برگردان به زبان ساده
شوداز قبض وقت مر دره تنگ
ز وحشت پای رفتارش شود لنگ
هوش مصنوعی: وقتی زمان به شدت فشرده میشود، مسیر زندگی به قدری دشوار و تنگ میشود که آدمی به خاطر هراس و ترسی که دارد، نمیتواند به درستی قدم بردارد.
بود آن وحشتش از صد و هجران
خلاف بسط کز انس است و احسان
هوش مصنوعی: وحشت او از جدایی و مشکلاتی که با صدای دلنشین و محبتآمیزش در تضاد بود، ناشی از نزدیک بودن و لطفی است که احساس میکرد.
بود اغلب که بعد از بسط آید
از آن سوء ادب کز بسط زاید
هوش مصنوعی: اکثر اوقات بعد از بیان گسترشیافته، مشکلاتی بوجود میآید که ناشی از عدم رعایت ادب و نزاکت است.
ز قبض و بسط ما را مدعا چیست
خود آنرا فرق با خوف و رجا چیست
هوش مصنوعی: ما در حالتی از فراز و نشیب هستیم و هدف ما چیست؟ خود این حالت چه تفاوتی با ترس و امید دارد؟
بود خوف و رجا خود از بدو خوب
توقع کش بداز مکروه و مرغوب
هوش مصنوعی: از ابتدای عمر و زندگی انسان، همیشه ترس و امید در دل او وجود دارد. امیدوار است که به خوبیها برسد و از بدیها بپرهیزد.
بود خوفش ز مکروهی که آید
رجایش هم ز مرغوبی که خواهد
هوش مصنوعی: او از نیرنگی که ممکن است پیش آید، میترسد و امیدش نیز به چیزهایی است که دوست دارد به دست آورد.
و لیکن قبض و بسط اندر ظواهر
تعلق دارد آن بر وقت حاضر
هوش مصنوعی: اما افت و خیز در ظاهر امور به زمان حال مربوط میشود.
باینمعنی که حال نقد چونست
بر او این نیل کوثر یا که خونست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که حالا وضعیت فعلی چیست و آیا حالتی مانند نهر کوثر است یا مانند خونریزی و آسیب. به عبارتی، شاید به دنبال تأمل در شرایط و احساسات خود باشیم و حیرت کنیم که چه نوع حالتی داریم.
