برگردان به زبان ساده
چو دانستی رؤس هفتگانه
کنون بشنو هم از هر یک نشانه
هوش مصنوعی: وقتی که به دانستههای هفتگانه پی بردی، اکنون به نشانههای هر یک از آنها هم گوش فرا بده.
چو آمد دزد در کاشانه تو
شود پنهان ز اهل خانه تو
هوش مصنوعی: وقتی دزد به خانهات وارد شود، از چشم اعضای خانوادهات پنهان میشود.
شوند اهل سرا چون جمله در خواب
برد ره بر حریر و زر و سنجاب
هوش مصنوعی: همهی اهل خانه مانند کسانی در خواب به سر میبرند و از راههای نرم و پر زرق و برق عبور میکنند، مانند حریر و طلا و سنجاب.
نیاید ور بدست او نفیسی
شود قانع باشیاءء خسیسی
هوش مصنوعی: اگر کسی به ثروت و دارایی دست نیابد، نباید به خاطر کمبودها ناراحت باشد و باید قانع و راضی باشد.
نفایس چیست اخلاق و معارف
خسایس زان پس اعمال مرادف
هوش مصنوعی: خوبیها و فضائل چه هستند و رذایل و بدیها کدامند؟ از این رو، اعمال ما باید با هم همخوانی داشته باشند.
چو نفس اندر سرای سینه تو
کمیت گیرد پی نقدینه تو
هوش مصنوعی: وقتی که نفس در دل تو جا میگیرد، ارزشهای واقعیات را به خوبی مشخص میکند.
برد گرد نقد اخلاق و عقاید
عملها جمله مغشوش است و فاسد
هوش مصنوعی: برای درک بهتر این جمله، میتوان گفت که اگر اصول اخلاقی و عقاید را به خوبی درک نکنیم و به آنها توجه نکنیم، تمامی اعمال و رفتارهایمان دچار اختلال و فساد خواهند شد. به این معنا که زیرساخت فکری و اخلاقی ما در شکلگیری رفتارهای درست و سالم بسیار مؤثر است و هرگونه نقص در این زمینه باعث به هم ریختگی و نادرستی در عمل میشود.
و گر برگشت از مخزن تهی دست
زبونی کو بود نقدینه چون هست
هوش مصنوعی: اگر کسی از منبع اصلی خود فارغ شود و چیزی نداشته باشد، پس چه جای نگرانی است که به ناتوانی خود فکر کند وقتی که در نهایت چیزی ارزشمند ندارد.
باین معنی که ز اعمال ارزیان کرد
تدارک از معارف میتوان کرد
هوش مصنوعی: این یعنی اینکه با انجام کارهای خوب و نیک، میتوان به دانش و آگاهی بیشتری دست یافت و نقصهای گذشته را جبران کرد.
تو پنداری که در فعلت گنه نیست
هوای نفس دون را در تو ره نیست
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو فکر میکنی در کارهایت خطایی وجود ندارد، اما نفس اماره و خواستههای پایینتر در وجود تو راه دارد.
بزهد و قدس و تقوی بینظیری
ندانی در چه اغلالی اسیری
هوش مصنوعی: در اوج پرهیزگاری و پاکدامنی خود، نمیدانی که در چه بندها و محدودیتهایی گرفتار شدهای.