شکافته می‌شود پس بیرون می‌آید از آن آب و بدرستی که از آن هر آینه فرود می‌آید از ترس خدا و نیست خدا بی‌خبر از آنچه می‌کنید (۷۴)
هوش مصنوعی: سپس دلهای شما بعد از این بسیار سفت و سخت شد، مانند سنگها یا حتی سختتر. در حقیقت، از سنگها رودها جاری می‌شود و از آنها آب بیرون می‌آید. همچنین، از آنها به خاطر ترس از خدا، باران نازل می‌شود. خداوند از اعمالی که انجام می‌دهید، بی‌خبر نیست.
گشت قاسی پس شما را دل چو سنگ
سختتر زآن بلکه دل بگرفته زنگ
هوش مصنوعی: دل قاسی پس از شما، به سختی سنگ است و حتی دلش زنگار گرفته است.
أشَد کَالْحِجارةِ أو بعدِ ذلِک
بعد از آن آیت، چنین شد بی رشد
هوش مصنوعی: پس از آن آیه، عده‌ای سختتر از سنگ شدند و از راه هدایت دور ماندند.
سختتر از سنگ بودن آهن است
قلبها بسیار از آن رویین تن است
هوش مصنوعی: دل‌ها از آهن هم مقاوم‌ترند و سختی‌شان بیشتر از سنگ است. بسیاری از انسان‌ها دارای بدنی قوی و دشوار شکسته هستند.
که نیابند از مواعظ لینتی
یا که تنبیه از ظهور آیتی
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند از نصیحت‌های ملایم بهره‌برداری کند یا از نشانه‌ها و آیات عبرت نگیرد، در واقع از درک و فهم درست دور است.
سنگها هم زآنکه دارند اختلاف
در جمود و هم به نرمی بی خلاف
هوش مصنوعی: سنگها به خاطر تفاوت‌هایشان در سختی و نرمی، هیچ گونه اختلافی ندارند.
بعضی از آن گردد اندر سودها
منفجر زآن آبها و رودها
هوش مصنوعی: برخی افراد از آنچه که به دست می‌آورند، به خوبی بهره می‌برند و از منابع طبیعی مانند آب و رودخانه‌ها بهره‌مند می‌شوند.
سنگها منشق شود بسیار از آن
تا شود زآن آبهای خوش روان
هوش مصنوعی: سنگها از شدت آب به تکه‌های کوچک تبدیل می‌شوند تا آبهای شیرین و روان ایجاد شوند.
باز می آیند بعضی زآن فرود
خشیت حق را ز تأثیر وجود
هوش مصنوعی: برخی از افراد به خاطر تأثیر وجود خداوند، دوباره به او بازمی‌گردند و احساس ترس و خشوع نسبت به او می‌کنند.
همچنان کز کوه بینی سنگ ها
ریزد و هابط شود فرسنگ ها
هوش مصنوعی: همان طور که از کوه سنگها پایین می‌ریزند و به فاصله‌های دور می‌افتند،
نیست حق غافل ز فعل نیک و دون
گر نه ای غافل ز عما تَعملُون
هوش مصنوعی: هیچ حقی از اعمال نیک و زشت غافل نیست. اگر تو از آنچه انجام می‌دهی بی‌خبر هستی، بدان که آن حق آگاه است.
قلبها را هم چنین دان یک به یک
ظاهر است و نیست حاجت بر محک
هوش مصنوعی: قلبها همگی به مانند یکدیگرند؛ هرکدام ظاهر خاص خود را دارند، اما در حقیقت چیزی جز یک احساس نیستند و نیازی به آزمایش و سنجش ندارند.
آن یکی سخت و سیه همچون حجر
که نگیرد هیچ نقشی از تبر
هوش مصنوعی: یک نفر بسیار خشن و سخت مثل سنگ است که هیچ نشانه‌ای از ابزار و زخم برنمی‌دارد.
هم بود قلبی کز او آید برون
چشمه ها و نهرها از حد فزون
هوش مصنوعی: قلبی وجود دارد که از آن چشمه‌ها و نهرها به وفور جاری می‌شوند.
همچو سنگی کز عصای موسوی
گشت ظاهر زو عیون معنوی
هوش مصنوعی: همان‌طور که سنگی به واسطه عصای موسی به آب درآمد و از آن چشمه‌های معنوی جوشید، انسان نیز می‌تواند با راهنمایی و هدایت‌های معنوی به شناخت و بصیرت دست یابد.
علم توحید است و عرفان آن عیون
کز زبان اهل دل آید برون
هوش مصنوعی: معرفت به خداوند به عنوان علم توحید شناخته می‌شود و درک این علم مانند چشمه‌هایی است که از زبان اهل دل و عاشقان حقیقت فوران می‌کند.
هست مستغرق به بحر علم و نور
نهرها منشق شود زآن در فطور
هوش مصنوعی: شخصی که در دریاچه علم و نور غرق شده است، نهرها و جویبارهایی از آنجا به وجود می‌آید.
هرکه نوشد جرعه ای زآن تا ابد
زنده ماند چون سپهر بی عمد
هوش مصنوعی: هر کسی که از آن نوشیدنی جرعه‌ای بنوشد تا ابد زنده خواهد ماند، مانند آسمان که به طور طبیعی و بدون تلاش باقی می‌ماند.
قلب دیگر هست ، قلب باخشوع
که کند بر حق به هر آنی رجوع
هوش مصنوعی: قلبی وجود دارد که با خشوع و احترام به خداوند، در هر لحظه به او باز می‌گردد و به درگاهش روی می‌آورد.
هر دمی ریزد ز خوف حق چو کوه
وجهۀ او گشته با حق از وجوه
هوش مصنوعی: هر لحظه از ترس خدا، چهره‌ام مانند کوه تغییر می‌کند و با خداوند، رابطه‌ام از نظر ظاهر تغییر یافته است.
مایل است آن دل به سوی اصل خود
تا نماند بی نصیب از وصل خود
هوش مصنوعی: دل مشتاق است به سوی ریشه و اصل خود برود تا از وصال و نزدیکی‌اش محروم نماند.
آن دل زهاد و اهل طاعت است
بر وی از حق هر دمی صد رحمت است
هوش مصنوعی: دل زاهدان و کسانی که در طاعت و عبادت هستند، مورد لطف و رحمت الهی قرار می‌گیرد و هر لحظه از جانب خداوند بر آن دل، صد رحمت نازل می‌شود.
قلب دیگر باشد ار دانی سخن
با تو آن معشوق جان گوید نه من
هوش مصنوعی: اگر قلبت تغییر کند، می‌دانی که آن معشوق جان با تو صحبت می‌کند، نه من.
پاره پاره ، چاک چاک از داغ عشق
هر دمی بر وی رسد ابلاغ عشق
هوش مصنوعی: بخاطر داغ عشق، هر لحظه جانم در حال آسیب دیدن است و به شدت تحت تأثیر احساساتم قرار دارم.
همچو برقی که زند بر ابر هِی
که به دشت و کوه بارد پی به پی
هوش مصنوعی: مانند رعد و برقی که بر ابرها می‌درخشد و بلافاصله باران را بر دشت و کوه نازل می‌کند.
بر دل عاشق زند برق از درون
تا شود جاری ز چشمش جوی خون
هوش مصنوعی: بر دل عاشق، عشق به شدت اثر می‌گذارد و از درون او را تحت تأثیر قرار می‌دهد، تا جایی که احساساتش به چشمانش راه پیدا کرده و به شکل اشک‌های خونین سرازیر می‌شود.
می شکافد دم به دم از یاد دوست
جاری از وی هر دمی صد نهر و جوست
هوش مصنوعی: هر لحظه از یاد دوست، جریانی تازه به وجود می‌آید که مانند سیلابی از آن سرازیر می‌شود و صدها نهر و جوی از آن نشأت می‌گیرد.
نه چنان کآب آید از آن خاره ها
هست با او بلکه بس دل پاره ها
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که آنچه به ظاهر و از دور به نظر می‌رسد، ممکن است فریبی باشد. در واقع، آنچه از شکست‌ها و دردها به ما می‌رسد، تنها یک حس و ظاهری است و عمق آسیب‌دیدگی و درد، بیشتر از آن چیزی است که تصور می‌شود.
