برگردان به زبان ساده
قدم باشد از حق آنحکم سابق
که بر عبد از ازل بدخاص و لایق
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که قدم و حرکت انسان باید بر اساس حکمی باشد که از ابتدا و از سوی حق برای بندگان مقرر شده است و این حکم به طور خاص و مناسب برای آنهاست.
شود ز او تام استعداد و کامل
بآخر موهبت بر عبد قابل
هوش مصنوعی: انسان با دریافت نعمتها و استعدادها، به کمال میرسد و در نهایت، این نعمتها به فردی که قابلیت آن را دارد، تعلق میگیرد.
رسیده است اینحدیث از فخر عالم
بمحشر در خروش آید جهنم
هوش مصنوعی: این سخن از بزرگان آمده که در روز قیامت، جهنم در حال خروش و سر و صدا به دنیا اعلام میکند.
همی در نعره «هل من مزید» است
خورد گر عالمی بازش امید است
هوش مصنوعی: در جهان همواره نداهایی وجود دارد که میپرسند آیا کسی چیزی بیشتر دارد؟ و اگر کسی از بینندگان امیدی داشته باشد، میتواند به آن پاسخ دهد.
نهد جبار پس در وی قدم را
کند بر خلق تا کامل کرم را
هوش مصنوعی: سلطان قدرتمند، قدمی برمیدارد و باعث میشود که مردم به کمال و فضل برسند.
به «قطنی قطنی» او پس بینفس شد
ندارم جا دگر یعنی که بس شد
هوش مصنوعی: او که قبلاً بهطرز خاصی درون خود را توصیف میکرد، حالا دیگر جایی برای ادامهدادن ندارد و به این نتیجه رسیده که کارش تمام شده است.
قدم باشد اگر دانی کنایت
ز جسم و صورت انسان نهایت
هوش مصنوعی: اگر قدمی در این دنیا برداری، بدان که به ظاهر و جسم انسان هیچ ارتباطی ندارد.
بعبد از حق مواهب دمبدم دان
خود آخر موهبت آنرا قدم دان
هوش مصنوعی: آدمی همواره باید از خداوند نعمتهای جدید را انتظار داشته باشد، اما در نهایت باید بداند که بزرگترین نعمتها به لطف و عنایت خداوند به او میرسد.
ز اسماء موهبتها بر نظام است
بآخر اسم سیر ما تمام است
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که در دنیای وجود، نعمتها و موهبتها به صورت منظم و به ترتیب خاصی قرار دارند و در نهایت، با نام آخرین مرحله، مسیر زندگی ما به طور کامل میشود. به عبارت دیگر، همه چیز در یک نظام مشخصی قرار دارد که در نهایت به مقصد نهایی ما منتهی میشود.
بعبد اسمای حق دارد مراتب
بآخر اسم شد ختم مواهب
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که بندگی و عبودیت به درجات و مراتب مختلفی از اسمهای خداوند مربوط میشود و در نهایت، این سیر و سفر به اسم آخر ختم میشود که نشانهٔ پایان نعمتها و بزرگترین بخششهاست.
بسی این نکته باریک و دقیق است
کسی فهمد که ادراکش عمیق است
هوش مصنوعی: این مطلب بسیار ظریف و حساس است و تنها افرادی که درک عمیقی دارند میتوانند به خوبی آن را درک کنند.
معانی جمله اندر لفظ ناید
شد از وی ذکر آنقدری که شاید
هوش مصنوعی: در کلمات، همیشه نمیتوان تمامی معانی و مفاهیم را به خوبی بیان کرد. میتوان تنها به اندازهای که ممکن است، درباره آن موضوع صحبت کرد.
غرض زان اسم کو آخر جهت شد
تمام از وی بسالک موهبت شد
هوش مصنوعی: هدف از آن نام، در نهایت به جایی رسید که به تمامیت رسید و از او به سالک (مسافر راه حقیقت) موهبت داده شد.
از و سیر وجودش بر کمال است
بحق درعین قرب و اتصالست
هوش مصنوعی: وجود او به کمال رسیده و در نزدیکی و ارتباط عمیق است.
چو اشیاء ظل اسماء جلیلند
که هر شیی را بشیئیت دخیلند
هوش مصنوعی: هر چیزی تحت تأثیر نامهای بزرگ و مقدس قرار دارد و به همین دلیل هر شیء وجود خاصی دارد که آن را از دیگر اشیاء متمایز میکند.
باسماء شد مرتب در حقایق
وجود ممکنات از حکم سابق
هوش مصنوعی: در نامها و صفات خداوند، حقیقت موجودات ممکن به صورت مرتب و منظم مشخص شده است، این امر ناشی از احکامی است که پیشتر تعیین شدهاند.
نباشد پر کاهی گر بری پی
که اسماء جمله نبود ظاهر از وی
هوش مصنوعی: اگر دقت کنی، هیچ چیز کوچک و بیاهمیتی وجود ندارد که بهطور کامل و آشکار از واقعیتهای بزرگتر جدا شده باشد. همه چیز به نوعی به هم مرتبط است و هیچ چیز بیدلیل در جهان وجود ندارد.
تو را خود این طبیعت تا بکار است
بسر فکر علو و اقتدار است
هوش مصنوعی: تو باید به طبیعت خود توجه کنی، زیرا در درون تو تفکری دربارهی بلندمرتبه بودن و قدرت وجود دارد.
نگردد سیر هیچ از آرزوئی
بهر آنی بود در جستجوئی
هوش مصنوعی: هیچ چیز نمیتواند از آرزوها منحرف شود، زیرا هر لحظه در پی دستیابی به آنهاست.
رسد تا آنکه سیرش بر نهایت
بمقداریکه بودش در بدایت
هوش مصنوعی: تا زمانی که به جایی میرسد که از مقدار و اندازهای که در ابتدای راه داشت، سیر و تکامل پیدا کرده باشد.
خود آنسالک که اندر سیراشیاءست
بهردم اسمی او را کشف زاسماست
هوش مصنوعی: آن سالک که در مسیر سیر و سلوک قرار دارد، در هر لحظه نامی از حقیقت وجودش برایش نمایان میشود.
باسم آخر او را سیر اصل است
که استعداد هر شیی از چه فصل است
هوش مصنوعی: این بیت میگوید در نهایت، انسان باید به ریشه و ذات خود توجه کند، زیرا توانایی و قابلیت هر چیز به فصلی که در آن قرار دارد بستگی دارد. در واقع، اصل و زمینهی هر موجودی بر روند شکلگیری و رشد آن تأثیر میگذارد.
مقام جمع اسمائیست اینجا
ز اشیاء غیر واحد نیست اینجا
هوش مصنوعی: در این مکان، همه چیز به وحدت و یکپارچگی رسیده است و هیچ چیز به صورت جدا و متفرق وجود ندارد.